Την κυβερνητική θέση ότι η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης δεν μεταβάλλει το νομικό καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών επανέλαβε ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου. Παράλληλα, απέρριψε τα σενάρια περί παρασκηνιακών συνεννοήσεων με την Τουρκία για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ξεκαθαρίζοντας ότι η σχετική άδεια θα εκδοθεί αποκλειστικά από τις ελληνικές αρχές.
Μιλώντας στο Mega News 104,6 και στην εκπομπή «Ημερολόγιο» με τον Παύλο Τσίμα, ο υφυπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στις κινήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, στις σχέσεις Ελλάδας – Αιγύπτου και στην πορεία των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο.
«Η επικύρωση από την ανατολική Λιβύη δεν αλλάζει τίποτα στην πράξη»
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου υποστήριξε ότι η πρόσφατη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης δεν δημιουργεί νέα νομικά δεδομένα.
«Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο είναι παράνομο, δεν παράγει κανένα νομικό αποτέλεσμα και δεν το αποδέχεται κανείς εκτός της Τουρκίας και της Λιβύης», δήλωσε.
Απαντώντας στο ερώτημα εάν η εξέλιξη αυτή συνιστά πολιτική αποτυχία για την ελληνική διπλωματία, επισήμανε ότι η Αθήνα έχει ήδη προχωρήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις, με σημαντικότερη τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία αυτή «διεμβόλισε στην πράξη» το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενώ οι συνομιλίες με το Κάιρο συνεχίζονται με στόχο την ανατολικότερη επέκταση της υφιστάμενης οριοθέτησης.
«Το γεγονός ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο επικυρώθηκε από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης δεν αλλάζει κάτι στην πράξη. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο παράνομο ήταν, παράνομο παραμένει», τόνισε.
Αιχμές κατά της Τουρκίας για την πρόταση προς την Αίγυπτο
Ο υφυπουργός Εξωτερικών κατηγόρησε την Τουρκία ότι επιχειρεί να προσελκύσει γειτονικά κράτη σε συμφωνίες οριοθέτησης, προσφέροντάς τους θαλάσσιες εκτάσεις στις οποίες, σύμφωνα με την ελληνική θέση, δεν διαθέτει δικαιώματα.
«Η Τουρκία σφετερίζεται θαλάσσιες περιοχές και μετά επιχειρεί να τις προσφέρει ως δέλεαρ σε γειτονικές χώρες», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι «δεν μπορεί να μετατραπεί μια συζήτηση οριοθέτησης σε αντικείμενο παζαριού, ξεχνώντας και το διεθνές δίκαιο και την επήρεια των νησιών».
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου υιοθέτησε τη θέση που είχε διατυπώσει ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ότι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών πρέπει να πραγματοποιείται βάσει του διεθνούς δικαίου και όχι μέσω διαπραγματευτικών ανταλλαγμάτων.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει διαμορφώσει κοινό διπλωματικό μέτωπο με την Κύπρο, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σημαντικές χώρες του αραβικού κόσμου.
«Η Γαλάζια Πατρίδα είναι ασύμβατη με το διεθνές δίκαιο»
Αναφερόμενος στο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», ο υφυπουργός Εξωτερικών συνέδεσε ευθέως με αυτό την επικύρωση του μνημονίου από την ανατολική Λιβύη.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική Λιβύη εντάσσεται στο γενικότερο σχεδιασμό της Τουρκίας σχετικά με το δόγμα της γαλάζιας πατρίδας», δήλωσε.
Χαρακτήρισε το συγκεκριμένο δόγμα «τελείως έωλο» και ασύμβατο με το διεθνές δίκαιο, υποστηρίζοντας ότι οι τουρκικές ενέργειες δεν μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα εις βάρος τρίτων χωρών.
Επικαλέστηκε, μάλιστα, πρόσφατη τοποθέτηση του επικεφαλής της τουρκικής αξιωματικής αντιπολίτευσης, Οζγκιούρ Οζέλ, σύμφωνα με την οποία η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες γίνεται αποδεκτή διεθνώς, ενώ το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν δεσμεύει τρίτα κράτη.
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, υποστηρίζοντας ότι έχει ξεκαθαρίσει πως κείμενα ασύμβατα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας δεν μπορούν να γίνονται αποδεκτά.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: «Η άδεια θα δοθεί μόνο από την Ελλάδα»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, γνωστό ως Great Sea Interconnector, και στις διαδικασίες για την πραγματοποίηση θαλάσσιων ερευνών.
Ο Παύλος Τσίμας έθεσε το ζήτημα της παρουσίας ερευνητικού σκάφους στο Ηράκλειο και της καθυστέρησης έκδοσης της σχετικής NAVTEX, μεταφέροντας την εκτίμηση ότι ενδέχεται να προηγούνται συνεννοήσεις με την Τουρκία μέσω της Γαλλίας.
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου απέρριψε κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο.
«Η άδεια ζητήθηκε και θα δοθεί αποκλειστικά και μόνο από την Ελληνική Δημοκρατία, η οποία έχει και αρμοδιότητα για τη θαλάσσια περιοχή για την οποία συζητάμε. Δεν υπάρχει αίτημα άδειας από καμία άλλη χώρα στην περιοχή. Τελεία και παύλα», δήλωσε.
Διέψευσε επίσης ότι πραγματοποιούνται μυστικές ή παρασκηνιακές διπλωματικές διαπραγματεύσεις με ελληνική συμμετοχή για τη διευθέτηση εκκρεμοτήτων γύρω από το έργο.
«Όλα αυτά είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο σχεδιασμός προχωρά κανονικά.
Πότε θα εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες
Ο υφυπουργός Εξωτερικών διευκρίνισε ότι το ερευνητικό σκάφος που βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου είναι ιταλικό και πρόκειται να πραγματοποιήσει τις εργασίες για λογαριασμό γαλλικής εταιρείας.
Όπως εξήγησε, η έκδοση της άδειας και της σχετικής NAVTEX θα πραγματοποιηθεί μόλις ολοκληρωθούν οι απαραίτητες τεχνικές προετοιμασίες.
«Όταν είναι έτοιμες οι τεχνικές λεπτομέρειες, γιατί αντιλαμβάνεστε ότι είναι και τεχνικά ζητήματα στη μέση, τότε θα προχωρήσει από την αρμόδια ελληνική αρχή η έκδοση της άδειας και θα ακολουθήσει η νόμιμη NAVTEX», σημείωσε.
Παράλληλα, έκανε διάκριση ανάμεσα στην αίτηση για χορήγηση άδειας και στην απλή ενημέρωση τρίτων χωρών σχετικά με τις προγραμματισμένες εργασίες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενημέρωση άλλων πλευρών για την πραγματοποίηση ερευνών δεν συνιστά αναγνώριση δικαιοδοσίας ούτε δημιουργεί νομικές υποχρεώσεις.
«Το να γνωστοποιήσει μία εταιρεία ότι προτίθεται να κάνει μία συγκεκριμένη έρευνα σε μία θαλάσσια περιοχή [...] δεν συνιστά αίτηση και παροχή αδείας από τρίτη χώρα», υπογράμμισε.
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου επέμεινε ότι η Ελλάδα διατηρεί την αρμοδιότητα για την αδειοδότηση των συγκεκριμένων εργασιών, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς ότι η υλοποίηση του έργου εξαρτάται από προηγούμενη τουρκική έγκριση.