Σαν σήμερα 13 Οκτωβρίου το Θέατρο αποχαιρετά τον Ντάριο Φο

Σαν σήμερα 13 Οκτωβρίου το Θέατρο αποχαιρετά τον Ντάριο Φο
Ενημερώθηκε: 13/10/17 - 11:58

Σαν σήμερα 13 Οκτωβρίου σε ηλικία 90 ετών έφυγε ο θρύλος του Θεάτρου, Ντάριο Φο. Από τους μεγαλύτερους θεατρικούς συγγραφείς που έθεσε εαυτόν εκτός συστήματος σε ένα ελεύθερο και ανεξάρτητο θέατρο. Για πολλά χρόνια ήταν ανεπιθύμητος σε πολλές χώρες, μεταξύ αυτών και οι ΗΠΑ, αλλά αργότερα αναγνωρίστηκε από όλο τον πλανήτη η ευφυΐα του.

Το έργο του χαρακτηρίζεται ως: «μια μαστιγωτική, τραγικής υφής καταγγελία των συνθηκών ζωής της καπιταλιστικής κοινωνίας. Ως ένα ρωμαλέο, καθαρά και άμεσα προοδευτικό, λαϊκό και αγωνιστικό θέατρο». 

Από το 1952, ο Ντάριο Φο, μαζί με τη γυναίκα του ηθοποιό Φράνκα Ράμε, έγραφε, σκηνοθετούσε και ερμήνευε, στο δικό του θέατρο, και την τηλεόραση, αμέτρητα θεατρικά έργα και μικρά σατιρικά κείμενα. Το Σεπτέμβρη του 1997, καταξιωμένος πια σε όλο τον κόσμο, πήρε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, από τη Σουηδική Ακαδημία, με μια σπάνια και πολυσήμαντη αιτιολογία: «Το βραβείο Νόμπελ, απονέμεται στο Ντάριο Φο, γιατί, μαζί με τη Φράνκα Ράμε, ηθοποιό και συγγραφέα, συνεχίζοντας την παράδοση των μεσαιωνικών giullari, περιγελά και καυτηριάζει την εξουσία, αποκαθιστώντας έτσι την αξιοπρέπεια των καταπιεσμένων ταπεινών ανθρώπων…».

Απόφαση που, όπως είπε ο ίδιος στην ομιλία του που δεν έμοιαζε με καμία άλλη, προκάλεσε αναταραχή, τόσο στους κύκλους του Πάπα, όσο και στους ιταλικούς κύκλους των «εκλεκτών». Την ομιλία του ο Ντάριο Φο συνόδεψε με 25 σκίτσα του, γιατί «μ΄ αυτό μου δίνεται η ευκαιρία να αυτοσχεδιάσω, να εξασκήσω την φαντασία μου και να σας αναγκάσω να χρησιμοποιήσετε και τη δική σας φαντασία…». 

Για το έργο του είχε πει: «Σε όλη την ζωή μου δεν έγραψα ποτέ κάτι μόνο και μόνο για να διασκεδάσω (τους θεατές). Πάντα προσπάθησα να βάλω μέσα στα γραπτά μου αυτή την ρωγμή την ικανή να θέσει σε κρίση τις σιγουριές (βεβαιότητες), να θέσω υπό αμφισβήτηση τις απόψεις, να ανοίξω λίγο τα μυαλά. Ολα τα άλλα, η ομορφιά για την ομορφιά, δεν με ενδιαφέρουν. Το σταμάτημα της εξάπλωσης της γνώσης είναι ένα εργαλείο ελέγχου για την εξουσία γιατί το να γνωρίζεις είναι να ξέρεις να διαβάζεις, να ερμηνεύεις, να ελέγχεις προσωπικά και να μην εμπιστεύεσαι σε αυτά που σου λένε».

