Ύστερα από 26 χρόνια διαπραγματεύσεων, η εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις τέσσερις χώρες της Mercosur αναμένεται να εγκριθεί σήμερα στις Βρυξέλλες από τους μόνιμους αντιπροσώπους των 27 κρατών-μελών, παρά τη σθεναρή αντίθεση της Γαλλίας.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, εκτιμάται ότι στη συνεδρίαση της Επιτροπής Μονίμων Αντιπροσώπων (Coreper) θα συγκεντρωθεί η απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία. Για την επικύρωση απαιτείται η στήριξη τουλάχιστον 15 κρατών-μελών, τα οποία να αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ.
Η συμφωνία φιλοδοξεί να δημιουργήσει τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προγραμματίζει να μεταβεί στην Παραγουάη στις 12 Ιανουαρίου για την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας.
Σκληρή στάση από το Παρίσι
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, έχει ξεκαθαρίσει ότι το Παρίσι θα καταψηφίσει τη συμφωνία, επικαλούμενος την ομόφωνη πολιτική απόρριψή της στο εσωτερικό της χώρας, όπως αυτή αποτυπώθηκε στις συζητήσεις στην Εθνοσυνέλευση και τη Γερουσία. Παρότι η Γαλλία δηλώνει υπέρ του διεθνούς εμπορίου, θεωρεί ότι η συγκεκριμένη συμφωνία δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές οικονομικές και περιβαλλοντικές προτεραιότητες.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες σημειώνουν ότι η Επιτροπή προχώρησε σε σημαντικές παραχωρήσεις, τόσο σε θέματα φυτοφαρμάκων όσο και γεωργικών επιδοτήσεων, καθώς και σε δεσμεύσεις για αυστηρότερους ελέγχους και αμοιβαιότητα προτύπων στις εισαγωγές. Μεταξύ άλλων, ανακοινώθηκε η απαγόρευση ορισμένων ουσιών και η αύξηση κατά 50% των ελέγχων της ΕΕ σε τρίτες χώρες τα επόμενα δύο χρόνια. Παρά ταύτα, το Παρίσι δεν μετακίνησε τη θέση του.
Κίνητρα προς τους αγρότες
Σε μια προσπάθεια να καμφθούν οι αντιστάσεις, οι Βρυξέλλες πρότειναν και την πρόωρη εκταμίευση 45 δισ. ευρώ από την Κοινή Αγροτική Πολιτική της περιόδου 2028–2034, ώστε να στηριχθούν οι αγροτικοί τομείς που ενδέχεται να πληγούν από τον αυξημένο ανταγωνισμό.
Ωστόσο, στη Γαλλία η συμφωνία συναντά καθολική αντίθεση από αγροτικά συνδικάτα και πολιτικές δυνάμεις, γεγονός που, σε συνδυασμό με την κυβερνητική αστάθεια, περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών του Μακρόν. Η γαλλική προεδρία υποστηρίζει ότι τα αναμενόμενα οφέλη για την ευρωπαϊκή οικονομία είναι περιορισμένα — εκτιμώμενη αύξηση του ΑΕΠ της ΕΕ κατά μόλις 0,05% έως το 2040 — και δεν δικαιολογούν τον κίνδυνο για ευαίσθητους γεωργικούς κλάδους.
Ρήγμα στο μέτωπο των αντιδρώντων
Αρχικά, στη γραμμή αντίθεσης με τη Γαλλία βρίσκονταν και άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, η Ιρλανδία και η Πολωνία. Ωστόσο, η Ρώμη τελικά αναθεώρησε τη στάση της μετά τις τελευταίες τροποποιήσεις στο κείμενο, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «σημαντική ευκαιρία» για τον ιταλικό αγροτικό τομέα.
Πέρα από τη Γαλλία, αναμένεται να καταψηφίσουν τη συμφωνία η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Αυστρία και η Ιρλανδία. Παρ’ όλα αυτά, οι συσχετισμοί δυνάμεων δείχνουν ότι η συμφωνία διαθέτει πλέον τον απαραίτητο αριθμό κρατών και πληθυσμιακό βάρος για να περάσει, ανοίγοντας τον δρόμο για την τελική της υπογραφή και εφαρμογή.