Μέχρι πρότινος, η Τζόρτζια Μελόνι εμφανιζόταν επιφυλακτική απέναντι στην εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το μπλοκ της Mercosur, στέλνοντας μάλιστα σήμα «παγώματος» λίγο πριν από κρίσιμες ευρωπαϊκές διεργασίες. Ωστόσο, τα δεδομένα φαίνεται να αλλάζουν.
Σύμφωνα με το Bloomberg, που επικαλείται πηγές με γνώση των παρασκηνιακών συζητήσεων, η Ιταλία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να αναθεωρήσει τη στάση της και να ψηφίσει υπέρ της συμφωνίας στη συνεδρίαση των πρεσβευτών της ΕΕ στις 9 Ιανουαρίου. Την ίδια εικόνα μεταφέρει και το Politico, επικαλούμενο Ευρωπαίους αξιωματούχους, οι οποίοι μιλούν υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Κομβικό ρόλο φαίνεται να παίζει επικείμενη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο να κατευνάσει τις ανησυχίες των κρατών που αντιδρούν στη συμφωνία, κυρίως σε ό,τι αφορά την προστασία και τη στήριξη των Ευρωπαίων αγροτών. Αν και το περιεχόμενο της ανακοίνωσης δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί, δεν αποκλείεται να περιλαμβάνει πρόσθετες οικονομικές διαβεβαιώσεις και ενισχύσεις.
Η πίεση από τον αγροτικό κόσμο είχε οδηγήσει τη Μελόνι να «τραβήξει χειρόφρενο» τον περασμένο μήνα, ωστόσο η Ρώμη αφήνει πλέον ανοιχτό το ενδεχόμενο στήριξης, υπό προϋποθέσεις. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν πάντως ότι τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί και ότι οι διαβουλεύσεις βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur προβλέπει τη δημιουργία μιας τεράστιας ενιαίας αγοράς περίπου 780 εκατομμυρίων καταναλωτών, με σταδιακή κατάργηση δασμών. Η ΕΕ αναμένεται να ωφεληθεί κυρίως στον βιομηχανικό τομέα –ιδίως στην αυτοκινητοβιομηχανία– ενώ η Mercosur θα αποκτήσει ευκολότερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά αγροτικών προϊόντων. Ταυτόχρονα, η συμφωνία αποκτά και γεωπολιτική σημασία, προσφέροντας και στις δύο πλευρές μια εναλλακτική απέναντι στον εντεινόμενο εμπορικό ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Παρά τα οικονομικά οφέλη, οι αντιδράσεις παραμένουν έντονες, κυρίως από αγρότες και κτηνοτρόφους σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Η Μελόνι έχει ξεκαθαρίσει ότι η Ιταλία δεν σκοπεύει να μπλοκάρει τη συμφωνία, αλλά ζητά σαφείς εγγυήσεις αμοιβαιότητας και ουσιαστική προστασία του αγροτικού τομέα πριν ανάψει το τελικό «πράσινο φως».
Με δεδομένο ότι για την έγκριση απαιτείται ειδική πλειοψηφία κρατών και πληθυσμού, η στάση της Ιταλίας είναι καθοριστική. Αν η Ρώμη συνταχθεί τελικά υπέρ, οι αντίπαλοι της συμφωνίας –μεταξύ τους η Γαλλία και η Πολωνία– δύσκολα θα μπορέσουν να συγκεντρώσουν τις απαραίτητες ψήφους για να την μπλοκάρουν.