Το Ιράν «δεν θα αποφύγει ποτέ» τον διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε την Πέμπτη ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, την ώρα που η Τεχεράνη εξετάζει την αμερικανική απάντηση στην τελευταία πρότασή της για αποκατάσταση της κατάπαυσης του πυρός στον Κόλπο.
Παράλληλα, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, η ιρανική ηγεσία προετοιμάζει μια ευρύτερη και ισχυρότερη στρατιωτική απάντηση σε περίπτωση που οι ΗΠΑ εξαπολύσουν εκ νέου μεγάλης κλίμακας επιθέσεις.
«Δεν αποφύγαμε ποτέ τις συνομιλίες και ποτέ δεν θα τις αποφύγουμε, αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν στοχοθετήσει τη χώρα μας τρεις φορές παρότι έχουν υπογράψει συμφωνία», δήλωσε ο Πεζεσκιάν, σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim.
Η Τεχεράνη εμφανίζεται έτσι να κινείται ταυτόχρονα σε δύο κατευθύνσεις: διατηρεί ανοικτό τον δίαυλο των διαπραγματεύσεων, ενώ προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Reuters: Εξετάζεται διεύρυνση των πιθανών στόχων
Σύμφωνα με τρεις ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους και μία πηγή με γνώση των συζητήσεων που επικαλείται το Reuters, ανώτεροι διοικητές επανεξετάζουν σχέδια για διεύρυνση των πιθανών στόχων σε περίπτωση νέας μεγάλης αμερικανικής επίθεσης.
Ο σχεδιασμός φέρεται να εξετάζει στόχους πέραν όσων συνδέονται άμεσα με τις ΗΠΑ, περιλαμβάνοντας χώρες που υποστηρίζουν αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς και ενδεχόμενες τοποθεσίες εκτός Μέσης Ανατολής.
Μετά την επιστροφή του Μασούντ Πεζεσκιάν από τη Νέα Υόρκη την περασμένη εβδομάδα, στρατιωτικοί διοικητές και ανώτεροι αξιωματούχοι φέρονται να επικεντρώνονται στην έκταση και στον χρόνο μιας πιθανής απάντησης εάν η Ουάσιγκτον επιτεθεί ξανά.
Τελικές αποφάσεις, πάντως, δεν έχουν ληφθεί.
«Αποφασισμένοι να κλιμακώσουν εάν δεχθούν επίθεση»
Ο Χαμιντρεζά Αζίζι, ανώτερος Ιρανός αναλυτής στο International Crisis Group, εκτιμά ότι η Τεχεράνη δεν γνωρίζει ακόμη εάν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα προχωρήσει σε νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική εκστρατεία ή θα επιλέξει περισσότερο περιορισμένα πλήγματα, όπως επιθέσεις εναντίον πυρηνικών εγκαταστάσεων.
«Όμως οι Ιρανοί φαίνονται αποφασισμένοι να μην απαντήσουν συμβολικά με μία συμβολική κίνηση και αντ’ αυτού να κλιμακώσουν με την ελπίδα της επαναφοράς της αποτροπής», ανέφερε.
Δύο Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι η Τεχεράνη έχει δώσει οδηγίες σε συμμαχικές οργανώσεις στον Λίβανο, στην Υεμένη και στο Ιράκ να βρίσκονται σε ετοιμότητα σε περίπτωση νέας μεγάλης επίθεσης των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στόχος θα ήταν μια συντονισμένη απάντηση που θα εκτεινόταν «από τα Στενά του Ορμούζ μέχρι συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή και εκτός της Μέσης Ανατολής».
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε σε αίτημα του Reuters για σχόλιο.
Στο τραπέζι η πρόταση της Τεχεράνης μέσω Κατάρ
Παρά τη στρατιωτική προετοιμασία, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί ανοικτό τον δρόμο των διαπραγματεύσεων.
Κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, το Ιράν υπέβαλε μέσω του Κατάρ πρόταση προς την Ουάσιγκτον, η οποία, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, θα μπορούσε να οδηγήσει στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και στον τερματισμό των εχθροπραξιών μέσα σε επτά ημέρες.
Κατά τις ιρανικές αρχές, η πρόταση προβλέπει τερματισμό των εχθροπραξιών, άρση του αμερικανικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών, αποδέσμευση τουλάχιστον 12 δισ. δολαρίων σε παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και εξαίρεση από τις πετρελαϊκές κυρώσεις.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι απέρριψε την πρόταση. Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν, ωστόσο, ότι η αμερικανική απάντηση διαβιβάστηκε στην Τεχεράνη μέσω του Κατάρ την Τρίτη και βρίσκεται υπό εξέταση.
Διαφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα
Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να συμπεριληφθεί το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στις διαπραγματεύσεις.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι συνομιλίες για το πυρηνικό της πρόγραμμα μπορούν να αρχίσουν μόνο αφού εκπληρωθούν προηγουμένως οι όροι που έχει θέσει.
«Ακόμη κι αν το Ιράν δεν απορρίψει ευθέως την απάντηση των ΗΠΑ και οι έμμεσες συνομιλίες συνεχιστούν, δεν είναι πολύ πιθανό οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε συμφωνία», δήλωσε ένας από τους Ιρανούς αξιωματούχους που επικαλείται το Reuters.
Πίεση στην οικονομία και φόβοι για νέες αναταραχές
Στους υπολογισμούς της ιρανικής ηγεσίας περιλαμβάνεται και το κατά πόσον η οικονομία της χώρας μπορεί να αντέξει μια παρατεταμένη αντιπαράθεση, εν μέσω του αμερικανικού αποκλεισμού που έχει πλήξει τις εξαγωγές πετρελαίου και έπειτα από χρόνια κυρώσεων.
Σύμφωνα με πηγή με γνώση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, ο συνδυασμός στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης γίνεται ολοένα δυσκολότερος για την ιρανική ηγεσία, ενώ υπάρχουν ανησυχίες και για την εσωτερική σταθερότητα.
Πρώην ανώτερος μεταρρυθμιστής αξιωματούχος ανέφερε ότι στην ηγεσία υπάρχουν φόβοι για ενδεχόμενη επανάληψη των μαζικών διαδηλώσεων που ξέσπασαν τον Ιανουάριο εν μέσω επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών.
«Η αντιμετώπιση της αναταραχής στο εσωτερικό –ενώ το σύστημα τελεί υπό την πίεση και τις βόμβες των ΗΠΑ– θα μπορούσε να αποτελέσει μια πολύ ισχυρή πρόκληση στη νομιμότητα του κυβερνώντος κατεστημένου», ανέφερε.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters