Ερντογάν: «Η Λωζάνη πρέπει να επικαιροποιηθεί»

 
Ερντογάν: «Η Λωζάνη πρέπει να επικαιροποιηθεί»

Ενημερώθηκε: 10/12/17 - 20:50

Εμμονή έχει γίνει το θέμα της Λωζάνη στην Ελλάδα, εκτίμησε ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν σε δηλώσεις του στο αεροπλάνο επιστρέφοντας από την Δυτική Θράκη, ενώ ανέφερε πως με τις δηλώσεις του δημιουργήθηκε η εντύπωση πως η Τουρκία εποφθαλμιά εδάφη της Ελλάδας, κάτι που δεν ισχύει, όπως είπε.

Συνθήκης της Λωζάνης

Ενημέρωση για όλα τα θέματα που συζητήθηκαν στην Ελλάδα με τους ομολόγους του έδωσε προς τους Τούρκους δημοσιογράφους ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά την επιστροφή του μέσα στο αεροπλάνο από τη Δυτική Θράκη, στην οποία επανέλαβε τα περί επικαιροποίησης της , αποδεικνύοντας για μια ακόμη φορά το σκοπό της επίσκεψής του. Να ανοίξει όλη τη βεντάλια των προκλητικών του αξιώσεων.

Προκόπη Παυλόπουλο

Αλέξη Τσίπρα

Ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ότι στις επαφές που είχε με τον πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, , και με τον Έλληνα πρωθυπουργό, , συζητήθηκε η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας για το προσφυγικό, το θέμα του Αιγαίου, οι διερευνητικές συνομιλίες και το Κυπριακό.

Ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε γιατί θεωρεί ότι πρέπει να επικαιροποιηθεί η συνθήκη της Λωζάνης και ότι η ελληνική πολιτική και πολιτειακή ηγεσία έχουν κοινό μέτωπο και κοινή εμμονή με τη μη τροποποίησή της. Αναφέρθηκε στα προβλήματα που διαπίστωσε ο ίδιος στη Δυτική Θράκη ενώ έκανε λόγο για αναλγησία στο θέμα της κατασκευής τζαμιού στην Αθήνα. Και τέλος έπλεξε το εγκώμιο του Έλληνα προέδρου, Προκόπη Παυλόπουλου για τη στάση του απέναντι στον Ερντογάν τη νύχτα του αποτυχημένου πραξικοπήματος, χαρακτηρίζοντάς τον άνθρωπο «πιστό».

Ολόκληρη η συνέντευξη Ερντογάν μέσα στο αεροπλάνο:

Έκανα κάποιους να ανησυχήσουν στην Ελλάδα

- Κατά την επίσκεψή σας στην Αθήνα και ειδικότερα κατά τις εκτιμήσεις που κάνατε με τον πρόεδρο Παυλόπουλο προέκυψε θέμα Λωζάνης…

Πριν από την επίσκεψη, σε συνέντευξη που έδωσα στην ελληνική τηλεόραση νομίζω ότι προκάλεσε ανησυχία η απάντηση που έδωσα στην ερώτηση αναφορικά με τη Λωζάνη. Δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι η Τουρκία εποφθαλμιά τα εδάφη της Ελλάδας. Δεν βγήκε όμως από το στόμα μου εμένα κάτι τέτοιο. Εμείς δεν εποφθαλμιούμε τα εδάφη κανενός. Εγώ απάντησα σε μία ερώτηση που μου απευθύνθηκε σχετικά με τη Λωζάνη και αυτό που είπα ήταν ότι "αν χρειάζεται, μπορεί να γίνει επικαιροποίηση". Άλλωστε η Λωζάνη δεν είναι μία συνθήκη μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Και το διευκρίνισα αυτό εκεί. Η Λωζάνη είναι μία λεπτομερής συνθήκη, στην οποία υπάρχουν μέσα κι άλλες χώρες και αποτελείται από διάφορα πρωτόκολλα για διαφορετικά θέματα. Εγώ πιστεύω ότι αν χρειάζεται, μπορεί κάλλιστα να τροποποιηθεί. Αυτό πιστεύω εγώ. Εσείς μπορεί να μην συμφωνείτε. Ο Έλληνας πρόεδρος είναι ομοίως της άποψης ότι τέτοιου είδους συνθήκες δεν μπορούν να τροποποιηθούν. Κατ’ εμένα αν οι ενδιαφερόμενες πλευρές αισθανθούν αυτή την ανάγκη, τότε μπορεί κάλλιστα να τροποποιηθεί. Και αυτό είπα στον πρόεδρο Παυλόπουλο εκεί. Όταν χρειάζεται, ακόμη και τα συντάγματα δεν τροποποιούμε στη βουλή; Τα τροποποιούμε. Επομένως, και οι συνθήκες αν χρειάζεται, φυσικά και μπορούν να τροποποιηθούν. Αλλά αυτό το θέμα σαν να έχει γίνει λίγο εμμονή. Το ίδιο παρατήρησα και στον πρωθυπουργό Τσίπρα, που μίλησα και μαζί του. Πάντως, η Λωζάνη είναι λάθος να εκλαμβάνεται ως θέμα που αφορά μόνο την Τουρκία και την Ελλάδα.

