Νέα ερωτήματα για τις συνθήκες θανάτου του Τζέφρι Επστάιν προκαλεί έκθεση ανεξάρτητου ιατροδικαστή, ο οποίος υποστηρίζει ότι τα τραύματα που εντοπίστηκαν στη σορό του Αμερικανού χρηματιστή και καταδικασμένου για σεξουαλικά εγκλήματα παραπέμπουν περισσότερο σε στραγγαλισμό από τρίτο πρόσωπο παρά σε αυτοκτονία. Η νέα αξιολόγηση, που βασίζεται σε φωτογραφίες της νεκροψίας και αδημοσίευτα έγγραφα, έρχεται σε αντίθεση με το επίσημο πόρισμα για τον θάνατο του Επστάιν στις 10 Αυγούστου 2019, το οποίο εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ.
Ο δρ Μάικλ Φρίμαν, καθηγητής Ιατροδικαστικής και αρχισυντάκτης του επιστημονικού περιοδικού Journal of Forensic and Legal Medicine, αφιέρωσε αρκετούς μήνες στην εξέταση στοιχείων που του παραχώρησε ο αδελφός του Επστάιν.
Στην έρευνα συνεργάστηκε με τον καθηγητή Ιατροδικαστικής Άντερς Έρικσον, από το Πανεπιστήμιο Umeå της Σουηδίας, και τον ερευνητή Ιτιέλ Ντρορ, ειδικό στη μελέτη των προκαταλήψεων που μπορούν να επηρεάσουν την αξιολόγηση ιατροδικαστικών ευρημάτων.
Σύμφωνα με τον Φρίμαν, ορισμένες από τις κακώσεις που καταγράφηκαν στο σώμα του Επστάιν δεν μπορούν να εξηγηθούν επαρκώς από αυτοχειριαστικό απαγχονισμό και ενδέχεται να υποδεικνύουν προηγούμενη σωματική πάλη ή επίθεση.
«Οι τραυματισμοί που καταγράφηκαν από τον ιατροδικαστή δεν συνάδουν με αυτοκτονία διά απαγχονισμού. Οι κακώσεις που αποδόθηκαν σε άλλες αιτίες, αντί να εξεταστεί το ενδεχόμενο σωματικής πάλης ή επίθεσης, ουσιαστικά παραβλέφθηκαν», δήλωσε στο CBS News.
Ο Επστάιν είχε βρεθεί νεκρός στο κελί του, στο ομοσπονδιακό σωφρονιστικό κέντρο του Μανχάταν, στις 10 Αυγούστου 2019. Το Γραφείο του Ιατροδικαστή της Νέας Υόρκης είχε προσδιορίσει τον θάνατό του ως αυτοκτονία.
Τα δύο διαφορετικά σημάδια στον λαιμό
Ένα από τα βασικά στοιχεία στα οποία στηρίζει την εκτίμησή του ο Φρίμαν είναι οι φωτογραφίες της σορού, στις οποίες διακρίνονται σημάδια περίδεσης στον λαιμό.
Όπως υποστήριξε, η πρώτη φωτογραφία που εξέτασε, η οποία απεικόνιζε τη δεξιά πλευρά του προσώπου και του άνω κορμού, του δημιούργησε αμέσως αμφιβολίες για τον μηχανισμό θανάτου.
Ο ιατροδικαστής ανέφερε ότι εντόπισε δύο διαφορετικά σημάδια στον λαιμό, με διαφορετικό ύψος και κλίση, τα οποία κατά την άποψή του δεν αντιστοιχούν στο αναμενόμενο μοτίβο ενός τυπικού απαγχονισμού.
Εξήγησε ότι ακόμη και εάν το ύφασμα που χρησιμοποιήθηκε είχε σχηματίσει δύο θηλιές, θα αναμενόταν τα σημάδια να κατευθύνονται προς το ίδιο σημείο πρόσδεσης.
Αντίθετα, η εικόνα των κακώσεων τον οδήγησε να εξετάσει το ενδεχόμενο άσκησης πίεσης στον λαιμό από άλλο πρόσωπο.
Η θεωρία του στραγγαλισμού και το ύφασμα στο κελί
Σύμφωνα με την εναλλακτική εκδοχή που παρουσίασε ο Φρίμαν, ο Επστάιν ενδέχεται να στραγγαλίστηκε με ύφασμα που είχε δεθεί με κόμπους.
Ο ίδιος εκτιμά ότι τα οριζόντια σημάδια στον λαιμό θα μπορούσαν να έχουν προκληθεί από πίεση που ασκήθηκε από πίσω.
Στις φωτογραφίες του κελιού διακρίνεται πορτοκαλί ύφασμα, αντίστοιχο με εκείνο που χρησιμοποιούνταν στα κλινοσκεπάσματα των κρατουμένων.