Η ζωή του

Ο Φο γεννήθηκε στο Λεγκιούνο-Σαντζιάνο, στην επαρχία του Βαρέζε. O πατέρας του Φελίτσε ήταν διευθυντής των ιταλικών σιδηροδρόμως, όπως επίσης και ερασιτέχνης ηθοποιός και σοσιαλιστής. Η οικογένεια άλλαζε συχνά κατοικία λόγω των μεταθέσεων του πατέρα του.

Το 1940, μετακόμισε στο Μιλάνο για να σπουδάσει αρχιτεκτονική στη Brera Art Academy, αλλά ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος τού χάλασε τα σχέδια. Η οικογένειά του πήρε μέρος στην αντιφασιστικό αγώνα και λέγεται πως βοηθούσε τον πατέρα του να φυγαδεύει πρόσφυγες και στρατιώτες των Συμμάχων στην Ελβετία. 

Μετά τον πόλεμο, συνέχισε τις σπουδές αρχιτεκτονικής στο Μιλάνο. Εκεί αναμείχθηκε με τα λεγόμενα μικρά θέατρα {teatri piccoli), στα οποία άρχισε να παρουσιάζει τους αυτοσχέδιους μονολόγους του. Το 1950 άρχισε να εργάζεται στο θέατρο του Φράνκο Παρέντι, και σταδιακά εγκατέλειψε την εργασία του ως βοηθός αρχιτέκτονα.

Από το 1951 εισέρχεται οριστικά στον χώρο του Θεάτρου και από το 1953 ξεκινάει να κερδίζει τον κόσμο.

Το έργο του

  • Δάχτυλο στο μάτι (Il dito nell'occhio, 1953)
  • Οι Αρχάγγελοι δεν Παίζουν Φλίπερ (Gli arcangeli non giocano a flipper, 1959)
  • Είχε δυο Πιστόλια (με Άσπρα και Μαύρα Μάτια) (Aveva due pistole dagli occhi bianchi e neri, 1960)
  • Αυτός που Κλέβει ένα Πόδι Έχει Τύχη στην Αγάπη (Chi ruba un piede è fortunato in amore, 1961
  • H Mεγάλη Παντομίμα (΄΄Grande pantomime con bandiere e pupazzi piccolo I medi΄΄), 1968
  • Μίστερο Μπούφο (Mistero Buffo, 1969)
  • Ο Εργάτης Ξέρει 300 Λέξεις το Αφεντικό 1000, Γι' αυτό Είναι Αφεντικό (L'operaio conosce 300 parole il padrone 1000 per queato lui e il padrone, 1969)
  • Ο Τυχαίος Θάνατος ενός Αναρχικού (Morte accidentale di un anarchico, 1970)
  • Φενταγίν (Fedayin, 1971)
  • Δεν Πληρώνω! Δεν Πληρώνω! (Non si paga, non si paga!, 1974)
  • Η Μαριχουάνα της Μαμάς Είναι πιο Γλυκιά (La marijuana della mamma è la piu bella, 1976)
  • Όλο Σπίτι, Κρεβάτι κι Εκκλησία (Tutti casa letto e chiesa, 1977)
  • Η Ιστορία μιας Τίγρης κι Άλλες Ιστορίες (Storia della tigre et altre storie, 1978)
  • Η Όπερα του Ζητιάνου, (L'opera dello sghignazzo, 1981)
  • Μια Μάνα (Una madre, 1982)
  • Το Ανοιχτό Ζευγάρι (Coppio aperta, 1983)
  • Ελισάβετ: Γυναίκα Κατά Λάθος (Quasi per caso una donna: Elisabetta, 1984)
  • Το Ημερολόγιο της Εύας (Diario di Eva, 1984)
  • Ένας Ήταν Γυμνός κι ο Άλλος Φόραγε Φράκο (L´uomo nudo e l´uomo in frak, 1985)
  • Ο Πάπας και η Μάγισσα (Il papa e la strega, 1989)
  • Ο Ανώμαλος Δικέφαλος (L'anomalo Bicefalo, 2003)