Έπειτα από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες στην πτέρυγα των θανατοποινιτών, ο Ντάγκλας Στιούαρτ Κάρτερ πρόκειται να αποφυλακιστεί στη Γιούτα, καθώς νέα ανάλυση DNA τον απέκλεισε ως πιθανή πηγή γενετικού υλικού που είχε εντοπιστεί στη σκηνή της δολοφονίας για την οποία καταδικάστηκε σε θάνατο.
Δικαστής διέταξε την αποφυλάκιση με εγγύηση του 71χρονου Κάρτερ, ο οποίος είχε καταδικαστεί για τη δολοφονία της Έβα Όλεσεν το 1985. Μέχρι τη διεξαγωγή της νέας δίκης του θα βρίσκεται υπό ηλεκτρονική επιτήρηση μέσω GPS.
Η εξέλιξη έρχεται περίπου έναν χρόνο μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Γιούτα να διατάξει νέα δίκη, επικαλούμενο «πολλαπλές περιπτώσεις εσκεμμένης παραβατικής συμπεριφοράς» από ερευνητές της υπόθεσης.
Τι έδειξε η νέα εξέταση DNA
Η Έβα Όλεσεν είχε δολοφονηθεί στο σπίτι της στο Πρόβο της Γιούτα, περίπου 72 χιλιόμετρα νότια του Σολτ Λέικ Σίτι. Είχε δεχθεί πολλαπλά τραύματα από μαχαίρι και στη συνέχεια είχε πυροβοληθεί στο πίσω μέρος του κεφαλιού.
Νέα εργαστηριακή ανάλυση, που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα τον Σεπτέμβριο, απέκλεισε τον Κάρτερ ως πιθανή πηγή αίματος που είχε βρεθεί σε πόμολο πόρτας, καθώς και γενετικού υλικού που εντοπίστηκε στη λαβή του μαχαιριού που χρησιμοποιήθηκε στη δολοφονία.
Σύμφωνα με την υπεράσπιση, κανένα φυσικό αποδεικτικό στοιχείο δεν είχε συνδέσει τον Κάρτερ με τη σκηνή του εγκλήματος. Η καταδίκη του είχε βασιστεί στην ομολογία που υπέγραψε και στις καταθέσεις δύο μαρτύρων, οι οποίοι είχαν ισχυριστεί ότι ο ίδιος καυχιόταν πως είχε σκοτώσει την Όλεσεν.
Οι δύο μάρτυρες ανακάλεσαν αργότερα τις καταθέσεις τους.
Ο Κάρτερ δηλώνει εδώ και δεκαετίες αθώος και υποστηρίζει ότι η ομολογία του είχε αποσπαστεί υπό πίεση.
«Η υπόθεση αποδυναμώνεται», αλλά δεν υπάρχει αθώωση
Ο δικαστής Ντέρεκ Πάλαν έκρινε ότι τα νέα ευρήματα DNA αποδυναμώνουν περαιτέρω την υπόθεση της κατηγορούσας αρχής.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ο αποκλεισμός του Κάρτερ από τα συγκεκριμένα δείγματα δεν ισοδυναμεί με αθώωσή του. Κατά την εκτίμησή του, μια νέα επιτροπή ενόρκων θα μπορούσε ακόμη, εξετάζοντας το σύνολο των στοιχείων, να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι εκείνος σκότωσε την Όλεσεν.
Ο εισαγγελέας της κομητείας της Γιούτα, Έργουιν Πετίλος, χαρακτήρισε «αναγκαία και δίκαιη» την επανεξέταση των όρων κράτησης του 71χρονου, ενώ οι εισαγγελικές αρχές συνεχίζουν να αξιολογούν τα υπόλοιπα στοιχεία της υπόθεσης.
