Σε νέα φάση εισέρχεται η αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς η Ουάσιγκτον ετοιμάζεται να ανακοινώσει τη Δευτέρα νέο πακέτο οικονομικών κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, το οποίο ενδέχεται να επηρεάσει και τρίτες χώρες που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα στις 14:00 τοπική ώρα, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει προαναγγείλει τις «σκληρότερες κυρώσεις στην Ιστορία» κατά του Ιράν.
Ο Μπέσεντ κάλεσε παράλληλα την Κίνα να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια ένδειξη ότι η νέα αμερικανική εκστρατεία δεν θα περιοριστεί στις άμεσες συναλλαγές με την Τεχεράνη, αλλά μπορεί να επεκταθεί και στους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της.
Τεχεράνη: «Παράνομος οικονομικός εξαναγκασμός»
Η ιρανική κυβέρνηση αντέδρασε έντονα στις αμερικανικές εξαγγελίες.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Ισμαΐλ Μπαγαΐ υποστήριξε ότι η επιβολή δευτερογενών κυρώσεων σε επιχειρήσεις, τράπεζες και άλλους οργανισμούς τρίτων χωρών παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Όπως ανέφερε, οργανισμοί που υπάγονται αποκλειστικά στη δικαιοδοσία ενός κράτους δεν θα πρέπει να εξαναγκάζονται από άλλη χώρα να εγκαταλείψουν νόμιμες εμπορικές σχέσεις με τρίτο κράτος.
«Ο οικονομικός εξαναγκασμός που έχει σχεδιαστεί για να αναγκάσει ένα κυρίαρχο κράτος να τροποποιήσει τις νόμιμες πολιτικές του επιλογές συνιστά διεθνώς παράνομη πράξη», σημείωσε.
Τραμπ: «Έχουμε τον πλήρη έλεγχο της περιοχής του Ορμούζ»
Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει τον έλεγχο της περιοχής γύρω από το Στενό του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη επιθυμεί συμφωνία, αλλά δεν είναι ακόμη έτοιμη να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους.
«Έχουμε τον πλήρη έλεγχο ολόκληρης της περιοχής που σχετίζεται με το Στενό του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένων των χερσαίων ζωνών», δήλωσε.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι χώρες και επιχειρήσεις που θα προσφέρουν οποιαδήποτε οικονομική «γραμμή ζωής» στο Ιράν κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπες με αμερικανικά αντίμετρα.
Στρατιωτικές απειλές από την Τεχεράνη, αλλά και μήνυμα για τερματισμό του πολέμου
Την ίδια ώρα, η ιρανική ηγεσία εκπέμπει δύο διαφορετικά αλλά παράλληλα μηνύματα.
Ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Αλί Αμπντολαχί, προειδοποίησε ότι το Ιράν θα απαντήσει σε στρατιωτικές απειλές με «συντριπτικές, τιμωρητικές και καταστροφικές απαντήσεις».
Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι είναι καιρός να τερματιστεί ο πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη θα πρέπει να επιδιώξει μια συμφωνία όσο θεωρεί ότι βρίσκεται «σε θέση ισχύος».
«Θα ήταν καλύτερο να τερματίσουμε τον πόλεμο σήμερα, όταν είμαστε ισχυροί και έχουμε αξιοπρέπεια», ανέφερε.
Γαλιμπάφ: «Δεν θα επιβιώσουμε αν οι άνθρωποι πεινάνε»
Στις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει το Ιράν αναφέρθηκε και ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου και βασικός διαπραγματευτής της χώρας Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.
«Όση στρατιωτική ισχύ κι αν έχουμε, δεν θα επιβιώσουμε αν οι άνθρωποι πεινάνε και δεν έχουμε οικονομικό κύκλο εργασιών, οικονομική ανάπτυξη και εθνική παραγωγή», δήλωσε σε Ιρανούς και Ιρακινούς επιχειρηματίες.
Η τοποθέτηση αποτυπώνει την αυξανόμενη πίεση που δέχεται η ιρανική οικονομία από τον πόλεμο, τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό και το ήδη εκτεταμένο καθεστώς κυρώσεων.
Η «οικονομική D-Day» και η αλλαγή στρατηγικής των ΗΠΑ
Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τη νέα εκστρατεία «οικονομική D-Day», προαναγγέλλοντας οικονομικό πόλεμο και απομόνωση «σε πρωτοφανή κλίμακα», με στόχο να πιέσει το Ιράν να αποδεχθεί τους όρους της Ουάσιγκτον.
Η μετατόπιση του κέντρου βάρους από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στις κυρώσεις αποτυπώνει ταυτόχρονα το υψηλό κόστος που έχει ήδη προκαλέσει ο πόλεμος και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η σύγκρουση, η οποία αρχικά παρουσιαζόταν από την αμερικανική κυβέρνηση ως περιορισμένης διάρκειας, πλησιάζει πλέον τους έξι μήνες χωρίς να έχει επιτευχθεί συνολική συμφωνία ή πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Το κόστος μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική στρατιωτική ισχύ στην περιοχή, ωστόσο μια νέα μεγάλης κλίμακας αναμέτρηση θα είχε υψηλό οικονομικό και πολιτικό κόστος.
Οι τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί, αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο έχουν υποστεί ζημιές, ενώ 18 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της σύγκρουσης.
Παράλληλα, το Ιράν έχει δείξει ότι, παρά τις βαριές απώλειες και τις καταστροφές, εξακολουθεί να διαθέτει δυνατότητες αντιποίνων, ιδίως γύρω από το Στενό του Ορμούζ.
Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να μεταφέρει το βάρος της πίεσης από το πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον οικονομικό αποκλεισμό, στις κυρώσεις και στη διεθνή απομόνωση της Τεχεράνης.