Την απόφασή του να εξαντλήσει την τετραετία και να παραμείνει στην ηγεσία της Ισπανίας μέχρι τις επόμενες προγραμματισμένες κάλπες του 2027 εξέφρασε ο Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ.
Μιλώντας στο συνέδριο της Νεολαίας του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE), ο Σάντσεθ έστειλε μήνυμα ανθεκτικότητας, τονίζοντας ότι η παράταξή του δεν εγκαταλείπει τον αγώνα και θα συνεχίσει να κυβερνά.
Ο Ισπανός ηγέτης ξεκαθάρισε ότι απαιτείται χρόνος προκειμένου να αποδώσουν και να γίνουν ορατές στους πολίτες οι κοινωνικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης συνασπισμού, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τα αιτήματα της αντιπολίτευσης για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.
Πέρα από τα εσωτερικά προβλήματα, ο Σάντσεθ δέχεται σφοδρά πυρά από τη δεξιά αντιπολίτευση για τις ριζοσπαστικές επιλογές του στην εξωτερική πολιτική. Η κυβέρνησή του προχώρησε στην επίσημη αναγνώριση Παλαιστινιακού κράτους, ενώ απαγόρευσε στις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις στρατιωτικές βάσεις σε ισπανικό έδαφος για τις ανάγκες του πολέμου στο Ιράν, τον οποίο ο Σάντσεθ κατήγγειλε ανοιχτά ως παράνομο.
Η στάση αυτή προκάλεσε την αντίδραση του Λαϊκού Κόμματος (PP), το οποίο τον κατηγόρησε για διπλωματική απομόνωση της χώρας, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός Χοσέ Μαρία Αθνάρ κάλεσε σε γενική κινητοποίηση για την ανατροπή της κυβέρνησης. Από την πλευρά του, ο Σάντσεθ αντεπιτέθηκε, τονίζοντας ότι το κόμμα του ενεργεί πάντα με διαφάνεια και δεν θα υποκύψει σε αβάσιμες κατηγορίες μιας ύπουλης αντιπολίτευσης που επιδιώκει την οπισθοδρόμηση της χώρας.
Το μέτωπο κατά της ακροδεξιάς και οι δυσοίωνες δημοσκοπήσεις
Ο Πέδρο Σάντσεθ εξαπέλυσε παράλληλα σφοδρή επίθεση κατά του ακροδεξιού κόμματος Vox, το οποίο εμφανίζει σταθερή άνοδο. Σχολιάζοντας την πρόσφατη συμμετοχή του ηγέτη του Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, σε ακροδεξιά σύνοδο κορυφής στο Πόρτο —όπου υποστηρίχθηκε η ιδεολογία της «λευκής Ευρώπης»— ο Σάντσεθ έκανε λόγο για καθαρή ξενοφοβία και ρατσισμό. Μάλιστα, άφησε σαφείς αιχμές κατά του Λαϊκού Κόμματος, κατηγορώντας το ότι «καταπίνει» αυτή την ακραία ρητορική προκειμένου να εξασφαλίσει τοπικές κυβερνητικές συμμαχίες με το Vox.
Η πολιτική αυτή πόλωση αποτυπώνεται ανάγλυφα στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, οι οποίες δείχνουν τη δεξιά συμμαχία προ των πυλών της εξουσίας. Το Λαϊκό Κόμμα προηγείται με 31,8% (140 έδρες) και για να κυβερνήσει χρειάζεται τη στήριξη του Vox, το οποίο αγγίζει το 16,9% (59 έδρες). Αντίθετα, οι Σοσιαλιστές περιορίζονται στη δεύτερη θέση με 27% (110 έδρες), με τις δυνάμεις του αριστερού κόμματος Sumar (6,6% και 10 έδρες) να μην επαρκούν για να ανακόψουν μια ενδεχόμενη κυβέρνηση Δεξιάς-Ακροδεξιάς.
Δικαστικός κλοιός και εσωκομματική αμφισβήτηση
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τον Σάντσεθ παραμένει η σειρά δικαστικών ερευνών για υποθέσεις διαφθοράς που αγγίζουν το κόμμα του. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο πρώην πρωθυπουργός και στενός του σύμμαχος, Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο, ο οποίος ελέγχεται για παράνομη άσκηση επιρροής και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, σχετικά με το σχέδιο διάσωσης της αεροπορικής εταιρείας Plus Ultra που σχετίζεται με τη Βενεζουέλα.
Παράλληλα, η αστυνομία πραγματοποίησε έφοδο στα κεντρικά γραφεία του PSOE στη Μαδρίτη για άλλη υπόθεση που αφορά παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, ενώ στο μικροσκόπιο βρίσκονται και πρόσωπα από το στενό περιβάλλον του πρωθυπουργού, περιλαμβανομένης της συζύγου του.
Αυτή η δικαστική πίεση έχει προκαλέσει τριγμούς και στο εσωτερικό των Σοσιαλιστών. Ο ισχυρός περιφερειάρχης της Καστίλης-Λα Μάντσα, Εμιλιάνο Γκαρθία-Πάχε, προειδοποίησε ότι το κόμμα βιώνει την κρισιμότερη καμπή του από την αποκατάσταση της δημοκρατίας, καλώντας τον Σάντσεθ να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης ή να προκηρύξει εκλογές.
Ανάλογα αιτήματα για κάλπες διατύπωσαν και οι εθνικιστές της Χώρας των Βάσκων (PNV) και των Καταλανών (Junts) που στηρίζουν την κυβέρνηση, αν και έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι δεν θα υπερψηφίσουν μια πρόταση μομφής.
Οι επόμενες εβδομάδες του Ιουνίου θεωρούνται οριακές, καθώς αναμένεται η δικαστική απόφαση για τον πρώην υπουργό Χοσέ Λούις Άμπαλος, ενώ στα μέσα του μήνα έχει προγραμματιστεί η κατάθεση του Θαπατέρο στο δικαστήριο, γεγονότα που θα κρίνουν αν η δέσμευση του Σάντσεθ για παραμονή μέχρι το 2027 είναι τελικά εφικτή.