Σε δραστική αύξηση του αμερικανικού αμυντικού προϋπολογισμού καλεί το Κογκρέσο ο Ντόναλντ Τραμπ, προτείνοντας για το 2027 δαπάνες ύψους 1,5 τρισ. δολαρίων, δηλαδή περίπου 50% υψηλότερες σε σχέση με τα επίπεδα που έχουν εγκριθεί για το 2026. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι η ενίσχυση αυτή είναι αναγκαία για τη δημιουργία «του στρατού που αξίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες», ικανού –όπως λέει– να εγγυηθεί την ασφάλεια της χώρας απέναντι σε κάθε πιθανό αντίπαλο.
Υπενθυμίζεται ότι για το οικονομικό έτος 2026 το Κογκρέσο έχει εγκρίνει αμυντικές δαπάνες ύψους 901 δισ. δολαρίων. Ωστόσο, ο Τραμπ ξεκαθαρίζει πως για το 2027 το όριο του ενός τρισ. δεν αρκεί και επιμένει ότι ο προϋπολογισμός πρέπει να φτάσει το 1,5 τρισ. δολάρια. Αν εγκριθεί η πρόταση, οι ΗΠΑ θα αφιερώνουν περίπου το 4,7% του ΑΕΠ τους στην άμυνα, ποσοστό που υπερβαίνει τον στόχο του ΝΑΤΟ και μάλιστα αρκετά χρόνια νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Ο πρόεδρος συνδέει την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών με τα αυξημένα έσοδα από τους δασμούς, τα οποία –όπως υποστηρίζει– επιβάλλονται σε χώρες που «εκμεταλλεύτηκαν στο παρελθόν τις Ηνωμένες Πολιτείες». Σύμφωνα με τον ίδιο, τα έσοδα αυτά επιτρέπουν όχι μόνο τη χρηματοδότηση ενός άνευ προηγουμένου στρατιωτικού εκσυγχρονισμού, αλλά και την αποπληρωμή μέρους του δημόσιου χρέους, καθώς και την παροχή οικονομικών ωφελημάτων στη μεσαία τάξη.
Το ύψος των 1,5 τρισ. δολαρίων συνιστά ιστορικό ρεκόρ για τις αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ. Πηγές του Πενταγώνου αναφέρουν ότι τα κονδύλια θα κατευθυνθούν, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, στην ανάπτυξη υπερηχητικών οπλικών συστημάτων και στον εκσυγχρονισμό των ναυτικών, αεροπορικών και διαστημικών δυνάμεων. Η ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, με φόντο τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα και τις σχέσεις των ΗΠΑ με τη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν.
Στην Ουάσιγκτον, αναλυτές ερμηνεύουν την πρωτοβουλία ως επιστροφή στο δόγμα της «ειρήνης μέσω της ισχύος», το οποίο φαίνεται να βρίσκει απήχηση σε τμήμα της αμερικανικής κοινής γνώμης. Ωστόσο, η πρόταση αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις τόσο από τους Δημοκρατικούς όσο και από Ρεπουμπλικάνους που εκφράζουν ανησυχίες για τη διόγκωση του δημόσιου χρέους.
Παράλληλα, οι εξαγγελίες Τραμπ έδωσαν ισχυρή ώθηση στις μετοχές των μεγάλων αμερικανικών αμυντικών βιομηχανιών, με σημαντικά κέρδη στη Wall Street. Ο ίδιος, πάντως, δεν δίστασε να επικρίνει ανοιχτά τον κλάδο, κατηγορώντας ορισμένες εταιρείες ότι δίνουν προτεραιότητα σε επαναγορές μετοχών, μερίσματα και υψηλές αμοιβές στελεχών, εις βάρος της παραγωγικής ικανότητας και της έγκαιρης παράδοσης οπλικών συστημάτων. Μάλιστα, προειδοποίησε ότι ενδέχεται να ανασταλούν κρατικές προμήθειες σε εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με αυτές τις απαιτήσεις.
Στο οικονομικό σκέλος, πάντως, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα. Παρά τις διαβεβαιώσεις του προέδρου, αναλυτές και δεξαμενές σκέψης επισημαίνουν ότι τα έσοδα από τους δασμούς δεν επαρκούν για να στηρίξουν μια τόσο μεγάλη αύξηση των αμυντικών δαπανών, ιδίως σε μια περίοδο που το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ έχει ξεπεράσει τα 37 τρισ. δολάρια. Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο, καθώς μένει να φανεί αν οι ψηφοφόροι θα στηρίξουν μια τέτοια επιλογή σε συνθήκες αυξημένου κόστους ζωής και πληθωριστικών πιέσεων.