Ο Φρίμαν υποστήριξε ότι ένα συγκεκριμένο κομμάτι υφάσματος, το οποίο έφερε δύο κόμπους και σχημάτιζε στενή θηλιά, θα μπορούσε να εξηγεί τις κακώσεις που εντόπισε.
Κατά τον ίδιο, το συγκεκριμένο αντικείμενο δεν είχε συλλεχθεί ως αποδεικτικό στοιχείο κατά την αρχική διερεύνηση.
Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί από τις αρμόδιες αρχές και δεν αποτελεί απόδειξη ότι στο κελί βρισκόταν δεύτερο πρόσωπο.
Τραυματισμοί στον ώμο, στο πρόσωπο και στην πλάτη
Πέρα από τα σημάδια στον λαιμό, ο ανεξάρτητος ιατροδικαστής επικεντρώθηκε και σε άλλες κακώσεις που είχαν καταγραφεί στη σορό.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τραυματισμοί στο πρόσωπο, στον αριστερό ώμο και στην πλάτη, καθώς και σημάδια που, σύμφωνα με την ερμηνεία του, θα μπορούσαν να έχουν προκληθεί από νύχια.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε σε βαθιά αιμορραγία στους μαλακούς ιστούς του αριστερού ώμου, την οποία θεωρεί δύσκολο να εξηγηθεί αποκλειστικά από απαγχονισμό.
«Έχουμε πάρα πολλούς ακόμη τραυματισμούς που δεν εξηγούνται από οποιοδήποτε είδος αυτοκτονικού απαγχονισμού. Από πού προήλθαν;», διερωτήθηκε.
Για να εξετάσει τη θεωρία του, δημιούργησε τρισδιάστατη βιομηχανική αναπαράσταση, αξιοποιώντας τις φωτογραφίες των κακώσεων και την περιγραφή του σωφρονιστικού υπαλλήλου Μάικλ Τόμας, ο οποίος είχε εντοπίσει τη σορό.
Η προσομοίωση σχεδιάστηκε με βάση την ανατομία και τη σωματική διάπλαση του Επστάιν, ώστε να συγκριθούν οι πιθανοί μηχανισμοί πρόκλησης των τραυματισμών.
Ο Φρίμαν αναγνώρισε ότι ορισμένες κακώσεις θα μπορούσαν να συνδέονται με απαγχονισμό, υποστήριξε όμως ότι το σύνολο των ευρημάτων δεν εξηγείται επαρκώς από αυτή την εκδοχή.
Οι παραλείψεις στην αρχική έρευνα
Η νέα έκθεση αναδεικνύει επίσης ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διερευνήθηκε αρχικά ο θάνατος του Επστάιν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Φρίμαν, η σορός απομακρύνθηκε από το κελί λίγα λεπτά μετά τον εντοπισμό της, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πλήρης φωτογραφική αποτύπωση του χώρου όπως ακριβώς βρέθηκε.
Παράλληλα, το κελί δεν αποκλείστηκε πλήρως για ολοκληρωμένη εγκληματολογική εξέταση, ενώ ορισμένα ευρήματα δεν διατηρήθηκαν με τον προβλεπόμενο τρόπο.
Πρόσθετα ερωτήματα έχουν προκαλέσει τα προβλήματα λειτουργίας των καμερών ασφαλείας στον χώρο της φυλακής.
Σύμφωνα με έρευνα του CBS News, σε υλικό από κοντινή κάμερα που λειτουργούσε είχε εντοπιστεί μια ανεξήγητη πορτοκαλί σκιά να κινείται σε σκάλα προς τον διάδρομο των κελιών το βράδυ του θανάτου. Το δημοσίευμα υποστήριξε ότι το συγκεκριμένο στοιχείο δεν εξετάστηκε περαιτέρω από τους ομοσπονδιακούς ερευνητές.
Η παρουσία της σκιάς, πάντως, δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι κάποιος εισήλθε στο κελί ή ότι διαπράχθηκε ανθρωποκτονία.
Οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι και η ώρα θανάτου
Στην υπόθεση είχαν καταγραφεί και σοβαρές παρατυπίες σχετικά με τις ενέργειες των σωφρονιστικών υπαλλήλων που εργάζονταν τη νύχτα του θανάτου.
Ορισμένοι είχαν παραποιήσει υπηρεσιακές καταγραφές και είχαν δώσει ανακριβείς πληροφορίες για τις δραστηριότητές τους τις ώρες πριν από τον εντοπισμό της σορού.
Ο Μάικλ Τόμας, ο υπάλληλος που βρήκε τον Επστάιν, κατέθεσε στους ερευνητές δύο χρόνια αργότερα, αφού προηγουμένως του είχαν απαγγελθεί κατηγορίες σχετικές με ψευδείς καταγραφές.
