Σε μια εξαιρετικά εύθραυστη διαδικασία, όπου κάθε λέξη ζυγίζεται με χειρουργική ακρίβεια, εξελίσσεται η οριστικοποίηση του σχεδίου συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Αν και πρόκειται για ένα σύντομο «μνημόνιο κατανόησης» (MoU) που αποτυπώνεται συνοπτικά σε μία μόλις σελίδα, η διατύπωση και η αλληλουχία των βημάτων έχουν προκαλέσει βαθύ διπλωματικό χάσμα.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNNi, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη ερίζουν για τον πυρήνα των διατάξεων, με κυριότερο ερώτημα το αν η προβλεπόμενη διαδικασία των 60 ημερών θα αποτελέσει απλώς μια προσωρινή παράταση της υφιστάμενης εκεχειρίας ή τον οριστικό τερματισμό των εχθροπραξιών.
Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθάρισε ότι απαιτείται απόλυτη σαφήνεια προκειμένου οι παραχωρήσεις να έχουν ουσιαστικό αντίκρισμα, την ώρα που ο Υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, μετέφερε από τη Σιγκαπούρη το μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει την απαραίτητη υπομονή για να διασφαλίσει μια «εξαιρετική συμφωνία».
Το πρώτο και πιο κρίσιμο ορόσημο της διαπραγμάτευσης αφορά την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν παράλυτα επί τρεις μήνες, προκαλώντας παγκόσμιο οικονομικό κλυδωνισμό. Ο Τραμπ απαιτεί το άμεσο και ελεύθερο άνοιγμα της θαλάσσιας οδού, με το Ιράν να αναλαμβάνει την αποναρκοθέτηση, ως αντάλλαγμα για την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού που κρατά καθηλωμένα 115 εμπορικά πλοία.
Ωστόσο, η Τεχεράνη αντιδρά έντονα, με τον ανώτατο αξιωματούχο Εμπραχίμ Αζίζι να τονίζει ότι το Ιράν δεν θα απεμπολήσει το μόνιμο δικαίωμα διαχείρισης και ελέγχου των στενών. Παράλληλα, η ένταση κλιμακώνεται και σε περιφερειακό επίπεδο, με τον Τραμπ να απειλεί ανοιχτά το Ομάν με στρατιωτικά αντίποινα σε περίπτωση μονομερούς συμφωνίας με το Ιράν, ενώ η Τεχεράνη αξιώνει την παράλληλη απόσυρση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή.
Το έτερο μεγάλο «αγκάθι» αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα και την οικονομική ανάσα που ζητά το Ιράν. Η Ουάσιγκτον εφαρμόζει τη στρατηαρχική «όχι σκόνη, όχι δολάρια», συνδέοντας την απομάκρυνση και καταστροφή των 440 κιλών υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου με την άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων.
Ο Τραμπ επιμένει στην οριστική απαγόρευση απόκτησης πυρηνικού όπλου και σε μια κοινή επιχείρηση καταστροφής του υλικού, πρόταση που η Τεχεράνη απορρίπτει, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα μεταφέρει ουράνιο σε τρίτη χώρα.
Από την πλευρά της, η ιρανική οικονομία, που αντιμετωπίζει ζημιές ύψους 270 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ, πιέζει για την άμεση απελευθέρωση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, με τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ να θέτει ως προτεραιότητα την ανασυγκρότηση της χώρας.
Η εξίσωση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το μέτωπο του Λιβάνου, καθώς το Ιράν απαιτεί η συμφωνία να καλύπτει τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, την ώρα που το Ισραήλ επεκτείνει τις επιχειρήσεις του στον νότιο Λίβανο με την πλήρη στήριξη του Τραμπ.
Μέσα σε αυτό το κλίμα απόλυτης καχυποψίας, ο επικεφαλής των ιρανικών διαπραγματεύσεων, Μοχάμαντ Μπαγκέρι Γκαλιμπάφ, ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν εμπιστεύεται τις αμερικανικές υποσχέσεις και θα προχωρήσει σε ενέργειες μόνο αν δει έμπρακτες κινήσεις από την άλλη πλευρά, επιβεβαιώνοντας ότι το μνημόνιο παραμένει, στην καλύτερη περίπτωση, ένα έργο σε εξέλιξη.