Σοβαρές επιφυλάξεις για το λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» που παρουσίασε ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα να θέτει ανοιχτά ζήτημα συμβατότητας του νέου σχήματος με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Όπως τόνισε μετά την ολοκλήρωση της έκτακτης συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, η ΕΕ διατηρεί σοβαρές αμφιβολίες τόσο για το εύρος αρμοδιοτήτων και τη διακυβέρνηση του οργάνου όσο και για τη θεσμική του νομιμοποίηση σε σχέση με τον ΟΗΕ.
Οι ευρωπαϊκές ενστάσεις δεν έμειναν σε επίπεδο δηλώσεων. Η Ισπανία ανακοίνωσε ότι απορρίπτει την πρόσκληση συμμετοχής, ενώ και η Γαλλία ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να ενταχθεί σε ένα σχήμα που, κατά την εκτίμησή της, υπονομεύει τον κεντρικό ρόλο του ΟΗΕ. Παράλληλα, η Βρετανία επέλεξε να μη συμμετάσχει στην τελετή υπογραφής του «χάρτη» του Συμβουλίου, επικαλούμενη και την πρόθεση του Αμερικανού προέδρου να εντάξει σε αυτό τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» παρουσιάστηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός, παρουσία περίπου 20 ηγετών χωρών, με το νέο όργανο να τίθεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, υπό τον προσωπικό έλεγχο του Αμερικανού προέδρου. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε έντονο προβληματισμό στις Βρυξέλλες, σε μια περίοδο που οι διατλαντικές σχέσεις παραμένουν εύθραυστες.
Παρά τις ενστάσεις, ο Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εμφανίστηκαν με κοινή γραμμή υπέρ της διατήρησης και ενίσχυσης της διατλαντικής συνεργασίας, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι η ΕΕ θα υπερασπίζεται με αποφασιστικότητα τα συμφέροντα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών-μελών της. Η πολιτική αποτίμηση της Συνόδου συνδύασε την αποκλιμάκωση της έντασης με τις ΗΠΑ στο μέτωπο των δασμών με την ανάγκη επιτάχυνσης της πορείας προς μια πιο στρατηγικά αυτόνομη Ευρώπη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της Γροιλανδίας, με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να ξεκαθαρίζει ότι καμία απόφαση δεν μπορεί να ληφθεί χωρίς τη Δανία και την ίδια τη Γροιλανδία. Ο κ. Κόστα συνέδεσε το θέμα με τη σταθερή προσήλωση της Ένωσης στο διεθνές δίκαιο, επισημαίνοντας ότι η δημόσια διατύπωση απειλών περί προσάρτησης αντιμετωπίστηκε με ευρωπαϊκή ενότητα, σαφή στήριξη προς την Κοπεγχάγη και αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης.
Στο οικονομικό πεδίο, οι Βρυξέλλες χαιρέτισαν την απόφαση της Ουάσινγκτον να μην προχωρήσει σε νέους δασμούς κατά της Ευρώπης, εξέλιξη που κρίθηκε συμβατή με την υφιστάμενη εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ. Ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι η Ένωση παραμένει έτοιμη να ενεργοποιήσει τα διαθέσιμα εργαλεία της για την προστασία πολιτών, επιχειρήσεων και κρατών-μελών σε περίπτωση οικονομικού εξαναγκασμού, ενώ η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επανέλαβε με έμφαση ότι «μια συμφωνία είναι συμφωνία».
Παράλληλα, στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, χωρίς ρήξη με τη διατλαντική συμμαχία. Η πρόεδρος της Κομισιόν ανέδειξε την οικονομική ισχύ και την αρχιτεκτονική ασφάλειας ως βασικούς πυλώνες αυτής της στρατηγικής, τονίζοντας τον ρόλο της ενιαίας αγοράς και της διεύρυνσης των εμπορικών συμφωνιών της ΕΕ.
Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Αρκτική, η οποία αναδεικνύεται σε κρίσιμο γεωπολιτικό πεδίο. Η Κομισιόν προανήγγειλε αύξηση της οικονομικής στήριξης προς τη Γροιλανδία και την παρουσίαση πακέτου επενδύσεων για αμυντικές δαπάνες στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι η ασφάλεια της Αρκτικής αποτελεί τόσο ευρωπαϊκή όσο και νατοϊκή προτεραιότητα.
Συνολικά, το μήνυμα από τις Βρυξέλλες ήταν διπλό: διάθεση συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και σαφείς θεσμικές και πολιτικές «κόκκινες γραμμές» σε ό,τι αφορά τον ρόλο του ΟΗΕ, την κυριαρχία των κρατών και τη γεωπολιτική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.