Στη στοχευμένη επιβολή αντι-δασμών ύψους 27,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων Καναδά (περίπου 20 δισ. δολάρια ΗΠΑ) προχωρά η Οτάβα από τις 8 Σεπτεμβρίου, απαντώντας «δολλάριο προς δολλάριο» στα αντίστοιχα μέτρα που επέβαλε η Ουάσινγκτον στις 22 Αυγούστου.
Η καναδική κυβέρνηση επιβάλλει επιβαρύνσεις ύψους 15%, 25% και 50% σε μια ευρεία γκάμα αμερικανικών προϊόντων, όπως ο χάλυβας, τα γαλακτοκομικά, οι ηλεκτρικές συσκευές, ο αγροτικός εξοπλισμός και τα ένδυμα. Μάλιστα, εξαιρέθηκαν την τελευταία στιγμή τα ψάρια και τα θαλασσινά για τον περιορισμό των εγχώριων οικονομικών απωλειών.
Η κίνηση αυτή αποτελεί άμεση απάντηση στην απόφαση της αμερικανικής πλευράς να επιβάλει δασμούς 50% σε καναδικά προϊόντα ίσης αξίας, στοχεύοντας κυρίως στον τομέα των οχημάτων, των αλκοολούχων ποτών και των γαλακτοκομικών.
Παρά το γεγονός ότι η εμπορική διαμάχη καλύπτει άμεσα περίπου το 4% του συνολικού ετήσιου διμερούς εμπορίου των 1 τρισ. δολαρίων, αναλυτές του ινστιτούτου Peterson (PIIE) προειδοποιούν ότι το πραγματικό πλήγμα θα είναι δυσανάλογα βαρύ για την αυτοκινητοβιομηχανία. Καθώς τα εξαρτήματα διασχίζουν τα σύνορα πολλαπλές φορές κατά τη διαδικασία παραγωγής, η συσσώρευση δασμών απειλεί άμεσα τις εφοδιαστικές αλυσίδες μεταξύ του Οντάριο και του αμερικανικού Midwest.
Οι οικονομικές επιπτώσεις αναμένονται άνισες μεταξύ των δύο χωρών. Ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα επιβαρυνθεί κατά σχεδόν 0,3 ποσοστιαίες μονάδες στον Καναδά, έναντι μόλις 0,1 στις ΗΠΑ.
Παράλληλα, η επικρατούσα αβεβαιότητα απειλεί να φρενάρει τις νέες επενδύσεις στον Καναδά για προϊόντα με προορισμό την αμερικανική αγορά, παρά το πακέτο οικονομικής στήριξης των 5,4 δισ. δολαρίων που ανακοίνωσε η Οτάβα.
Ωστόσο, ο Καναδάς διαθέτει ισχυρά διαπραγματευτικά όπλα. Καλύπτει περίπου το 60% των εισαγωγών αργού πετρελαίου των ΗΠΑ και το 67% των εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην προμήθεια κρίσιμων ορυκτών.
Τυχόν περιορισμοί στις εξαγωγές ενέργειας ή μετάλλων θα μπορούσαν να προκαλέσουν ελλείψεις και κατακόρυφη αύξηση τιμών στις βορειοανατολικές και μεσοδυτικές αμερικανικές πολιτείες.
Η κρίση εκδηλώνεται στον απόηχο της αποτυχίας ανανέωσης της εμπορικής συμφωνίας USMCA (ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά) τον Ιούλιο, εξέλιξη που οδηγεί πλέον σε ετήσιες αξιολογήσεις και θέτει σε αμφιβολία το μέλλον της βορειοαμερικανικής οικονομικής ενοποίησης.
Ειδικοί εκτιμούν ότι η διαμάχη θα συνεχιστεί καθ' όλη τη διάρκεια του 2026, με πιθανότερο σενάριο την επίτευξη συμβιβαστικής συμφωνίας τον Ιανουάριο του 2027, η οποία πάντως αναμένεται να αφήσει παρακαταθήκη υψηλότερους αμερικανικούς δασμούς.