 Αυτό δεν μοιάζει με τζαμί

- Αλλά και κατά την επίσκεψή σας στη Δυτική Θράκη σαν να ενοχλήσατε κάποιους…

Δεν καταλαβαίνω γιατί να ενοχλούνται κάποιοι που συναντήθηκα με ομοεθνείς μας στο λύκειο Τζελάλ Μπαγιάρ. Αν δεν μπορούν να ανεχθούν μία τέτοια συνάντηση, αυτό επ’ ουδενί συνάδει με τη δημοκρατία. Είναι σημαντικό να εφαρμόζονται τα δικαιώματα που αναγνωρίζει η Λωζάνη για τις μειονότητες. Αλλά για παράδειγμα εκεί, για το θέμα της εκλογής μουφτή, παρά τις συζητήσεις χρόνια, το θέμα αυτό ακόμη δεν το έχουμε διευθετήσει. Όλο μας λένε για τη σχολή της Χάλκης. Άντε και το λύσαμε αυτό το θέμα, ας πούμε… Άραγε για τα σχολεία των ομοεθνών μας στη Δυτική Θράκη θα υπάρξει ανάλογη στάση; Ή στο θέμα του τεμένους στην Αθήνα; Όλο συζητάνε και εξέλιξη καμιά. Για παράδειγμα, δήθεν κάνανε κάτι αλλά για τζαμί δεν μοιάζει. Ούτε μιναρές δεν υπάρχει. Και εγώ τους είπα "ωραία, κάνατε κάτι και είπατε ότι μετά από δύο μήνες θα ανοίξει. Αλλά ούτε μιναρές δεν υπάρχει. Στη δική μας κουλτούρα τζαμί χωρίς μιναρές δεν νοείται". Όπως και για εκείνους "εκκλησία χωρίς καμπάνα γίνεται;", τους ρώτησα. "Όχι, χρειάζεται και καμπάνα" μου είπαν. Επομένως και ο μιναρές για εμάς είναι το ίδιο σημαντικός. Όλα αυτά πρέπει να τα διευθετήσουμε, το να τα φοβόμαστε δεν έχει νόημα. Αναφέρθηκα και στο θέμα του μουφτή, τον οποίο διορίζουν. Όμως οι εκεί μουσουλμάνοι έχουν το δικαίωμα να εκλέγουν μόνοι τους τους μουφτήδες τους. Σε αυτά πρέπει να υπάρχει αμοιβαιότητα, όπως για παράδειγμα τους εξήγησα πώς γίνεται η εκλογών των μελών της Ιεράς Συνόδου. Εσύ για να εκλέξεις πατριάρχη στη Σύνοδο, πρέπει να διαθέτεις έναν ικανό αριθμό μητροπολιτών. Έστειλα μήνυμα στον πατριάρχη και του είπα "δώσε μας τα ονόματα, ας τους κάνουμε Τούρκους πολίτες και τότε θα έχεις τον απαιτούμενο αριθμό στην Ιερά Σύνοδο". Και μας έδωσαν 17 ονόματα. Και τα λύσαμε αυτά τα θέματα.

Επίσης, για να γίνει μία εκκλησία… Δεν αντιμετωπίζουμε προβλήματα με τέτοια θέματα εμείς. Αυτή τη στιγμή φτιάχνουμε τη Σουμελά και άλλες εκκλησίες. Για παράδειγμα, στις 7 Ιανουαρίου θα κάνουμε τα εγκαίνια της εκκλησίας που ανήκει στους Βούλγαρους Ορθοδόξους στο Φανάρι μαζί με τον πρόεδρο της Βουλγαρίας Μπόϊκο Μπορίσοφ. Εμείς αυτά τα πράγματα δεν τα βλέπουμε ως προβλήματα. Μαζί τα κάνουμε. Και πριν όταν ήμουν δήμαρχος είχα πάει εκεί και εγώ ο ίδιος είχα εγκρίνει την ανακαίνισή της και τώρα πάλι τα εγκαίνια μαζί θα τα κάνουμε. Όλα αυτά τα εξήγησα στις συνομιλίες μου στην Ελλάδα.

