Η αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν τοποθετεί τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ σε δύσκολη θέση, ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησής του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στα τέλη Μαρτίου.
Για δεύτερη φορά μέσα σε δύο μήνες, η Ουάσιγκτον στρέφεται στρατιωτικά κατά κυβερνήσεων που διατηρούν στενές σχέσεις με το Πεκίνο, μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη στοχευμένη επίθεση στο Ιράν που οδήγησε στον θάνατο του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Πρόκειται για διπλό πλήγμα για την Κίνα, καθώς και οι δύο χώρες αποτελούν σημαντικούς προμηθευτές πετρελαίου για την κινεζική οικονομία.
Αν και η επικείμενη συνάντηση αναμένεται –επισήμως– να επικεντρωθεί στο διμερές εμπόριο, το διεθνές κλίμα περιπλέκει την ατζέντα. Μέχρι πρόσφατα, ο Τραμπ εμφανιζόταν αποδυναμωμένος μετά από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που ανέτρεπε βασικούς δασμούς της κυβέρνησής του. Ωστόσο, μετά τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση από τον πόλεμο του Ιράκ, η πίεση φαίνεται να μετατοπίζεται προς το Πεκίνο.
Συγκρατημένη αντίδραση από το Πεκίνο
Η Κίνα καταδίκασε τις επιχειρήσεις ως «απαράδεκτες» και κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση, ωστόσο η ήπια στάση της αναδεικνύει τα περιορισμένα περιθώρια επιρροής της απέναντι στην αμερικανική στρατιωτική ισχύ. Όπως σχολιάζουν αναλυτές, το Πεκίνο εμφανίζεται απρόθυμο –ή ανίκανο– να στηρίξει ενεργά τους εταίρους του σε μια τόσο ανοιχτή σύγκρουση.
Ο Σι καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δύο δύσκολες επιλογές: είτε να προχωρήσει στη συνάντηση με τον Τραμπ, αποδεχόμενος το νέο γεωπολιτικό πλαίσιο, είτε να αναδιπλωθεί, επιχειρώντας να ανακτήσει διπλωματική πρωτοβουλία.
Ενεργειακή ευαλωτότητα
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου παγκοσμίως, με το 13,4% των θαλάσσιων εισαγωγών της να προέρχεται από το Ιράν. Ενδεχόμενη παρατεταμένη αστάθεια ή αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει άνοδο τιμών και να πλήξει τη βιομηχανική της βάση, που στηρίζεται σε χαμηλό ενεργειακό κόστος.
Παράλληλα, η αμερικανική επιχείρηση λειτουργεί και σε συμβολικό επίπεδο: υπενθυμίζει την ικανότητα των ΗΠΑ να προβάλλουν στρατιωτική ισχύ οπουδήποτε στον κόσμο, γεγονός που το Πεκίνο αξιολογεί με ιδιαίτερη προσοχή.
Το αμερικανικό στοίχημα
Η Ουάσιγκτον εκτιμά πως η Κίνα δεν θα παράσχει υλικοτεχνική στήριξη στο Ιράν και δεν θα εμπλακεί στρατιωτικά. Ωστόσο, η παρατεταμένη εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επηρεάσει την αναπλήρωση των αμερικανικών οπλικών αποθεμάτων, στοιχείο κρίσιμο για την αποτροπή έναντι της Κίνας στον Ινδο-Ειρηνικό και ειδικότερα γύρω από την Ταϊβάν.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο πιθανότατα θα παραμείνει θεατής των εξελίξεων, αφήνοντας τις ΗΠΑ να διαχειριστούν τις συνέπειες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας παράλληλα το αφήγημά του περί «αποσταθεροποιητικής» αμερικανικής πολιτικής.
Σε κάθε περίπτωση, η κρίση στο Ιράν μετατρέπεται σε κρίσιμο τεστ για τη στρατηγική αντοχή και τις διεθνείς φιλοδοξίες της Κίνας.