Νέος γύρος διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία ξεκινά σήμερα, Τρίτη, στο Αμπού Ντάμπι, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ.
Αντιπροσωπείες της Μόσχας και του Κιέβου θα συναντηθούν σε διήμερες συνομιλίες, στην πρώτη τριμερή επαφή αυτού του επιπέδου από τον περασμένο Φεβρουάριο. Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αισιόδοξος για μια ευρύτερη συμφωνία που ενδέχεται να αγγίζει και την ασφάλεια της Ευρώπης.
Το αίτημα για ευρωπαϊκή παρουσία
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Politico υπό την προϋπόθεση της ανωνυμίας, οι απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, θα πιέσουν τη Ρωσία να επιτρέψει τη συμμετοχή της Ευρώπης στον επόμενο γύρο.
Η πρόθεσή τους είναι η συνάντηση αυτής της εβδομάδας να είναι η τελευταία χωρίς πλήρη ευρωπαϊκό ρόλο. «Χρειαζόμαστε την Ευρώπη στο τραπέζι», τόνισε ένας εξ αυτών.
Η Μόσχα έχει εκφράσει την αντίθεσή της. Γι' αυτό, αν και αξιωματούχοι από τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία, το ΝΑΤΟ και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αναμένονται στα Εμιράτα, δεν θα συμμετάσχουν στις κύριες συνομιλίες.
Προβλέπεται ξεχωριστή συνάντηση της ουκρανικής αντιπροσωπείας μαζί τους, ώστε να ενημερωθούν για την πορεία των διαπραγματεύσεων. Ο επικεφαλής της ουκρανικής ομάδας, Ρουστέμ Ουμέροφ, δήλωσε ότι γίνεται ό,τι είναι δυνατόν ώστε η Ευρώπη να συμμετέχει.
Το ποιος θα εκπροσωπεί την Ευρώπη παραμένει αντικείμενο έντονων διαφωνιών. Οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να το συζητήσουν σε άτυπη σύνοδο κορυφής στο Δουβλίνο αργότερα μέσα στην εβδομάδα. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι χαιρέτισαν την τηλεφωνική επικοινωνία των ηγετών της Φινλανδίας και της Νορβηγίας με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στις 27 Οκτωβρίου, εκτιμώντας ότι χρειάζονται περισσότερες ευρωπαϊκές επαφές με το Κρεμλίνο.
Η ατζέντα
Η πρώτη ημέρα θα επικεντρωθεί στις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και στην πιθανή αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, ενώ η δεύτερη στα εδαφικά ζητήματα. Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι δύο αυτοί άξονες πρέπει να προχωρήσουν παράλληλα και να επιλυθούν μαζί.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι η Ουάσινγκτον ίσως συναινέσει σε παλιά αιτήματα του Πούτιν για περιορισμό της επιρροής του ΝΑΤΟ. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η Συμμαχία θα παραμείνει κεντρική για την ευρωπαϊκή άμυνα, αλλά υποστηρίζουν ότι απαιτείται θεμελιώδης αναθεώρηση των σχέσεων με τη Ρωσία. «Πρέπει να χτίσουμε κάτι νέο που να λειτουργεί σήμερα», ανέφερε ένας εξ αυτών, προσθέτοντας ότι ο γγ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε συμμετέχει ενεργά στις συζητήσεις.
Οι αντιπροσωπείες και οι διαφωνίες
Η ρωσική αντιπροσωπεία θα έχει και πάλι επικεφαλής τον Βλαντίμιρ Μεντίνσκι. Για πρώτη φορά θα συμμετάσχουν ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ και ο ανώτατος στρατιωτικός αξιωματούχος Γιούρι Ζιγκάρλοφσκι.
Οι βασικές διαφορές παραμένουν. Η Μόσχα απαιτεί από το Κίεβο να παραδώσει ολόκληρο το Ντονμπάς, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι απορρίπτει κάθε εδαφική παραχώρηση. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι ο Ζελένσκι και ο Πούτιν ίσως είναι διατεθειμένοι σε συμβιβασμό, με μικρές παραχωρήσεις εκατέρωθεν.
Ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος το απέρριψε, λέγοντας ότι το εδαφικό μπορεί να συζητηθεί μόνο σε επίπεδο ηγετών και με κατάλληλες εγγυήσεις ασφαλείας. Σύμφωνα με πληροφορίες, η προτεινόμενη συμφωνία θα προέβλεπε για την Ουκρανία τερματισμό του πολέμου, εγγυήσεις ασφαλείας και οδικό χάρτη ένταξης στην ΕΕ.
Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι η διαπραγματευτική θέση της χώρας του ενισχύεται, επικαλούμενος την ανακατάληψη εδαφών στην περιοχή του Ντονέτσκ και «απώλειες-ρεκόρ» για τη Ρωσία, ισχυρισμό που αμφισβητεί η Μόσχα. Η προέλαση των ρωσικών δυνάμεων έχει επιβραδυνθεί σημαντικά φέτος.
Ευρύτερη συμφωνία ασφαλείας
Η εκεχειρία στις επιθέσεις κατά ενεργειακών στόχων, που είχε ανακοινώσει ο Τραμπ τον προηγούμενο μήνα, κατέρρευσε γρήγορα. Το Κίεβο έχει εντείνει τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια και η Μόσχα έχει χτυπήσει ηλεκτρικές υποδομές και πόλεις.
Ο Τραμπ έχει μιλήσει για μια «μεγάλη συμφωνία» που θα μπορούσε να αφορά ακόμη και ολόκληρη την Ευρώπη, προκαλώντας αντιδράσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων, που τονίζουν ότι η Ρωσία δεν πρέπει να συμμετέχει στη χάραξη της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας.
Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει σήμερα και τους υπουργούς Εξωτερικών της G7 στο Παρίσι, με τη συμμετοχή του Αντρίι Σιμπίχα. Ο Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο για «πρόοδο» στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης.