Τρεις εβδομάδες μετά την άνευ προηγουμένου αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν, που πραγματοποιήθηκε κυρίως από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και την πολιτοφυλακή Μπασίτζ, πληθαίνουν οι ενδείξεις εσωτερικής δυσαρέσκειας ακόμη και στο εσωτερικό του μηχανισμού καταστολής. Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένα στελέχη των IRGC φέρονται να αμφισβητούν πλέον ανοιχτά τη συνεχιζόμενη χρήση πραγματικών πυρών κατά αμάχων.
Μέλος των IRGC, μιλώντας μέσω διαμεσολαβητή, ανέφερε ότι έχει σταματήσει να εμφανίζεται στην υπηρεσία του από τις 8 Ιανουαρίου, επικαλούμενος σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα και ιατρική παρακολούθηση. Όπως δήλωσε, παρά το γεγονός ότι είχαν δοθεί εντολές «πυροβολήστε για να σκοτώσετε» και αναμενόταν σκληρή καταστολή, σοκαρίστηκε από το μέγεθος της βίας και της αγριότητας. Πρόσθεσε μάλιστα ότι συγγενικά του πρόσωπα συγκαταλέγονται στους τραυματίες ή στους αγνοούμενους.
Την ίδια ώρα, μη επιβεβαιωμένες αναφορές κάνουν λόγο για απόρρητες εντολές της Υπηρεσίας Προστασίας Πληροφοριών των IRGC προς τους διοικητές, με σαφείς προειδοποιήσεις ότι οποιαδήποτε άρνηση εκτέλεσης εντολών θα τιμωρείται παραδειγματικά. Σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές, όσοι θεωρηθούν απείθαρχοι θα συλλαμβάνονται άμεσα και θα παραπέμπονται σε ειδικά στρατοδικεία, με το καθεστώς να επικαλείται τον κίνδυνο εμφυλιακών συγκρούσεων.
Πέρα από τις εσωτερικές οδηγίες, οι IRGC εξέδωσαν και δημόσια ανακοίνωση –κάτι σπάνιο– αμέσως μετά τις εξεγέρσεις της 8ης Ιανουαρίου, απειλώντας με διώξεις και «αποφασιστική δράση» κάθε φαινόμενο απειθαρχίας ή λιποταξίας στις ένοπλες δυνάμεις. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη έντονου φόβου της ηγεσίας ότι μέρος του προσωπικού, ιδίως παλαιότερα στελέχη, ενδέχεται να αρνηθεί να συμμετάσχει στη δολοφονία πολιτών.
Οι καταγγελίες για τη βία των δυνάμεων ασφαλείας συνεχίζονται. Βίντεο που δόθηκε στη δημοσιότητα δείχνει πράκτορα του καθεστώτος να εκτελεί εξ επαφής τραυματισμένη διαδηλώτρια στον δρόμο, ενώ οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων μιλούν για εκτελέσεις κρατουμένων, δολοφονίες τραυματιών σε δημόσιους χώρους και θανάτους ακόμη και μέσα σε νοσοκομεία. Παρότι πολλές πληροφορίες είναι δύσκολο να επαληθευτούν λόγω αυστηρών περιορισμών και διακοπών στο διαδίκτυο, ορισμένες περιπτώσεις, όπως αυτή του 34χρονου Ρεζά Μπαχμανί Αλιτζαβάντ, προκαλούν έντονη ανησυχία.
Παράλληλα, αστυνομικός στην Τεχεράνη δήλωσε ότι, παρά τα οικονομικά κίνητρα που δόθηκαν, πολλοί χαμηλόβαθμοι ένστολοι βρίσκονται στα όρια της ψυχολογικής κατάρρευσης, ειδικά όσοι έχουν συγγενείς που συμμετέχουν στις διαδηλώσεις. «Δεν μας είχαν πει ότι θα σκοτώνουμε ανθρώπους στους δρόμους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή, συνεχίζονται εντατικά τα ιδεολογικά «μαθήματα» για στελέχη μεσαίας βαθμίδας των IRGC, με ιερωμένους και πιστούς στο καθεστώς να χαρακτηρίζουν τους διαδηλωτές «εχθρούς του Θεού» και να νομιμοποιούν τη βίαιη καταστολή μέσω θρησκευτικών αποφάσεων.
Στο πολιτικό πεδίο, ο εξόριστος διάδοχος του θρόνου Ρεζά Παχλαβί είχε καλέσει σε πανεθνικές διαδηλώσεις, υποστηρίζοντας ότι δεκάδες χιλιάδες μέλη των ενόπλων δυνάμεων του έχουν δηλώσει πίστη. Ωστόσο, η πραγματικότητα της μαζικής αιματοχυσίας προκάλεσε σφοδρή κριτική στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με πολλούς να αμφισβητούν την ύπαρξη τέτοιας στήριξης εντός του στρατού.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, αν και το ιρανικό καθεστώς διαθέτει πολυεπίπεδο μηχανισμό ασφάλειας και ισχυρό ιδεολογικό υπόβαθρο, μια σειρά παραγόντων –όπως μαζικές και παρατεταμένες εξεγέρσεις, οικονομική κατάρρευση, ξένη παρέμβαση ή ακόμη και ο θάνατος του Αγιατολάχ Χαμενεΐ– θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ραγδαίες εξελίξεις. Μια μαζική αποστασία στελεχών χαμηλής και μεσαίας βαθμίδας θα μπορούσε, τελικά, να αποδειχθεί καθοριστική για τη συνοχή –και ενδεχομένως την επιβίωση– του καθεστώτος.