Νέα αισιοδοξία φαίνεται να διαμορφώνεται γύρω από το ενδεχόμενο συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για την παράταση της εκεχειρίας και την έναρξη μιας διαδικασίας τερματισμού του πολέμου, σύμφωνα με ανάλυση του CNN. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, ακόμη και αν οι δύο πλευρές καταλήξουν σε συμφωνία τις επόμενες ημέρες, αυτή δεν θα αποτελεί οριστική ειρηνευτική διευθέτηση, αλλά μόνο το πρώτο βήμα μιας μακράς και σύνθετης διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Το κλίμα αισιοδοξίας ενισχύθηκε μετά τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, ο οποίος ανέφερε ότι μια συμφωνία «δεν ήταν ποτέ πιο κοντά». Παρά ταύτα, τα πιο δύσκολα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά και αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο σκληρών διαπραγματεύσεων το επόμενο διάστημα.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, η υπό συζήτηση ενδιάμεση συμφωνία θα επικεντρώνεται σε ζητήματα στα οποία φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερη δυνατότητα σύγκλισης, όπως η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και η αποκλιμάκωση των περιορισμών που έχουν επιβληθεί από τις δύο πλευρές.
Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία ενός χρονοδιαγράμματος διάρκειας 60 ημερών, κατά το οποίο θα επιχειρηθεί να βρεθούν λύσεις στα πλέον ακανθώδη ζητήματα που εξακολουθούν να χωρίζουν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη.
Το πυρηνικό πρόγραμμα στο επίκεντρο
Το σημαντικότερο και πιο περίπλοκο ζήτημα αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει δεσμεύσεις που θα αποκλείουν οριστικά την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη, ενώ κρίσιμο παραμένει το ζήτημα του τρόπου εφαρμογής και ελέγχου μιας τέτοιας συμφωνίας.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται το εάν το Ιράν θα περιορίσει ή θα εγκαταλείψει μέρος των πυρηνικών του δραστηριοτήτων, καθώς και ποιος θα είναι ο ρόλος των διεθνών επιθεωρητών στην παρακολούθηση της εφαρμογής των δεσμεύσεων.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ καλείται να αποδείξει ότι μια νέα συμφωνία θα είναι αυστηρότερη από εκείνη που είχε συναφθεί επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, την οποία ο ίδιος ο Τραμπ είχε επανειλημμένα επικρίνει ως ανεπαρκή.
Το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο αφορά τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει το Ιράν.
Η Ουάσιγκτον έχει υποστηρίξει ότι το υλικό αυτό θα πρέπει να παραδοθεί ή να τεθεί εκτός χρήσης, ωστόσο παραμένει ασαφές πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην πράξη μια τέτοια πρόβλεψη.
Στο τραπέζι έχουν βρεθεί διάφορα σενάρια, μεταξύ των οποίων η αδρανοποίηση των σχετικών εγκαταστάσεων ή η αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου ώστε να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς.
Τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια
Ιδιαίτερα ευαίσθητο θεωρείται και το ζήτημα των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.
Η Τεχεράνη επιδιώκει την αποδέσμευση σημαντικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα λόγω κυρώσεων, ενώ η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να αποφύγει την εικόνα μιας οικονομικής παραχώρησης που θα μπορούσε να προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το θέμα αποκτά πρόσθετη βαρύτητα λόγω της σκληρής κριτικής που είχε ασκήσει ο Ντόναλντ Τραμπ στη συμφωνία της περιόδου Ομπάμα για αντίστοιχες ρυθμίσεις.
Τα Στενά του Ορμούζ και η περιφερειακή ασφάλεια
Σημαντική θέση στις διαπραγματεύσεις κατέχει και το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Οι πρόσφατες εξελίξεις κατέδειξαν ότι το Ιράν διατηρεί τη δυνατότητα να επηρεάζει τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, γεγονός που έχει άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στην παγκόσμια οικονομία.
Ως εκ τούτου, η εξασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας αποτελεί βασική προτεραιότητα για την Ουάσιγκτον και τους συμμάχους της.
Οι φιλοϊρανικές οργανώσεις
Ένα ακόμη ανοιχτό ζήτημα αφορά τη σχέση της Τεχεράνης με ένοπλες οργανώσεις και πολιτικά κινήματα στη Μέση Ανατολή.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι το Ιράν εξετάζει δεσμεύσεις που θα περιορίζουν τη χρηματοδότηση οργανώσεων τις οποίες η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει τρομοκρατικές.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές ποιο θα είναι το ακριβές περιεχόμενο μιας τέτοιας δέσμευσης και, κυρίως, πώς θα μπορούσε να ελεγχθεί η εφαρμογή της στην πράξη.
Παρά τη βελτίωση του κλίματος και τα σημάδια προόδου, οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται ακόμη σε κρίσιμο στάδιο, με τα πλέον δύσκολα ζητήματα να παραμένουν ανοιχτά και να αναμένεται να καθορίσουν τελικά εάν η προσωρινή συμφωνία θα μπορέσει να εξελιχθεί σε μια ευρύτερη και πιο μόνιμη διευθέτηση.
Πηγή: CNN - Can Trump get a good Iran deal? Here are the major pitfalls that lie ahead