Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας ανταλλαγής πληροφοριών που αφορούν ταξιδιώτες, περιλαμβάνοντας βιομετρικά στοιχεία όπως δακτυλικά αποτυπώματα, καθώς και δεδομένα από αρχεία των αρχών επιβολής του νόμου. Στόχος είναι οι αμερικανικές αρχές να μπορούν να αξιολογούν αν άτομα που εισέρχονται στις ΗΠΑ συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη, σύμφωνα με επίσημα έγγραφα που επικαλείται το Politico.
Στο πλαίσιο αυτό, αξιωματούχοι της Κομισιόν ταξίδεψαν την περασμένη εβδομάδα στην Ουάσιγκτον για τον πρώτο γύρο συνομιλιών, όπως ανέφεραν δύο πηγές με γνώση των συζητήσεων. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ για αυξημένη πρόσβαση σε δεδομένα ταξιδιωτών, το οποίο ακολούθησε πρόταση της αμερικανικής υπηρεσίας συνόρων για έλεγχο του ιστορικού δραστηριότητας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε βάθος πενταετίας.
Οι επαφές πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) δέχεται έντονη κριτική στις ΗΠΑ για τη χρήση τεχνολογιών επιτήρησης, ιδίως σε βάρος διαδηλωτών σε πόλεις όπως η Μινεάπολη.
Στην Ευρώπη, η προοπτική της συμφωνίας έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Η ευρωβουλευτής Ρακέλ Γκαρσία Ερμίδα-βαν ντερ Βάλε ζήτησε την αναστολή των διαπραγματεύσεων έως ότου δοθούν σαφείς εγγυήσεις για την προστασία της ιδιωτικότητας και την ασφάλεια των πολιτών και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Παράλληλα, ο ερευνητής της οργάνωσης Statewatch, Ρομάν Λανό, προειδοποίησε ότι οι ευρωπαϊκές αστυνομικές βάσεις δεδομένων ενδέχεται να περιλαμβάνουν πληροφορίες για ευρύ φάσμα προσώπων – από διαδηλωτές έως δημοσιογράφους – οι οποίοι θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν «απειλή».
Όπως σημειώνει, στο πλαίσιο της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας, τα δεδομένα αυτά θα είναι προσβάσιμα στις αμερικανικές συνοριακές αρχές, με ενδεχόμενο αποτέλεσμα την άρνηση εισόδου στις ΗΠΑ ή ακόμη και την κράτηση των προσώπων που αφορούν. Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, με τον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας Δεδομένων να τονίζει ότι η Ε.Ε. οφείλει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική ως προς τη διαβίβαση δεδομένων πολιτών της στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με επεξηγηματικό σημείωμα που έχει διανεμηθεί σε ειδικούς, η Ουάσιγκτον ζητά πρόσβαση ακόμη και σε εθνικές βάσεις δεδομένων ευρωπαϊκών χωρών που περιέχουν βιομετρικά στοιχεία, με το επιχείρημα της καταπολέμησης της παράτυπης μετανάστευσης και της πρόληψης σοβαρών εγκλημάτων και τρομοκρατικών ενεργειών. Η Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή Προστασίας Δεδομένων έχει ήδη επισημάνει ότι πρόκειται για συμφωνία χωρίς προηγούμενο, καθώς θα επιτρέπει μαζική διαμοίραση προσωπικών δεδομένων με τρίτη χώρα για σκοπούς ελέγχου συνόρων.
Η Κομισιόν διαπραγματεύεται ένα γενικό πλαίσιο που θα αποτελέσει τη βάση για διμερείς συμφωνίες ασφάλειας συνόρων, γνωστές ως Ενισχυμένες Συνεργασίες για την Ασφάλεια των Συνόρων (EBSPs). Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, πιέζουν για την ολοκλήρωση των συμφωνιών έως το τέλος του 2026, προειδοποιώντας ότι όσα κράτη-μέλη δεν συμμορφωθούν κινδυνεύουν να αποκλειστούν από το πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης βίζας, στο οποίο πλέον προϋπόθεση συμμετοχής αποτελεί η ύπαρξη συμφωνίας τύπου EBSP.