«Θέλω να πατήσει τα πόδια του στο γρασίδι»
Μετά την αποφυλάκισή του, ο Κάρτερ αναμένεται να μείνει κοντά στην οικογένεια του γιου του, Τάιλερ Άνγκερ, ο οποίος είχε δοθεί για υιοθεσία όταν ήταν βρέφος και έμαθε αρκετά χρόνια αργότερα για την καταδίκη του πατέρα του.
Ο συνήγορος υπεράσπισης Νιλ Χάμιλτον ανέφερε ότι ο Κάρτερ θα χρειαστεί θεραπευτική υποστήριξη για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της πολυετούς κράτησής του.
«Αν γινόταν το θέλημα της Πολιτείας της Γιούτα, θα είχε εκτελεστεί πριν από 15 ή 20 χρόνια, προτού ανακαλύψουμε την παραβατική συμπεριφορά», δήλωσε.
Ο γιος του περιέγραψε ως ιδιαίτερα δύσκολη την προσαρμογή του πατέρα του στη ζωή εκτός φυλακής.
«Θα είναι πολλά για εκείνον. Θέλω ο Νταγκ να πατήσει τα πόδια του στο γρασίδι. Δεν το έχει κάνει εδώ και 40 χρόνια», είπε.
Οι επιφυλάξεις της οικογένειας του θύματος
Η οικογένεια της Έβα Όλεσεν εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για την αποφυλάκιση του Κάρτερ.
Η νύφη της, Τερέζα Όλεσεν, δήλωσε ότι οι συγγενείς ήλπιζαν πως η νέα εξέταση DNA θα οδηγούσε σε σαφή ταυτοποίηση.
«Το ότι δεν υπάρχει ταύτιση δεν σημαίνει ότι δεν ήταν εκεί», ανέφερε. «Θέλουμε απλώς δικαιοσύνη για την Έβα. Και αν είχε οποιαδήποτε συμμετοχή, θέλουμε αυτό να γίνει γνωστό».
Οι καταθέσεις που ανατράπηκαν χρόνια αργότερα
Ο Κάρτερ είχε συλληφθεί το 1985 στο Τενεσί, όπου υπέγραψε ομολογία. Αργότερα υποστήριξε ότι είχε απειληθεί από αστυνομικούς και ότι η ομολογία ήταν προϊόν εξαναγκασμού.
Καταδικάστηκε αρχικά σε θάνατο και, έπειτα από νέα δίκη το 1992, καταδικάστηκε εκ νέου στην εσχάτη των ποινών.
Καθοριστική εξέλιξη σημειώθηκε το 2011, όταν εντοπίστηκαν στο Μεξικό δύο μάρτυρες που είχαν καταθέσει στην αρχική δίκη. Οι ίδιοι υποστήριξαν ότι τους είχε ζητηθεί να πουν ψέματα στο δικαστήριο και ότι είχαν λάβει χρήματα και δώρα από την αστυνομία. Ισχυρίστηκαν επίσης ότι οι ερευνητές είχαν απειλήσει τους ίδιους και τον γιο τους με απέλαση εάν δεν ενοχοποιούσαν τον Κάρτερ.
Ακολούθησαν περισσότερα από δέκα χρόνια δικαστικών διαδικασιών, μέχρι την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Γιούτα για νέα δίκη.
Η υπεράσπιση έχει ακόμη υποστηρίξει ότι υπήρχαν μαρτυρίες για άλλον άνδρα που εγκατέλειπε τη σκηνή του εγκλήματος και ότι στοιχεία που παρέπεμπαν σε άλλους πιθανούς υπόπτους δεν είχαν γνωστοποιηθεί.
Σχεδόν 40 χρόνια μετά την αρχική καταδίκη του, ο Κάρτερ εγκαταλείπει πλέον την πτέρυγα των θανατοποινιτών, χωρίς όμως η δικαστική υπόθεση να έχει κλείσει. Η νέα δίκη θα κρίνει εκ νέου την ποινική του ευθύνη για τη δολοφονία της Έβα Όλεσεν.