Οι εκατοντάδες πύραυλοι που έπληξαν το Ισραήλ χθες δημιούργησαν ένα εντυπωσιακό και ταυτόχρονα τρομακτικό θέαμα στον ουρανό, θυμίζοντας μια φωτεινή καταιγίδα που διέσχιζε τη νύχτα.
Βαλλιστικοί πύραυλοι και επιθετικά drones που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν κατευθύνθηκαν προς στόχους σε περισσότερες από δέκα χώρες της Μέσης Ανατολής, ενώ το Ισραήλ απάντησε άμεσα και οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται έτοιμες να εμπλακούν. Καθώς οι επιθέσεις συνεχίζονται εκατέρωθεν, στρατιωτικοί αναλυτές θέτουν ένα κρίσιμο ερώτημα: ποια πλευρά μπορεί να αντέξει περισσότερο σε έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς και ποιος θα εξαντλήσει πρώτος τα αποθέματα όπλων και πυραύλων.
Την περασμένη Κυριακή, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα μπορούσαν να διατηρήσουν επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν για τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν υψηλή ένταση στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές αμφισβητούν αυτή την εκτίμηση, επισημαίνοντας ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει ήδη αναδείξει σημαντικές πιέσεις στα αποθέματα του αμερικανικού οπλοστασίου.
Σε ό,τι αφορά το Ισραήλ, το ακριβές μέγεθος των αποθεμάτων του παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστο. Αντίθετα, το ενδιαφέρον στρέφεται στο Ιράν, το οποίο επί δεκαετίες προετοιμάζεται για ένα τέτοιο σενάριο και διαθέτει εκτεταμένο πυραυλικό οπλοστάσιο. Παρά τη μεγάλη ποσότητα όπλων, η Τεχεράνη φαίνεται να αντιμετωπίζει προβλήματα τεχνολογικής υπεροχής, κάτι που – σύμφωνα με αναλυτές – αποτυπώνεται στη χαμηλή ακρίβεια πολλών επιθέσεων, καθώς αρκετοί πύραυλοι και drones δεν πλήττουν στρατηγικούς στόχους.
Και οι δύο πλευρές διαθέτουν τρόπους να ενισχύσουν τις δυνατότητές τους, είτε μέσω συνεργασιών με συμμάχους είτε μέσω αύξησης της εγχώριας παραγωγής όπλων. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, έχουν εμφανιστεί ακόμη και φθηνά αντίγραφα οπλικών συστημάτων, όπως drones που μιμούνται τα ιρανικά Shahed.
ΗΠΑ: στρατιωτική ισχύς με παραγωγικούς περιορισμούς
Η στρατιωτική στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών βασίζεται στην ικανότητα διεξαγωγής δύο μεγάλων πολέμων ταυτόχρονα. Θεωρητικά, η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να υποστηρίξει πολεμικές επιχειρήσεις για εβδομάδες ή ακόμη και για έναν χρόνο, ανάλογα με την ένταση των συγκρούσεων.
Η ισχυρή αμυντική βιομηχανία των ΗΠΑ αποτελεί βασικό πλεονέκτημα, καθώς η χώρα διατηρεί εκτεταμένες γραμμές παραγωγής όπλων και πυρομαχικών, υποστηριζόμενες από κρατική χρηματοδότηση και μια τεράστια αγορά. Ωστόσο, προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και στις παραγωγικές δυνατότητες έχουν αρχίσει να γίνονται εμφανή.
Τα τελευταία χρόνια, απεργιακές κινητοποιήσεις σε μεγάλες εταιρείες της αμυντικής βιομηχανίας, όπως η Lockheed και η Boeing, αλλά και καθυστερήσεις στην παράδοση κρίσιμων συστημάτων – μεταξύ των οποίων πύραυλοι Hellfire και εκτοξευτές Javelin – δείχνουν ότι η αύξηση της παραγωγής δεν είναι τόσο εύκολη όσο θα απαιτούσε η γεωπολιτική συγκυρία.
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν χιλιάδες συμβατικούς πυραύλους, περισσότερες από 5.000 πυρηνικές κεφαλές και σημαντικές δυνατότητες εκτόξευσης, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι το απόθεμα αλλά ο ρυθμός κατανάλωσης: σε ορισμένες περιπτώσεις, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν περισσότερα όπλα από όσα μπορούν να παραχθούν σε σύντομο χρόνο.
Η αμερικανική στρατηγική, πάντως, εξακολουθεί να δίνει έμφαση στην τεχνολογική υπεροχή και στην ποιότητα των οπλικών συστημάτων, παρά στην απλή αριθμητική υπεροχή.
Ιράν: μεγάλα αποθέματα, αλλά τεχνολογικά εμπόδια
Το τελευταίο 24ωρο μόνο, εκτιμάται ότι το Ιράν εκτόξευσε περισσότερους από 300 βαλλιστικούς πυραύλους και drones. Παρά τη μαζικότητα των επιθέσεων, το πραγματικό μέγεθος των αποθεμάτων του παραμένει αντικείμενο συζήτησης.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, η Τεχεράνη διαθέτει περίπου 2.500 βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ αμερικανικές εκτιμήσεις στο παρελθόν ανέβαζαν τον αριθμό σε περισσότερους από 3.000. Οι πρόσφατες συγκρούσεις με το Ισραήλ και οι ανταλλαγές πυρών τα τελευταία χρόνια οδήγησαν στην κατανάλωση σημαντικού μέρους του οπλοστασίου, ωστόσο υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν επιχειρεί να αναπληρώσει τα αποθέματά του.
Παράλληλα, η χώρα έχει επενδύσει σε πυραύλους με δυνατότητα μεταφοράς πολλαπλών δολωμάτων για την παραπλάνηση αντιαεροπορικών συστημάτων, καθώς και σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που μπορούν να φτάσουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Ωστόσο, το διεθνές εμπάργκο και οι κυρώσεις περιορίζουν την πρόσβαση του Ιράν σε κρίσιμες τεχνολογίες, όπως προηγμένα μικροτσίπ και ειδικά υλικά, τα οποία είναι απαραίτητα για συστήματα καθοδήγησης υψηλής ακρίβειας. Αυτός ο περιορισμός θεωρείται ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους πολλές επιθέσεις δεν επιτυγχάνουν στρατηγικούς στόχους.
Παρά τις πιέσεις, η Τεχεράνη συνεχίζει να επενδύει στην ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων, θεωρώντας τα βασικό εργαλείο αποτροπής. Ωστόσο, αν και διαθέτει σημαντικά αποθέματα όπλων, η τεχνολογική υπεροχή παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά της μειονεκτήματα.