Εμείς δεν αμφισβητούμε τα κυριαρχικά δικαιώματα και την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας

Εμείς, αν υπάρχει πρόβλημα, είμαστε πάντα εδώ για να δίνουμε λύσεις. Ως Τουρκία η έγνοια μας είναι να παράγουμε λύσεις σε προβλήματα, ανοιχτά, με ειλικρίνεια, και με εποικοδομητικό τρόπο. Είμαστε γείτονες. Δεν ωφελούν κανέναν οι καβγάδες. Γι’ αυτό εμάς μάς ευχαριστούν όταν υπάρχουν θετικές εξελίξεις στις σχέσεις μας. Για παράδειγμα στον τουρισμό, πήγαν από την Τουρκία στην Ελλάδα 800 χιλιάδες τουρίστες. Κι από εκείνους (τους Έλληνες) ήρθαν σε εμάς άλλοι 600 χιλιάδες. Τα κοινά μας είναι περισσότερα του ενός. Το αισθάνεστε και στο δρόμο άλλωστε. Μεταξύ των λαών μας δεν υπάρχει πρόβλημα, ίσα ίσα ενδιαφέρονται ο ένας για τον άλλον. Σε ανώτατο επίπεδο φυσικά μερικές φορές υπάρχουν προβλήματα, αλλά όπως έχω αναφέρει, δυστυχώς λόγω λανθασμένης αντίληψης. Αλλά είπαμε το εξής στις συνομιλίες μας στην Αθήνα: Εμείς δεν έχουμε κανένα πρόβλημα όσον αφορά στα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και την εδαφική της ακεραιότητα. Πρέπει να επικεντρωθούμε σε βήματα που θα εξασφαλίσουν οφέλη και στις δύο χώρες και στους δύο λαούς.

Ο Παυλόπουλος είναι άνθρωπος πιστός

Να θυμίσω ότι το βράδυ της 15ης Ιουλίου, ο πρώτος που μου τηλεφώνησε ήταν ο πρόεδρος Παυλόπουλος. Αμέσως μου τηλεφώνησε. Τέτοιος πιστός άνθρωπος είναι. Το να αποδέχεσαι την πρόσκληση ενός τέτοιου πιστού ανθρώπου, έχει για εμάς ξεχωριστή σημασία. Είπαμε ότι είναι καλύτερο να λύνουμε τα προβλήματά μας με συζήτηση και ότι το να τα αναβάλλουμε δεν κερδίζει κανένας μας. Και η Τουρκία και η Ελλάδα πρέπει να βλέπουν τους ομοεθνείς τους και στις δύο χώρες αντιστοίχως ως γέφυρα. Είναι αρχή μας να βοηθάμε να βρίσκεται λύση όταν βλέπουμε ένα πρόβλημα κάπου. Για παράδειγμα το ορφανοτροφείο στην Πρίγκηπο. Αν δεν κάνω λάθος, ήταν την περίοδο Καραμανλή. Η Ε.Ε. υποσχέθηκε να δώσει 150 εκ. ευρώ για την ανακαίνιση του ορφανοτροφείου. Αλλά έμεινε στα λόγια. Όταν με ενημέρωσε ο πατριάρχης Βαρθολομαίος, αμέσως εμείς ενδιαφερθήκαμε.

- Κύριε πρόεδρε, όταν μιλάτε για επικαιροποίηση της Λωζάνης αναφέρεστε μόνο στις λατρευτικές/θρησκευτικές ελευθερίες; Ή υπάρχουν και άλλα θέματα (προς επικαιροποίηση;)

H Λωζάνη δεν είναι μία συμφωνία μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας. Η Λωζάνη είναι μία τεράστια συνθήκη με πολλές διαφορετικές διαστάσεις. Αν πρέπει, μπορεί να τροποποιηθεί. Αν χρειάζεται να συνεχίσει έτσι όμως, φυσικά και θα συνεχίσει έτσι. Αλλά αν οι πλευρές αισθάνονται την ανάγκη να αλλάξουν κάποια συγκεκριμένα σημεία, μπορούν κάλλιστα να το κάνουν.

- Κύριε, όπως καταλαβαίνουμε, υπάρχουν κάποια θέματα στα οποία η Ελλάδα δεν συμμορφώνεται απόλυτα με τις επιταγές της Λωζάνης…

Ναι υπάρχουν. Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο εξήγησα προ ολίγου τα προβλήματα που υπάρχουν.

