Αντιμέτωπη με δικαστική προσφυγή σχετικά με το ιδιοκτησιακό της καθεστώς βρίσκεται η Ryanair, καθώς ένωση ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών αμφισβητεί κατά πόσο ο ιρλανδικός αερομεταφορέας πληροί τις προϋποθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κατοχή άδειας λειτουργίας. Η εταιρεία απορρίπτει τις αιτιάσεις, κατηγορώντας τους ανταγωνιστές της ότι επιχειρούν να περιορίσουν τον ανταγωνισμό στις αερομεταφορές.
Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η Ένωση Ευρωπαϊκών Αερογραμμών Δικτύου (ENAA), η οποία εκπροσωπεί συμφέροντα παραδοσιακών αερομεταφορέων που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο ανταγωνισμό από εταιρείες χαμηλού κόστους.
Η ENAA έχει ζητήσει από τις αρμόδιες αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ιρλανδίας να διερευνήσουν εάν η μετοχική σύνθεση και η δομή ελέγχου της Ryanair συμμορφώνονται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Στο επίκεντρο το ποσοστό των Ευρωπαίων μετόχων
Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ, οι αεροπορικές εταιρείες που διαθέτουν ευρωπαϊκή άδεια λειτουργίας πρέπει να ανήκουν κατά πλειοψηφία και να ελέγχονται ουσιαστικά από υπηκόους κρατών-μελών της ΕΕ ή επιλέξιμες ευρωπαϊκές οντότητες.
Η ENAA υποστηρίζει ότι η Ryanair δεν πληροί πλέον αυτές τις προϋποθέσεις, επικαλούμενη ανακοίνωση της εταιρείας τον Μάρτιο, σύμφωνα με την οποία μόλις το 30% των μετοχών της ανήκει σε υπηκόους της ΕΕ.
Η ένωση αναφέρει ότι επιχείρησε τους τελευταίους μήνες να κινητοποιήσει τις αρμόδιες εποπτικές αρχές, χωρίς να λάβει την ανταπόκριση που επιθυμούσε.
Ειδικότερα, κατηγορεί την Ιρλανδική Αρχή Αεροπορίας ότι εμφανίστηκε «απρόθυμη να ασχοληθεί με το θέμα», γεγονός που, σύμφωνα με την ίδια, την οδήγησε στη δικαστική προσφυγή.
Η απάντηση της Ryanair: «Επιχειρούν να περιορίσουν τον ανταγωνισμό»
Η Ryanair απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί παραβίασης των ευρωπαϊκών κανόνων, υποστηρίζοντας ότι η μετοχική σύνθεση δεν αποτυπώνει από μόνη της τον πραγματικό έλεγχο της εταιρείας.
Όπως εξηγεί, οι μέτοχοί της που προέρχονται από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν διαθέτουν δικαιώματα ψήφου. Κατά συνέπεια, υποστηρίζει ότι ο ουσιαστικός έλεγχός της παραμένει σε ευρωπαϊκά χέρια.
Σε δήλωσή της μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η εταιρεία κατηγόρησε τους ανταγωνιστές της ότι επιχειρούν «να περιορίσουν τον ανταγωνισμό και τις επιλογές για τα αεροπορικά ταξίδια στην ΕΕ», αμφισβητώντας την άδεια λειτουργίας της.
Κινδυνεύει να χάσει την άδεια λειτουργίας της;
Η δικαστική διαδικασία θα μπορούσε να υποχρεώσει τη Ryanair να προχωρήσει σε αλλαγές στη μετοχική ή εταιρική της δομή, εφόσον διαπιστωθεί παραβίαση των ευρωπαϊκών κανόνων.
Ωστόσο, μια ενδεχόμενη αρνητική δικαστική απόφαση δεν θα συνεπαγόταν αυτομάτως την αναστολή της άδειας λειτουργίας της.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να προκύψει εάν η εταιρεία δεν συμμορφωνόταν με τις υποχρεώσεις που θα της επιβάλλονταν.
Ο Αουγκούστο Βιανσόν Πόντε, διευθυντής της συμβουλευτικής εταιρείας Alton Aviation Consultancy με έδρα το Λονδίνο, εκτιμά ότι η προσφυγή της ENAA έχει νομική βάση που αξίζει να εξεταστεί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί παράβαση από τη Ryanair.
«Το αίτημα της ENAA είναι επαρκώς βάσιμο για να δικαιολογήσει την εξέταση, αλλά είναι πολύ νωρίς για να πούμε ότι η Ryanair παραβιάζει τους κανόνες», δήλωσε.
Ποιες επιλογές έχει η Ryanair
Σύμφωνα με τον αναλυτή, ακόμη και σε περίπτωση δικαστικής ήττας, η Ryanair διαθέτει εναλλακτικές λύσεις για να συμμορφωθεί με το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο περιορισμός της απόκτησης μετοχών από επενδυτές εκτός ΕΕ, η διευκόλυνση της μεταβίβασης μετοχών σε Ευρωπαίους επενδυτές και η πραγματοποίηση στοχευμένων επαναγορών μετοχών.
Μια άλλη δυνατότητα θα ήταν η αναδιάρθρωση των θυγατρικών της εταιρείας που διαθέτουν άδειες λειτουργίας.
«Ένα πιθανό πρώτο βήμα θα ήταν διορθωτικά μέτρα, όχι άμεση απαγόρευση», επισήμανε ο Βιανσόν Πόντε.
Η υπόθεση αναδεικνύει τη σημασία των κανόνων ιδιοκτησίας και ελέγχου στην ευρωπαϊκή αγορά αερομεταφορών, αλλά και τον ανταγωνισμό μεταξύ των παραδοσιακών αεροπορικών εταιρειών και των αερομεταφορέων χαμηλού κόστους.
Προς το παρόν, η Ryanair συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά, ενώ η δικαστική διαδικασία θα κρίνει εάν απαιτούνται αλλαγές στο ιδιοκτησιακό της καθεστώς.