Σφοδρή κριτική στην προοπτική μιας τριμερούς συνόδου κορυφής μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ ασκεί η New York Post, προειδοποιώντας ότι μια συνάντηση στα πρότυπα της ιστορικής Διάσκεψης της Γιάλτας θα μπορούσε να προκαλέσει βαθιά κρίση στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα αμερικανικών εφημερίδων, ο Ρώσος πρόεδρος επιδιώκει όχι μόνο μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και μια ευρύτερη διευθέτηση των διεθνών συσχετισμών μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας.
Η ιδέα μιας συνόδου που περιγράφεται ως «Γιάλτα 2» φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντίμιρ Πούτιν κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας του με τον Ντόναλντ Τραμπ στις 9 Οκτωβρίου, όπως αναφέρει η Wall Street Journal.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Κρεμλίνο επιθυμεί να πραγματοποιηθεί η τριμερής συνάντηση στο περιθώριο της συνόδου του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), που έχει προγραμματιστεί στην Κίνα τον Νοέμβριο.
Η πρόταση, εφόσον προχωρήσει, θα έφερνε στο ίδιο τραπέζι τους ηγέτες των τριών μεγάλων δυνάμεων, με βασικό αντικείμενο την Ουκρανία, αλλά ενδεχομένως και ζητήματα ευρύτερης γεωπολιτικής σημασίας.
Το σχέδιο για νέες σφαίρες επιρροής
Σύμφωνα με πρώην αξιωματούχο των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών, τον οποίο επικαλείται η Wall Street Journal και ο οποίος φέρεται να γνωρίζει το περιεχόμενο των συνομιλιών, οι επιδιώξεις της Μόσχας δεν περιορίζονται στην επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία.
Ο Ρώσος πρόεδρος φέρεται να επιδιώκει μια συνολικότερη συνεννόηση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην αναγνώριση διακριτών σφαιρών επιρροής σε διεθνές επίπεδο.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση παραπέμπει στη Διάσκεψη της Γιάλτας του Φεβρουαρίου 1945, όταν οι ηγέτες της Σοβιετικής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βρετανίας συναντήθηκαν στην Κριμαία για να συζητήσουν τη μεταπολεμική οργάνωση της Ευρώπης και άλλα ζητήματα που συνδέονταν με την επικείμενη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ωστόσο, η ερμηνεία ότι η Διάσκεψη της Γιάλτας αποτέλεσε απλώς μια συμφωνία διαμοιρασμού της Ευρώπης σε σφαίρες επιρροής αποτελεί ιστορική απλούστευση. Οι αποφάσεις της αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τη μεταπολεμική Γερμανία, την Πολωνία, την απελευθερωμένη Ευρώπη και τη συγκρότηση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
New York Post: «Ο Τραμπ θα βρεθεί απέναντι σε αποφασισμένους εχθρούς»
Η New York Post αντιμετωπίζει την προοπτική μιας τέτοιας συνάντησης ως σοβαρό πολιτικό και διπλωματικό κίνδυνο για τον Αμερικανό πρόεδρο.
Στο επικριτικό της σχόλιο υποστηρίζει ότι ο Πούτιν επιδιώκει να επαναλάβει μια διπλωματική επιτυχία που, κατά την ερμηνεία της εφημερίδας, είχε εξασφαλίσει στη Σοβιετική Ένωση ο Ιωσήφ Στάλιν το 1945.
Η εφημερίδα επισημαίνει ότι η αρχική Διάσκεψη της Γιάλτας πραγματοποιήθηκε μεταξύ συμμάχων που πολεμούσαν τη ναζιστική Γερμανία, ενώ μια σημερινή τριμερής συνάντηση θα είχε εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα.
«Ας δούμε τα πράγματα ως έχουν: Η Γιάλτα ήταν μια συνάντηση συμμάχων — αυτό που προτείνεται τώρα θα σήμαινε ότι ο Τραμπ επιλέγει οικειοθελώς να βρεθεί σε μειονεκτική θέση απέναντι στους αποφασισμένους εχθρούς μας», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η σύγκριση με τη Συμφωνία του Μονάχου το 1938
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η New York Post στο ενδεχόμενο να πραγματοποιηθούν διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία χωρίς τη συμμετοχή του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι μια τέτοια εξέλιξη θα παρέπεμπε περισσότερο στη Συμφωνία του Μονάχου του Σεπτεμβρίου 1938 παρά στη Διάσκεψη της Γιάλτας.