- Υπάρχει διαφορά απόψεων ανάμεσα στον Έλληνα πρόεδρο Παυλόπουλο και τον πρωθυπουργό Τσίπρα; Ο πρόεδρος λέει ότι οι αρμοδιότητές του είναι συμβολικές. Ο Τσίπρας έχει διαφορετική άποψη για τη Λωζάνη;

Όχι, και οι δύο πιστεύουν ότι η Λωζάνη δεν μπορεί να επικαιροποιηθεί.

***

Το μεγαλύτερο μέρος των ερωτήσεων αφορούσε στην επίσκεψη στην Ελλάδα και λιγότερο στα υπόλοιπα θέματα της επικαιρότητας. Όσον αφορά την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ, ο Ταγίπ Ερντογάν επανέλαβε ότι η απόφαση των ΗΠΑ δεν δεσμεύει άλλα κράτη και ότι στη σύνοδο της Οργάνωσης Ισλαμικής Συνεργασίας που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη (13.12.) στην Κωνσταντινούπολη, θα συζητηθούν τα βήματα που πρέπει να γίνουν για το θέμα. Πρόσθεσε επίσης ότι πραγματοποιεί εντατικές συνομιλίες με διάφορους ηγέτες ανά τον κόσμο για το θέμα της Ιερουσαλήμ.

«Και τον Ατατούρκ ως τρομοκράτη τον έβλεπαν»

Ο Τούρκος πρόεδρος στη συνέχεια αναφέρθηκε και στη διεθνή εικόνα της Τουρκίας, την οποία κάποιοι προσπαθούν να αμαυρώσουν τώρα που πάει να σταθεί στα πόδια της.

Όπως είπε, δεν είναι πρωτόγνωρο κάτι τέτοιο. Ακόμη και τον Ατατούρκ όταν προσπαθούσε να διώξει τους Έλληνες, τον χαρακτήριζαν τότε ως «τρομοκράτη».

«Η εκστρατεία αμαύρωσης της εικόνας της Τουρκίας δεν είναι κάτι καινούριο. Στις 16 Σεπτεμβρίου 1922 μία εφημερίδα στις ΗΠΑ έγραφε ότι η Κωνσταντινούπολη είναι το κέντρο των μουσουλμάνων και ότι Μουσταφά Κεμάλ ήταν ο νέος ηγέτης του Ισλάμ που σχεδιάζει να εγκαταστήσει τη νέα μεγάλη πολιτικο-θεοκρατική αυτοκρατορία του. Στις 19 Σεπτεμβρίου 1922 μια άλλη αμερικανική εφημερίδα έγραφε ότι ο Μουσταφά Κεμάλ σχεδίαζε να γίνει ο νέος ισλαμιστής αυτοκράτορας και ότι η συντριβή των Ελλήνων ήταν το πρώτο βήμα για το σχέδιό του. Ενδιαφέρον, δεν είναι; Στις 10 Οκτωβρίου 1922 μία άλλη αμερικανική εφημερίδα τον χαρακτήριζε «Τρομερός, ο τρομερότερος των Τούρκων». Στις 17 Νοεμβρίου 1922 μια άλλη αμερικανική εφημερίδα χαρακτήριζε τον Κεμάλ Ατατούρκ «σύμβολο της τρομοκρατίας». Έχουν καμία διαφορά από τις σημερινές ειδήσεις; Χθες κάνανε το ίδιο, σήμερα πάλι το ίδιο κάνουν, δεν έχει αλλάξει τίποτα. Κάθε φορά που αυτό το έθνος προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του, αμέσως το κατηγορούν για ‘τρομοκράτη’ και ‘τρομερό’ και προσπαθούν να δημιουργήσουν μία αρνητική εντύπωση. Σήμερα τα ΜΜΕ της Ευρώπης και της Αμερικής τις ίδιες κατηγορίες εκτοξεύουν εναντίον μου και εναντίον της Τουρκίας. Αυτό δείχνει ότι το έθνος μας βρίσκεται στο σωστό δρόμο», δήλωσε με αυτοπεποίθηση ο Τούρκος πρόεδρος.

Ερντογάν: «Να σας φτιάξουμε εμείς τα σχολεία στη Δυτική Θράκη»

Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε δηλώσεις του στην Κωνσταντινούπολη αναφορικά με το πρόβλημα της Ιερουσαλήμ, αναφέρθηκε και στο ταξίδι του στη Δυτική Θράκη και την κατάσταση που είδε εκεί.

Εξέφρασε την απογοήτευσή του για την κατάσταση των μειονοτικών σχολείων εκεί και μάλιστα πρότεινε να αναλάβει η Τουρκία να ανακαινίσει τα «ερειπωμένα», όπως τα χαρακτήρισε σχολεία της περιοχής, εφόσον η Ελλάδα δεν μπορεί να το κάνει.