Ο Λίβανος τίμησε την Τρίτη, 4 Αυγούστου, τη μνήμη των θυμάτων της φονικής έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού, έξι χρόνια μετά την τραγωδία, με τις οικογένειες των νεκρών και Λιβανέζους αξιωματούχους να εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία ότι θα αποδοθεί τελικά δικαιοσύνη.
Η έκρηξη της 4ης Αυγούστου 2020, μία από τις ισχυρότερες μη πυρηνικές εκρήξεις που έχουν καταγραφεί στην Ιστορία, προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 200 ανθρώπων, τον τραυματισμό χιλιάδων και εκτεταμένες καταστροφές σε μεγάλο τμήμα της λιβανέζικης πρωτεύουσας.
«Σε μια κανονική χώρα, η διαδικασία θα είχε πλέον ολοκληρωθεί. Θα βρισκόμασταν σε άλλη φάση της ζωής μας και θα είχαμε το δικαίωμα να θρηνήσουμε», δήλωσε ο Πολ Νάγκερ, του οποίου η τρίχρονη κόρη, Αλεξάνδρα, γνωστή ως μικρή Λέξου, σκοτώθηκε στην έκρηξη.
«Όταν δεν υπάρχει δικαιοσύνη, είναι σαν να μην είχε αξία η ζωή της Λέξου», πρόσθεσε.
Νέα ώθηση στην έρευνα
Σημείο καμπής για την υπόθεση αποτέλεσε η ανάληψη των καθηκόντων του προέδρου Ζοζέφ Αούν και του πρωθυπουργού Ναουάφ Σαλάμ στις αρχές του 2025.
Οι δύο πολιτικοί δεσμεύθηκαν ότι θα υπάρξει λογοδοσία για την έκρηξη και ότι η έρευνα θα προχωρήσει χωρίς νέες παρεμβάσεις.
Λίγο αργότερα, ο δικαστής Τάρεκ Μπίταρ επανέλαβε την έρευνά του και, στα τέλη Μαρτίου 2026, υπέβαλε την έκθεσή του στην εισαγγελία.
Υψηλόβαθμος δικαστικός αξιωματούχος του Λιβάνου, ο οποίος έχει ενημερωθεί για την πορεία της υπόθεσης, δήλωσε στο Reuters ότι η έκθεση του Μπίταρ περιλαμβάνει κατηγορίες σε βάρος 70 προσώπων για σειρά αδικημάτων που συνδέονται με την έκρηξη.
Ο αξιωματούχος απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, επικαλούμενος την ανάγκη προστασίας της δικαστικής διαδικασίας.
Μετά την απάντηση της εισαγγελίας, ο Τάρεκ Μπίταρ αναμένεται να συντάξει το κατηγορητήριο, στο οποίο θα περιλαμβάνονται τα ονόματα των κατηγορουμένων και οι πράξεις που τους αποδίδονται. Η ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής θα ανοίξει τον δρόμο για την έναρξη της δίκης.
«Η υπόθεση πρέπει να φτάσει μέχρι το τέλος»
Ο υπουργός Δικαιοσύνης του Λιβάνου, Αντέλ Νάσαρ, κατέθεσε το πρωί στεφάνι στο μνημείο των θυμάτων, στο λιμάνι της Βηρυτού.
«Το κράτος και η Δικαιοσύνη πρέπει να επιτρέψουν σε αυτή την υπόθεση να φτάσει μέχρι το τέλος», δήλωσε.
Όπως υπογράμμισε, η απόδοση δικαιοσύνης αποτελεί υποχρέωση απέναντι στους συγγενείς των νεκρών, στα ίδια τα θύματα, σε όλους όσοι επλήγησαν από την καταστροφή και στο σύνολο του λιβανέζικου λαού.
«Δεν μπορούμε να ισχυριζόμαστε ότι υπάρχει δικαιοσύνη στον Λίβανο, εάν σιωπήσουμε μπροστά σε μια καταστροφή τόσο μεγάλη όσο η έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού», ανέφερε.
Έξι χρόνια καθυστερήσεων και πολιτικών παρεμβάσεων
Η έκρηξη πιστεύεται ότι προκλήθηκε από εκατοντάδες τόνους νιτρικού αμμωνίου, οι οποίοι παρέμεναν αποθηκευμένοι για χρόνια σε ακατάλληλες συνθήκες στο λιμάνι.
Η δικαστική έρευνα επικεντρώθηκε στις συνθήκες αποθήκευσης των επικίνδυνων υλικών και στις πιθανές ευθύνες κρατικών και λιμενικών αξιωματούχων για αμέλεια.
Ωστόσο, η διαδικασία παρεμποδίστηκε επί χρόνια από πολιτικές παρεμβάσεις και διαδοχικές νομικές προσφυγές.
Δικαστικοί αξιωματούχοι, πρώην υπουργοί και άλλοι εμπλεκόμενοι υπέβαλαν επανειλημμένα ενστάσεις και αιτήματα εξαίρεσης σε βάρος των ανακριτών, με αποτέλεσμα η έρευνα να παραλύσει ουσιαστικά για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Έξι χρόνια μετά την τραγωδία, οι συγγενείς των θυμάτων συνεχίζουν να ζητούν την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και την απόδοση ευθυνών σε όλους όσοι συνέβαλαν, με πράξεις ή παραλείψεις, στην καταστροφή.