Η σπίθα άναψε στις 28 Δεκεμβρίου 2025, στο Παζάρι της Τεχεράνης. Μέσα σε λίγες ημέρες, οι διαμαρτυρίες των εμπόρων για την ιστορική κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος μετατράπηκαν σε ένα οριζόντιο, πανεθνικό κύμα αμφισβήτησης του θεοκρατικού καθεστώτος. Με το ριάλ να αγγίζει το αστρονομικό 1,4 εκατομμύριο ανά δολάριο, η οικονομική αγανάκτηση εξελίχθηκε σε πολιτική εξέγερση, εξαπλώνοντας τις κινητοποιήσεις σε περισσότερες από 80 πόλεις και 26 επαρχίες.
Ο απολογισμός της καταστολής είναι βαρύς. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Iran Human Rights (IHR) και της HRANA, τουλάχιστον 27 διαδηλωτές έχουν χάσει τη ζωή τους —ορισμένες πηγές ανεβάζουν τον αριθμό στους 29— ανάμεσά τους και πέντε ανήλικοι. Οι συλλήψεις ξεπερνούν τους 1.000, με αναφορές για μαζικές προσαγωγές ακόμη και μαθητών, ιδίως στην επαρχία Κερμανσάχ. Οι πιο σφοδρές συγκρούσεις καταγράφονται στις δυτικές επαρχίες Ιλάμ και Λορεστάν, καθώς και στο Σιστάν-Μπαλουχιστάν, όπου οι δυνάμεις ασφαλείας φέρονται να έκαναν χρήση πραγματικών πυρών. Η IHR καταγγέλλει, επιπλέον, βίαιες εισβολές δυνάμεων ασφαλείας σε νοσοκομεία για τη σύλληψη τραυματισμένων διαδηλωτών, παρά την αντίσταση του ιατρικού προσωπικού.
Η έκρηξη δεν ήρθε αιφνιδίως. Τρεις παράγοντες συνέκλιναν επικίνδυνα. Πρώτον, η οικονομική ασφυξία: η ενεργοποίηση των κυρώσεων «snapback» του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2025, σε συνδυασμό με πληθωρισμό που «τρέχει» με 42%, έχει εξανεμίσει την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Δεύτερον, η «εξωτερική» κρίση: τα συνθήματα «Ούτε για τη Γάζα, ούτε για τον Λίβανο – η ζωή μου ανήκει στο Ιράν» καταγγέλλουν τη διοχέτευση δισεκατομμυρίων σε περιφερειακούς συμμάχους του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης», την ώρα που στο εσωτερικό της χώρας καταγράφονται ελλείψεις νερού και ηλεκτρικού ρεύματος. Τρίτον, η κρίση νομιμότητας: παρά τις υποσχέσεις για ηπιότερη διακυβέρνηση από τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, το 2025 έκλεισε με ρεκόρ περίπου 1.500 εκτελέσεων, επιβεβαιώνοντας ότι ο σκληρός πυρήνας των Φρουρών της Επανάστασης παραμένει κυρίαρχος.
Στο διεθνές επίπεδο, η επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο προσθέτει μια νέα, απρόβλεπτη παράμετρο. Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε την Τεχεράνη με «σκληρό πλήγμα» εάν συνεχιστεί η θανάτωση διαδηλωτών, με την ιρανική ηγεσία να απαντά κατηγορώντας τις ΗΠΑ για υποκίνηση των ταραχών και απειλώντας με αντίποινα.
Το Ιράν βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Η «Επανάσταση του Πορτοφολιού» έχει αποκτήσει δυναμική που δύσκολα αναχαιτίζεται αποκλειστικά με τη βία. Όταν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας αισθάνονται ότι δεν έχουν τίποτα να χάσουν, η καταστολή παύει να λειτουργεί ως ανάχωμα και μετατρέπεται σε καταλύτη περαιτέρω αποσταθεροποίησης