Καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται επικίνδυνα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται εγκλωβισμένα σε μια κατάσταση «στρατηγικής αμηχανίας».
Παρά την καταδίκη των ενεργειών του ιρανικού καθεστώτος και τις διακηρύξεις υπέρ του διεθνούς δικαίου, το ευρωπαϊκό μπλοκ εμφανίζεται βαθιά διχασμένο, ανίκανο να διαμορφώσει μια ενιαία στάση απέναντι στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον για ενεργό στήριξη του αμερικανοϊσραηλινού μετώπου κατά του Ιράν.
Η «πίεση» του Τραμπ και οι εθνικές διαδρομές
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει καταστήσει σαφές ότι αναμένει από τους Ευρωπαίους συμμάχους να συνταχθούν πλήρως με την πολεμική προσπάθεια για τη «συντριβή» της Τεχεράνης. Ωστόσο, η ανταπόκριση των ευρωπαϊκών πρωτευουσών είναι αποσπασματική και υπαγορεύεται από τα εθνικά συμφέροντα:
Γερμανία: Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό με τον Λευκό Οίκο, παρέχοντας πρόσβαση στη βάση του Ράμσταϊν, σε μια προσπάθεια να διατηρήσει τις διατλαντικές σχέσεις.
Γαλλία: Υιοθετεί μια στάση «περιορισμένης συνδρομής», επιτρέποντας τη χρήση βάσεων μόνο για αμυντικούς σκοπούς, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα πραγματοποιηθούν επιθέσεις κατά του Ιράν από το έδαφός της.
Ηνωμένο Βασίλειο: Ο Κιρ Στάρμερ, παρότι επιτρέπει τη χρήση δύο βρετανικών βάσεων, παραμένει επιφυλακτικός για τη νομιμότητα του πολέμου, προκαλώντας την έντονη δυσαρέσκεια της Ουάσιγκτον.
Ισπανία: Αποτελεί την «εξαίρεση», αρνούμενη σθεναρά οποιαδήποτε εμπλοκή ή παραχώρηση βάσεων, στάση που έχει προκαλέσει τις απειλές του Τραμπ περί διακοπής εμπορικών δεσμών.
Η «ευρωπαϊκή» απειλή από την Τεχεράνη
Η κατάσταση άλλαξε δραματικά μετά την επίθεση με drone κατά βρετανικής βάσης στην Κύπρο –έδαφος της ΕΕ–, που έθεσε την Ευρώπη σε κατάσταση συναγερμού. Αν και η επίσημη στρατηγική παραμένει αμυντική (με αποστολή πολεμικών πλοίων και αεράμυνας στην περιοχή), ειδικοί προειδοποιούν ότι η Τεχεράνη στοχεύει να καταστήσει την Ευρώπη «συμμέτοχο στο κόστος» του πολέμου, επιδιώκοντας την επέκταση της σύρραξης εκτός των συνόρων της Μέσης Ανατολής.
Το «δίλημμα» της Ουκρανίας
Το μεγαλύτερο αγκάθι για τους Ευρωπαίους παραμένει η Ουκρανία. Η μετατόπιση στρατιωτικού υλικού, όπως τα συστήματα αεράμυνας, προς τη Μέση Ανατολή, καθώς και ο κίνδυνος εκτίναξης των τιμών του πετρελαίου, δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο: η Ρωσία επωφελείται από την ακρίβεια της ενέργειας, γεμίζοντας τα «πολεμικά σεντούκια» της, ενώ η Ευρώπη εξαντλεί τους πόρους της σε ένα μέτωπο που οι περισσότερες χώρες-μέλη θεωρούν πως «δεν είναι δικός τους πόλεμος».
Η Ευρώπη μοιάζει να ισορροπεί πάνω σε ένα τεντωμένο σχοινί, προσπαθώντας να μην προκαλέσει την οργή του Τραμπ, ενώ ταυτόχρονα αγωνιά για τις συνέπειες που θα είχε μια άμεση στρατιωτική εμπλοκή με το Ιράν στην ασφάλεια και την οικονομία της ηπείρου.