Έπειτα από χρόνια πρωταγωνιστικού ρόλου στις εξελίξεις της Υεμένης και της ευρύτερης περιοχής, οι Χούθι παρακολουθούν τις πρόσφατες ανακατατάξεις περισσότερο από το περιθώριο. Το σιιτικό αντάρτικο κίνημα, που στηρίζεται πολιτικά και στρατιωτικά από το Ιράν, ελέγχει από το 2014 την πρωτεύουσα Σαναά και το μεγαλύτερο μέρος του βορειοδυτικού τμήματος της χώρας, έχοντας επωφεληθεί επί μία δεκαετία από τον κατακερματισμό των αντιπάλων του.
Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης παρέμενε αδύναμη, ανίκανη να ελέγξει πλήρως ακόμη και περιοχές που τυπικά της ανήκαν, πόσο μάλλον να ανακτήσει εδάφη από τους Χούθι. Ωστόσο, η πρόσφατη – με σαουδαραβική στήριξη – επιχείρηση κατά του αυτονομιστικού Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου (STC) έχει αλλάξει το τοπίο, με την κυβέρνηση να δηλώνει πλέον ότι ελέγχει όλα τα εδάφη που δεν βρίσκονται υπό χουθική κυριαρχία.
Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, η κυβέρνηση του προέδρου Ρασάντ αλ-Αλίμι εκπέμπει αυτοπεποίθηση. Ο Αλίμι ανακοίνωσε τη σύσταση Ανώτατης Στρατιωτικής Επιτροπής, με στόχο την ενοποίηση όλων των αντικρουόμενων αντι-χουθικών δυνάμεων σε έναν ενιαίο εθνικό στρατό. Σε πρόσφατη ομιλία του, προειδοποίησε ότι η επιτροπή θα «προετοιμάσει την επόμενη φάση», εφόσον οι πολιτοφυλακές απορρίψουν τις ειρηνικές λύσεις – μια σαφής αιχμή προς τους Χούθι.
Το μήνυμα φαίνεται πως έγινε αντιληπτό στη Σαναά, με ανώτερα στελέχη των Χούθι να μιλούν πλέον ανοιχτά για ανάγκη στρατιωτικής ετοιμότητας. Παράλληλα, το κίνημα εξακολουθεί να αισθάνεται ισχυρό, έχοντας αναδειχθεί σε περιφερειακό παίκτη μέσω επιθέσεων στην Ερυθρά Θάλασσα και κατά του Ισραήλ, αλλά και αντέχοντας σε πληγές από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Σαουδική Αραβία τα προηγούμενα χρόνια.
Για τους Χούθι, η ίδια τους η επιβίωση συνιστά νίκη. Από τα ορεινά του βόρειου Υεμένης, κατάφεραν να ανακάμψουν από σχεδόν πλήρη ήττα στα τέλη της δεκαετίας του 2000 και να εδραιωθούν ως de facto εξουσία στις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές της χώρας. Εμφορούμενοι από έντονο θρησκευτικό ζήλο και πίστη στον ηγέτη τους, Αμπντέλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, θεωρούν ότι εξακολουθούν να βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση, ακόμη και αν η κυβερνητική πλευρά δείχνει σημάδια ανασύνταξης.
Το βασικό εμπόδιο για μια ειρηνευτική συμφωνία παραμένει: και οι δύο πλευρές πιστεύουν ότι μπορούν να επικρατήσουν ολοκληρωτικά. Οι Χούθι αντιμετωπίζουν την κυβέρνηση ως όργανο της Σαουδικής Αραβίας και της Δύσης και θεωρούν ότι οι πραγματικές διαπραγματεύσεις μπορούν να γίνουν μόνο με το Ριάντ, με δεδομένη – κατά τη δική τους εκτίμηση – τη διατήρηση του ελέγχου της Σαναά.
Ταυτόχρονα, γνωρίζουν ότι εξακολουθούν να διαθέτουν αποτρεπτική ισχύ έναντι της Σαουδικής Αραβίας και των χωρών του Κόλπου, έχοντας στο παρελθόν πλήξει κρίσιμους στόχους, όπως ενεργειακές υποδομές. Αυτός ο παράγοντας λειτουργεί ως φρένο σε μια γενικευμένη επίθεση για την ανακατάληψη της πρωτεύουσας, επιτρέποντάς τους προς το παρόν να τηρούν στάση αναμονής.
Ωστόσο, η πρόσφατη ετοιμότητα της Σαουδικής Αραβίας να συγκρουστεί ανοιχτά με δυνάμεις προσκείμενες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στον νότο της Υεμένης ίσως σηματοδοτεί αλλαγή στρατηγικής στο Ριάντ. Ένα ενδεχόμενο ενοποιημένο και αναδιοργανωμένο αντι-χουθικό μέτωπο θα αποτελούσε τη σοβαρότερη απειλή για το κίνημα εδώ και χρόνια, με το λιμάνι της Χοντέιντα να θεωρείται πιθανός στόχος σε περίπτωση νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Η απώλεια της Χοντέιντα θα είχε βαρύ οικονομικό κόστος για τους Χούθι, ιδίως σε μια περίοδο που το Ιράν αντιμετωπίζει τα δικά του οικονομικά προβλήματα και ενδέχεται να περιορίσει τη στήριξή του. Το δίλημμα είναι σαφές: θα κινηθούν πρώτοι ή θα ποντάρουν στο ότι η αποτροπή που έχουν οικοδομήσει αρκεί για να αποθαρρύνει μια νέα επίθεση;
Η παγωμένη σύγκρουση στην Υεμένη δείχνει σημάδια απόψυξης – και οι Χούθι, ολοένα πιο απομονωμένοι στην περιοχή, καλούνται σύντομα να ρίξουν τα ζάρια τους.