Σε μια μονομερή κίνηση που προκαλεί διεθνή σάλο και απειλεί να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, το Ιράν επιχειρεί να επιβάλει ένα αυστηρό «πρωτόκολλο» ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι πλέον η διέλευση των πλοίων από την κρίσιμη αυτή θαλάσσια δίοδο —από την οποία διακινείται το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως— θα επιτρέπεται μόνο υπό τον πλήρη συντονισμό των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων. Το νέο πλαίσιο υποχρεώνει τα τάνκερ να κινούνται πιο κοντά στις ιρανικές ακτές, ενώ προβλέπει την επιβολή διοδίων που αγγίζουν τα 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο, με πρόσχημα την κάλυψη των εξόδων ανοικοδόμησης της χώρας μετά τις πρόσφατες συγκρούσεις.
Η κίνηση αυτή προσκρούει ευθέως στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο απαγορεύει ρητά τη φορολόγηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας σε διεθνή στενά. Ωστόσο, το Ιράν εκμεταλλεύεται νομικά «παραθυράκια» και την απουσία επικύρωσης της σχετικής σύμβασης από τις ΗΠΑ, παρουσιάζοντας τις χρεώσεις ως κόστος ασφάλειας και αποναρκοθέτησης.
Παράλληλα, η χρήση του κινεζικού γουάν για κάποιες από αυτές τις πληρωμές ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια της Τεχεράνης να παρακάμψει τις κυρώσεις και να αποδυναμώσει την κυριαρχία του δολαρίου.
Οι αντιδράσεις από τη διεθνή κοινότητα είναι σφοδρές, με το Ομάν και τις ΗΠΑ να απορρίπτουν κατηγορηματικά τους όρους, την ώρα που Ρωσία και Κίνα μπλοκάρουν κάθε προσπάθεια κοινής δράσης μέσω του ΟΗΕ. Στην πράξη, οι ναυτιλιακές εταιρείες βρίσκονται εγκλωβισμένες σε ένα επικίνδυνο δίλημμα, καθώς ο φόβος για νάρκες ή επιθέσεις ενδέχεται να τις αναγκάσει να υποκύψουν προσωρινά στις ιρανικές απαιτήσεις προκειμένου να αποφύγουν καταστροφικές καθυστερήσεις.
Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει τα Στενά του Ορμούζ σε έναν ισχυρό πολιτικό και οικονομικό μοχλό πίεσης στα χέρια της Τεχεράνης, καθιστώντας το μέλλον του παγκόσμιου εμπορίου έρμαιο των στρατιωτικών ισορροπιών στην περιοχή.