Σε μια ιδιαίτερα ριζοσπαστική πρόταση για την αντιμετώπιση του τεράστιου δημόσιου χρέους της Γαλλίας προχωρά ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, προτείνοντας ουσιαστικά την ακύρωση μέρους των γαλλικών ομολόγων που βρίσκονται στο χαρτοφυλάκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Ο επικεφαλής της «Ανυπότακτης Γαλλίας» υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ θα πρέπει να σταματήσει να απαιτεί την αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων για μεγάλο μέρος των γαλλικών κρατικών τίτλων που κατέχει. Πρόκειται, στην πράξη, για διαγραφή χρέους που θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά το βάρος που αντιμετωπίζει το Παρίσι.
Η πρόταση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από πολιτικούς και οικονομολόγους, οι οποίοι προειδοποιούν για σοβαρούς κινδύνους τόσο για τη γαλλική οικονομία όσο και για τη σταθερότητα της Ευρωζώνης.
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί χαρακτήρισε την ιδέα «απάτη στην πιο αγνή της μορφή», ενώ ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού, Ζορντάν Μπαρντελά, την απέρριψε ως «ανοησία». Την ίδια στιγμή, ο πρώην Ευρωπαίος επίτροπος Τιερί Μπρετόν άσκησε επίσης δημόσια κριτική στην πρόταση.
Το βάρος του γαλλικού χρέους
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς το γαλλικό δημόσιο χρέος ξεπερνά τα 3,5 τρισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχώντας περίπου στο 117,5% του ΑΕΠ.
Η αύξηση του κόστους δανεισμού διεθνώς έχει επιβαρύνει σημαντικά τα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας, περιορίζοντας τα περιθώρια της κυβέρνησης να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Παράλληλα, μια ενδεχόμενη απώλεια εμπιστοσύνης των αγορών στην ικανότητα του γαλλικού Δημοσίου να εξυπηρετεί το χρέος του θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους δανεισμού και να καταστήσει δυσκολότερη τη χρηματοδότηση των κρατικών αναγκών.
Η πρόταση του Μελανσόν
Ο Μελανσόν επανέφερε με ιδιαίτερα έντονο τρόπο την πρότασή του σε πρόσφατη ομιλία του, υποστηρίζοντας ότι η ΕΚΤ μπορεί και πρέπει να «παγώσει» το χρέος των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, αρχής γενομένης από τα χρέη που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας.
Ο ίδιος είχε κάνει λόγο στο παρελθόν ακόμη και για «κάψιμο» του χρέους που βρίσκεται στην κατοχή του Ευρωσυστήματος, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου συνδέεται με την Τράπεζα της Γαλλίας.
Για τους επικριτές του, η πρόταση ισοδυναμεί με προσπάθεια να απολαύσει η Γαλλία τα οφέλη της Ευρωζώνης χωρίς να αναλάβει το κόστος της δημοσιονομικής προσαρμογής.
Ο οικονομολόγος της ING Κάρστεν Μπρζέσκι υποστήριξε ότι ο Μελανσόν ουσιαστικά ζητά από την ΕΚΤ να ενεργοποιήσει εκ νέου μια πολιτική διάσωσης κυβερνήσεων που δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να εξυγιάνουν τα δημόσια οικονομικά τους.
Η πρόταση στο επίκεντρο της προεκλογικής μάχης
Η συζήτηση για το χρέος αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της γαλλικής προεκλογικής αντιπαράθεσης, καθώς η μάχη για τις προεδρικές εκλογές εντείνεται.
Ο Μελανσόν έχει ήδη ξεκινήσει νωρίς την προεκλογική του εκστρατεία και εμφανίζεται ενισχυμένος στις δημοσκοπήσεις, διεκδικώντας θέση στον δεύτερο γύρο.
Η πιθανότητα ενός δεύτερου γύρου μεταξύ Μελανσόν και Μαρίν Λεπέν θα έφερνε στο προσκήνιο δύο υποψηφίους με θέσεις που αμφισβητούν σε μεγάλο βαθμό την οικονομική και δημοσιονομική ορθοδοξία που έχει διαμορφώσει την Ευρωζώνη.
Ο ίδιος ο Μελανσόν, πάντως, επιδιώκει να μετατρέψει το ζήτημα του χρέους από τεχνοκρατικό θέμα σε κεντρικό πολιτικό διακύβευμα. Οι υποστηρικτές του υποστηρίζουν ότι το χρέος χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για περικοπές κοινωνικών παροχών και δηλώνουν αποφασισμένοι να συγκρουστούν με την υφιστάμενη δημοσιονομική πολιτική.
Έτσι, η πρόταση για διαγραφή μέρους του γαλλικού χρέους δεν αποτελεί απλώς μια οικονομική ιδέα, αλλά εξελίσσεται σε ένα από τα βασικά πολιτικά όπλα του Μελανσόν ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.