Σε αχαρτογράφητα νερά εισέρχονται οι σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Ιράν, μετά την απόφαση της Τεχεράνης να χαρακτηρίσει συλλήβδην τους στρατούς των κρατών-μελών της ΕΕ ως «τρομοκρατικές οργανώσεις». Η κίνηση αυτή αποτελεί την οργισμένη απάντηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας στην ιστορική απόφαση των Βρυξελλών να εντάξουν το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) στη μαύρη λίστα της τρομοκρατίας.
Το χρονικό της ρήξης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε την περασμένη Πέμπτη σε μια δομική αλλαγή της πολιτικής της, στοχεύοντας απευθείας στον σκληρό πυρήνα του ιρανικού καθεστώτος. Η απόφαση ελήφθη ως αντίδραση στην πρωτοφανή σε αγριότητα καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν, την πλέον αιματηρή από την επανάσταση του 1979.
Η «στολή της αλληλεγγύης» και τα αντίμετρα
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν θεατρική όσο και ουσιαστική. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, εμφανίστηκε στη συνεδρίαση φορώντας τη στολή των Φρουρών της Επανάστασης –όπως και το σύνολο των βουλευτών– για να ανακοινώσει την ενεργοποίηση νόμου περί «αντιμέτρων». Σύμφωνα με το Ιράν, πλέον κάθε ευρωπαϊκός στρατιωτικός σχηματισμός αντιμετωπίζεται επίσημα ως τρομοκρατική οντότητα.
Η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Οι Βρυξέλλες απέρριψαν άμεσα και κατηγορηματικά τους ιρανικούς ισχυρισμούς. Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Ανουάρ Ελ Ανούνι, χαρακτήρισε «ανυπόστατες» τις κατηγορίες περί τρομοκρατίας, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ δεν αποδέχεται τη λογική των «αντιποίνων» σε ζητήματα που άπτονται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της διεθνούς ασφάλειας.
Αν και οι πρακτικές συνέπειες της ιρανικής απόφασης παραμένουν προς το παρόν ασαφείς, η κίνηση αυτή δυναμιτίζει κάθε προσπάθεια διπλωματικής προσέγγισης, την ώρα που το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος παραμένει στην κορυφή της ατζέντας.