Η πλήρης εφαρμογή του νόμου 5293/2026 φέρνει σημαντικές αλλαγές στις συναλλαγές πολιτών και επιχειρήσεων με το Δημόσιο, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία και απλοποιώντας εκατοντάδες διοικητικές διαδικασίες.
Η μεταρρύθμιση, που προωθήθηκε με πρωτοβουλία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, προβλέπει την αντικατάσταση των 25 συνηθέστερων δικαιολογητικών με μία υπεύθυνη δήλωση, ενώ οι δημόσιες υπηρεσίες θα αναζητούν πλέον αυτεπάγγελτα τα απαραίτητα στοιχεία από τις βάσεις δεδομένων του κράτους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Μητρώου Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ», η νέα ρύθμιση απλοποιεί 1.007 από τις περίπου 2.500 διαδικασίες που απαιτούσαν έως σήμερα την προσκόμιση δικαιολογητικών, καλύπτοντας το 40% του συνόλου. Η αλλαγή εκτιμάται ότι θα εξοικονομεί σε ετήσια βάση περίπου 42,5 εκατομμύρια δικαιολογητικά για πολίτες και επιχειρήσεις.
Η μεταρρύθμιση εφαρμόζεται οριζόντια σε 32 δημόσιους φορείς και αφορά 622 διαδικασίες που σχετίζονται με πολίτες και 385 που αφορούν επιχειρήσεις. Ανάμεσα στα έγγραφα που παύουν να απαιτούνται περιλαμβάνονται το αντίγραφο ποινικού μητρώου, οι τίτλοι σπουδών, η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, η βεβαίωση μόνιμης κατοικίας, καθώς και σειρά ληξιαρχικών πράξεων και πιστοποιητικών.
Με το νέο σύστημα, οι δημόσιες υπηρεσίες αναλαμβάνουν την αναζήτηση, επαλήθευση και διασταύρωση των στοιχείων που ήδη διαθέτει το Δημόσιο, απαλλάσσοντας τους πολίτες από την υποχρέωση συλλογής και κατάθεσης εγγράφων.
Ο Κωστής Χατζηδάκης χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση ως μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις για τη δημιουργία ενός πιο φιλικού κράτους προς τον πολίτη, σημειώνοντας ότι περίπου 1.000 διοικητικές διαδικασίες απλοποιούνται άμεσα. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα ακολουθεί το παράδειγμα χωρών όπως η Γαλλία και η Ισπανία, περιορίζοντας δραστικά την ανάγκη έκδοσης πιστοποιητικών που ήδη βρίσκονται στη διάθεση του Δημοσίου.
Οι μεγαλύτερες αλλαγές εντοπίζονται στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, όπου απλοποιούνται 230 διαδικασίες, στο υπουργείο Παιδείας με 226, στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας με 135, στο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με 61 και στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με 59.
Η εφαρμογή του νέου πλαισίου αναμένεται να επιταχύνει διαδικασίες όπως η χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου, η διόρθωση στοιχείων στη ΔΥΠΑ, η οριστική τοποθέτηση εκπαιδευτικών, η αδειοδότηση μονάδων παιδικής προστασίας και η ίδρυση γυμναστηρίων ή αθλητικών σχολών, καθώς σε όλες αυτές τις περιπτώσεις σημαντικός αριθμός δικαιολογητικών αντικαθίσταται πλέον από μία μόνο υπεύθυνη δήλωση.