Σε τροχιά επικίνδυνης κλιμάκωσης βρίσκονται οι σχέσεις Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με τη στρατιωτική ένταση στο πεδίο και τον πόλεμο ρητορικής να απειλούν την εύθραυστη εκεχειρία στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η νέα κρίση πυροδοτήθηκε από αμοιβαία στρατιωτικά πλήγματα, την ώρα που οι διπλωματικές προσπάθειες για αποκλιμάκωση φαίνεται να πέφτουν στο κενό εν μέσω αλληλοδιαψεύσεων.
Το χρονικό της στρατιωτικής σύγκρουσης
Η ένταση μεταφέρθηκε δυναμικά στο πεδίο με διαδοχικές εκατέρωθεν επιθέσεις. Αρχικά, οι ΗΠΑ διεξήγαγαν αεροπορική επιχείρηση στη νότια πόλη Μπαντάρ Αμπάς, καταστρέφοντας επίγειο σταθμό ελέγχου και καταρρίπτοντας τέσσερα ιρανικά drones. Η Ουάσινγκτον έκανε λόγο για αμυντικές ενέργειες με σκοπό την προστασία των στρατευμάτων της και της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Οι Φρουροί της Επανάστασης απάντησαν άμεσα τα ξημερώματα της Πέμπτης με επίθεση εναντίον αμερικανικής αεροπορικής βάσης στην περιοχή, χαρακτηρίζοντας τις αμερικανικές ενέργειες παραβίαση της εκεχειρίας και προειδοποιώντας για σκληρότερη απάντηση σε περίπτωση νέας πρόκλησης. Την ίδια ώρα, η κατάσταση επιδεινώθηκε στα Στενά του Ορμούζ, όπου το Ιράν έριξε προειδοποιητικά πυρά εναντίον τεσσάρων πλοίων που επιχείρησαν να διασχίσουν το πέρασμα χωρίς σχετική άδεια από τις ιρανικές αρχές.
Διπλωματικό θρίλερ και «κόκκινες γραμμές»
Στο διπλωματικό πεδίο επικρατεί απόλυτη σύγχυση. Η Τεχεράνη έκανε λόγο για ένα αρχικό, ανεπίσημο προσχέδιο συμφωνίας που προέβλεπε αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων και άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος διέψευσε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς, χαρακτηρίζοντάς τους εντελώς κατασκευασμένους και διαμηνύοντας μέσω X ότι το Ιράν διαπραγματεύεται υπό καθεστώς απόλυτης αδυναμίας.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της επιτροπής εθνικής ασφαλείας του Ιράν, Εμπραχίμ Αζιζί, ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τις βασικές της διεκδικήσεις. Οι κόκκινες γραμμές της Τεχεράνης περιλαμβάνουν απαρέγκλιτα το δικαίωμα στον εμπλουτισμό και την κατοχή ουρανίου, τον πλήρη έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, καθώς και την ολική άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Πολεμικό τελεσίγραφο από τον Ντόναλντ Τραμπ
Η τύχη των 400 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου που κατέχει η Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει το πιο ακανθώδες σημείο τριβής ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια υπουργικού συμβουλίου, δήλωσε πως δεν είναι ικανοποιημένος από τις μέχρι τώρα προτάσεις της Τεχεράνης και απηύθυνε σαφή πολεμική απειλή.
«Ή θα γίνει αυτό (σ.σ. συμφωνία με τους όρους μας), ή θα πάμε να τελειώσουμε τη δουλειά», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Νέο οικονομικό «μπλόκο» από τις ΗΠΑ
Στο πλαίσιο της οικονομικής πίεσης, η οποία έχει βαφτιστεί «Επιχείρηση Επική Οργή», το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε νέες κυρώσεις στη νεοσύστατη ιρανική «Αρχή Στενού του Περσικού Κόλπου». Πρόκειται για τον φορέα που ίδρυσε η Τεχεράνη με σκοπό την είσπραξη τελών διέλευσης από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, τόνισε ότι το Ιράν βρίσκεται σε απελπιστική ανάγκη για μετρητά λόγω του οικονομικού αποκλεισμού. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η Ουάσινγκτον θα επιβάλλει κυρώσεις σε οποιαδήποτε ναυτιλιακή εταιρεία ή χώρα δεχτεί να καταβάλει τέλη διέλευσης στον συγκεκριμένο φορέα, καθώς μια τέτοια πράξη θα θεωρηθεί άμεση οικονομική στήριξη προς τους Φρουρούς της Επανάστασης.