Στην απόφαση να αναστείλει προς το παρόν τις νέες στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν προχώρησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανταποκρινόμενος στις εκκλήσεις των χωρών της περιοχής που ανησυχούν για μια νέα επικίνδυνη κλιμάκωση.
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον διατηρεί τον ναυτικό αποκλεισμό στο Στενό του Ορμούζ, ενώ οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές αψιμαχίες και το βαθύ χάσμα στις προϋποθέσεις που θέτουν οι δύο πλευρές αφήνουν αβέβαιες τις προοπτικές διπλωματικής επίλυσης.
Πιέσεις από τις χώρες του Κόλπου για αυτοσυγκράτηση
Η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου ακολούθησε τη συνάντησή του στον Λευκό Οίκο με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ-Θάνι.
Το Κατάρ, μαζί με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, ζήτησαν από τις ΗΠΑ να αποφύγουν περαιτέρω πλήγματα, φοβούμενα ότι μια κλιμάκωση θα απειλούσε την περιφερειακή σταθερότητα, τις ενεργειακές υποδομές και τη ναυσιπλοΐα.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι «πλήρως εξοπλισμένες», ωστόσο δεν θεωρεί ότι υπάρχει λόγος προσφυγής στη βία αυτή τη στιγμή, αναγνωρίζοντας τον διαμεσολαβητικό ρόλο της Ντόχα.
Αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη
Παρά τις διπλωματικές επαφές, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη παραμένουν πλήρως ασύμβατες στις απαιτήσεις τους. Η ιρανική πρόταση προβλέπει τον άμεσο τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού των λιμανιών, την άρση ορισμένων κυρώσεων και την παύση των βομβαρδισμών, με αντάλλαγμα την άρση του ιρανικού αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ.
Η αμερικανική κυβέρνηση απέρριψε την πρόταση ως μη νομική βάση για συμφωνία, με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να τη χαρακτηρίζει μη ρεαλιστική, την ώρα που η Τεχεράνη επιμένει ότι αποτελεί τη μόνη λογική επιλογή.
Πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ
Η απόφαση για προσωρινό «πάγωμα» των πλήγματων συνδέεται και με τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, καθώς κορυφαία στελέχη των Ρεπουμπλικανών απόδωσαν εκλογικές απώλειες στη συνεχιζόμενη σύγκρουση με το Ιράν.
Ο Τραμπ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις πιέσεις για αποφυγή ενός παρατεταμένου πολέμου και στις απαιτήσεις της κυβέρνησής του για ιρανικές υποχωρήσεις.
Πεδίο μάχης το Στενό του Ορμούζ
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι επιθέσεις στην εμπορική ναυτιλία συνεχίζονται. Ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε ισχύ σε έναν από τους κρισιμότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αμερικανικά πλήγματα κατά ιρανικών συστημάτων ραντάρ και πυραυλικών υποδομών στη νήσο Κεσμ, ενώ το Ιράν ανακοίνωσε ότι 11 πετρελαιοφόρα έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας τις τελευταίες ημέρες λόγω εκρήξεων και ναρκών.
Ευρύτερες διπλωματικές πρωτοβουλίες
Στον κύκλο των διαμεσολαβήσεων εμπλέκεται και η Τουρκία, με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να δηλώνει ότι κάλεσε τον Τραμπ να αποφύγει την κλιμάκωση, προτάσσοντας τον διάλογο.
Ωστόσο, αναλυτές και αξιωματούχοι της περιοχής προειδοποιούν ότι η διαφορά στρατηγικής μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης παραμένει τεράστια, καθιστώντας πιθανή μια παρατεταμένη περίοδο αστάθειας και οικονομικής πίεσης χωρίς άμεση οριστική διευθέτηση.