Έντονες αντιδράσεις και μαζικές διαδηλώσεις προκάλεσαν στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας τα εγκαίνια της νέας έδρας του αμερικανικού προξενείου, ενός επιβλητικού κτιρίου 3.000 τετραγωνικών μέτρων από γυαλί και χάλυβα, το οποίο οι ντόπιοι αποκαλούν σκωπτικά «Πύργο Τραμπ».
Η νέα, αναβαθμισμένη διπλωματική παρουσία των ΗΠΑ σηματοδοτεί τη στροφή της Ουάσιγκτον σε μια πιο ήπια αλλά εξίσου παρεμβατική στρατηγική για το αρκτικό νησί, τέσσερις μήνες μετά την ευρωατλαντική κρίση που ξέσπασε όταν ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ανοιχτά με προσάρτηση της περιοχής.
Αν και ο νέος Αμερικανός πρέσβης στη Δανία, Κένεθ Χάουερι, έσπευσε να δηλώσει ότι αποκλείεται η χρήση βίας και ότι το μέλλον του νησιού ανήκει στους ίδιους τους κατοίκους του, η πολιτική ηγεσία της Γροιλανδίας παραμένει εξαιρετικά δύσπιστη.
Ο πρωθυπουργός Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν και οι τοπικές αρχές σαμποτάρισαν την τελετή εγκαινίων αρνούμενοι να παραστούν, ενώ στους δρόμους του Νουούκ πραγματοποιήθηκαν μεγάλες πορείες με κεντρικό σύνθημα «Make America Go Away!» («Διώξτε την Αμερική»), παραφράζοντας το γνωστό προεκλογικό δόγμα του Αμερικανού προέδρου.
Το «Δόγμα Ντονρόε» και η αντιπυραυλική ομπρέλα
Η αλλαγή στάσης της Ουάσιγκτον εντάσσεται στο λεγόμενο «δόγματος Ντονρόε», βάσει του οποίου ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει την απόλυτη αμερικανική ηγεμονία στο δυτικό ημισφαίριο.
Η Γροιλανδία θεωρείται κρίσιμης σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ απέναντι στις απειλές της Ρωσίας και της Κίνας, καθώς η γεωγραφική της θέση και ο ορυκτός της πλούτος την καθιστούν επίκεντρο της αρκτικής γεωπολιτικής. Επιπλέον, το νησί έχει κομβικό ρόλο στην ανάπτυξη του νέου αμερικανικού αντιπυραυλικού συστήματος «Golden Dome» (Χρυσός Θόλος).
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τη Δανία και την τοπική κυβέρνηση, οι ΗΠΑ πιέζουν για την επέκταση της στρατιωτικής τους παρουσίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη δημιουργία τριών νέων βάσεων. Οι δύο από αυτές αφορούν την επαναλειτουργία ψυχροπολεμικών εγκαταστάσεων στο Ναρσαρσουάκ και στο Κανγκερλουσουάκ, οι οποίες είχαν παραχωρηθεί με αμυντικά σύμφωνα του 1951 και του 2004.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη πραγματοποιήσει αυτοψίες στα τοπικά αεροδρόμια και λιμάνια. Η Ουάσιγκτον απαιτεί οι βάσεις αυτές να θεωρούνται αμερικανικό έδαφος επ' αόριστον –ακόμη και στην περίπτωση που η Γροιλανδία ανεξαρτητοποιηθεί από τη Δανία– καθώς και το δικαίωμα να ασκεί βέτο σε οποιαδήποτε ξένη επένδυση πραγματοποιείται στο νησί.
Διπλωματικό επεισόδιο με τον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου
Το κλίμα φορτίστηκε περαιτέρω από την απρόσκλητη επίσκεψη του ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ και κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, ο οποίος έφτασε στο νησί για οικονομικό φόρουμ χωρίς να ενημερώσει τις εκλεγμένες αρχές. Ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας δέχθηκαν να τον συναντήσουν μόνο υπό την παρουσία του Αμερικανού πρέσβη.
Ο Λάντρι προκάλεσε αντιδράσεις με τη συμπεριφορά του, καθώς μοίραζε καπέλα MAGA και μπισκότα στους δρόμους, δηλώνοντας ότι «η Γροιλανδία έχει ανάγκη τις ΗΠΑ για να περάσει από την εξάρτηση στην ανεξαρτησία». Έντονη δυσαρέσκεια προκάλεσε και το γεγονός ότι συνοδευόταν από γιατρό με σκοπό την «αξιολόγηση» των τοπικών συστημάτων υγείας, γεγονός που ώθησε την υπουργό Υγείας του νησιού να δηλώσει δημόσια ότι οι Γροιλανδοί δεν είναι πειραματόζωα σε γεωπολιτικά παιχνίδια.
Η κρίση αυτή εξελίσσεται σε μια περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας για το Βασίλειο της Δανίας, καθώς στην Κοπεγχάγη δεν έχει σχηματιστεί ακόμη κυβέρνηση συνασπισμού μετά τις εκλογές του περασμένου Μαρτίου. Η κυβερνητική αστάθεια περιπλέκει τη διαχείριση των αμερικανικών πιέσεων, τη στιγμή που οι σχέσεις ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης δοκιμάζονται έντονα και το ρήγμα στο ΝΑΤΟ διευρύνεται εξαιτίας των ανοιχτών πολεμικών μετώπων στην Ουκρανία και το Ιράν.