Στην περιγραφή του ανέφερε ότι εντόπισε τον κρατούμενο απαγχονισμένο σε στήριγμα του κρεβατιού.
Ο Φρίμαν στάθηκε ιδιαίτερα στην αναφορά του Τόμας ότι το σώμα ήταν ήδη κρύο όταν εντοπίστηκε, περίπου στις 06:30 το πρωί.
Κατά την εκτίμησή του, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι ο θάνατος είχε επέλθει αρκετές ώρες νωρίτερα, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζει από μόνο του με ακρίβεια την ώρα θανάτου.
Οι προηγούμενες αμφισβητήσεις και η παρέμβαση του Μάικλ Μπάντεν
Η έκθεση του Φρίμαν δεν αποτελεί την πρώτη περίπτωση αμφισβήτησης του επίσημου πορίσματος.
Ήδη από το 2020, ο αδελφός του Επστάιν είχε αναθέσει στον ιατροδικαστή Μάικλ Μπάντεν να εξετάσει τα διαθέσιμα στοιχεία.
Ο Μπάντεν είχε τότε υποστηρίξει ότι οι κακώσεις στον λαιμό δημιουργούσαν αμφιβολίες για την εκδοχή της αυτοκτονίας, εκτιμώντας ότι ορισμένα ευρήματα ήταν περισσότερο συμβατά με ανθρωποκτονία.
Οι εκτιμήσεις αυτές δεν οδήγησαν σε αλλαγή της επίσημης αιτίας θανάτου.
Το επίσημο πόρισμα παραμένει αυτοκτονία
Παρά τους νέους ισχυρισμούς, το Γραφείο του Ιατροδικαστή της Νέας Υόρκης εξακολουθεί να υποστηρίζει το αρχικό συμπέρασμα ότι ο Επστάιν αυτοκτόνησε.
Εκπρόσωπος της υπηρεσίας δήλωσε στο CBS News ότι το γραφείο «εμμένει στον προσδιορισμό της αιτίας θανάτου», χωρίς να σχολιάσει αναλυτικά τα επιχειρήματα της νέας έκθεσης.
Παράλληλα, η εργασία του Φρίμαν δεν έχει δημοσιευθεί σε επιστημονικό περιοδικό έπειτα από αξιολόγηση από ομοτίμους.
Ο ίδιος ανέφερε ότι η δημοσίευσή της απορρίφθηκε από ακαδημαϊκό περιοδικό, υποστηρίζοντας πως οι αξιολογητές θεώρησαν ακατάλληλη την αμφισβήτηση ενός επίσημου ιατροδικαστικού πορίσματος μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας. Δήλωσε πάντως ότι σκοπεύει να υποβάλει εκ νέου την εργασία του.
Τι έδειξε η έρευνα των New York Times
Διαφορετική εικόνα παρουσίασε έρευνα των New York Times, η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο και βασίστηκε σε δεκάδες χιλιάδες σελίδες εγγράφων, καθώς και σε χειρόγραφες σημειώσεις του Επστάιν κατά την κράτησή του.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, τα στοιχεία που εξετάστηκαν υποδείκνυαν ότι ο κρατούμενος είχε εκφράσει πρόθεση να βάλει τέλος στη ζωή του.
Η ίδια έρευνα επισήμανε, ωστόσο, ότι σχεδόν κανένας από τους ιατροδικαστές που συμβουλεύτηκε δεν θεωρούσε δυνατό να διαπιστωθεί με απόλυτη βεβαιότητα, αποκλειστικά από τα ιατρικά ευρήματα, εάν επρόκειτο για αυτοκτονία ή ανθρωποκτονία.
Οι κακώσεις που προκαλούνται από απαγχονισμό και στραγγαλισμό μπορεί να παρουσιάζουν ομοιότητες, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεκτίμηση των ιατροδικαστικών δεδομένων με τα υπόλοιπα στοιχεία της έρευνας.
Επτά χρόνια μετά τον θάνατο του Τζέφρι Επστάιν, οι νέες εκτιμήσεις επαναφέρουν στο προσκήνιο τα ερωτήματα για τις συνθήκες κράτησης και τις παραλείψεις της αρχικής διερεύνησης.
Ωστόσο, η άποψη του Φρίμαν ότι πρόκειται για ανθρωποκτονία παραμένει ανεξάρτητη επιστημονική εκτίμηση και όχι επιβεβαιωμένο συμπέρασμα. Μέχρι σήμερα, το επίσημο πόρισμα των αρμόδιων αρχών εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τον θάνατο του Επστάιν αυτοκτονία.