Στο Μόναχο, οι ηγέτες της Βρετανίας, της Γαλλίας, της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας συμφώνησαν στην παραχώρηση της Σουδητίας στη Γερμανία, χωρίς τη συμμετοχή της Τσεχοσλοβακίας στις διαπραγματεύσεις.
Η New York Post επικαλείται το ιστορικό αυτό προηγούμενο για να προειδοποιήσει ότι μια συμφωνία για την Ουκρανία χωρίς την παρουσία του Κιέβου θα μπορούσε, κατά την άποψή της, να οδηγήσει σε σοβαρές παραχωρήσεις προς τη Μόσχα.
Παράλληλα, αναφέρεται στον Βρετανό πρωθυπουργό Νέβιλ Τσάμπερλεϊν και στην πολιτική κατευνασμού απέναντι στον Χίτλερ, την οποία παρουσιάζει ως προειδοποιητικό παράδειγμα για τον Τραμπ.
Προειδοποιήσεις για εσωκομματική εξέγερση και πολιτικό κόστος
Πέρα από τις διεθνείς συνέπειες, η New York Post εκτιμά ότι η αποδοχή της ρωσικής πρότασης θα μπορούσε να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Κατά την εφημερίδα, ακόμη και η ανακοίνωση της πρόθεσης του Τραμπ να συμμετάσχει σε μια τέτοια σύνοδο θα μπορούσε να οδηγήσει σε εσωκομματική σύγκρουση, επιβαρύνοντας τη θέση των Ρεπουμπλικανών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η αρθρογραφία της προχωρά μάλιστα στην εκτίμηση ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σημαντικό πολιτικό πλεονέκτημα για τους Δημοκρατικούς.
Στο ίδιο πλαίσιο, διατυπώνει το υποθετικό σενάριο ότι οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν έως και 60 έδρες στη Γερουσία, αριθμό που η εφημερίδα συνδέει με τη δυνατότητα καταδίκης σε διαδικασία παραπομπής του προέδρου.
Πρόκειται πάντως για πολιτική εκτίμηση της εφημερίδας και όχι για τεκμηριωμένη πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος. Επιπλέον, η καταδίκη προέδρου σε δίκη παραπομπής απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων των παρόντων γερουσιαστών.
Η New York Post υποστηρίζει ακόμη ότι ενδεχόμενη συμφωνία με τον Πούτιν θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και μεταξύ Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών, οδηγώντας ορισμένους σε σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο.
«Πείτε στον Πούτιν ένα κατηγορηματικό όχι»
Στο καταληκτικό μέρος του σχολίου της, η αμερικανική εφημερίδα αναγνωρίζει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, αμφισβητεί όμως ότι η προτεινόμενη τριμερής συνάντηση θα μπορούσε να εξυπηρετήσει αυτόν τον στόχο.
Αντίθετα, υποστηρίζει ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιχειρεί να εξασφαλίσει μέσω της διπλωματίας παραχωρήσεις που δεν έχει καταφέρει να επιτύχει στρατιωτικά.
Η εφημερίδα εκτιμά επίσης ότι μια πολιτική κρίση στην Ουάσιγκτον θα αποτελούσε πρόσθετο όφελος για τη ρωσική ηγεσία.
Το σχόλιο ολοκληρώνεται με μια ευθεία προτροπή προς τον Αμερικανό πρόεδρο:
«Κύριε πρόεδρε, πείτε στον “Βλαντ” ένα κατηγορηματικό “όχι”».
Προς το παρόν, η προοπτική μιας συνόδου «Γιάλτα 2» παρουσιάζεται μέσα από δημοσιογραφικές πληροφορίες και πολιτικά σχόλια, χωρίς να προκύπτει από τα συγκεκριμένα δημοσιεύματα οριστική συμφωνία των τριών πλευρών για την πραγματοποίησή της.