Ολοκληρώθηκε σήμερα, Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, το στάδιο των ισχυρισμών των κατηγορουμένων στη δίκη για την πολύνεκρη σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη, που διεξάγεται ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας.
Οι περισσότεροι συνήγοροι είχαν ήδη αναπτύξει αναλυτικά τις θέσεις τους σε προηγούμενες συνεδριάσεις και δεν προχώρησαν σε δευτερολογία. Από τους 36 κατηγορουμένους, επτά ήταν παρόντες στη σημερινή συνεδρίαση και, μέσω των συνηγόρων τους, αρνήθηκαν τις κατηγορίες που τους αποδίδονται.
Μετά τη γνωστοποίηση των καταλόγων των μαρτύρων από την υποστήριξη της κατηγορίας και την υπεράσπιση, η δίκη περνά πλέον στο στάδιο της αποδεικτικής διαδικασίας, με τις καταθέσεις των πρώτων μαρτύρων.
Μεταξύ των μαρτύρων που πρότεινε η υπεράσπιση περιλαμβάνονται ο τεχνικός σύμβουλος και μέλος της Επιτροπής Διερεύνησης Ανεξάρτητων Πραγματογνωμόνων Οικογενειών (ΕΔΑΠΟ), Κώστας Λακαφώσης, ο καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Αθανάσιος Κωνσταντόπουλος, καθώς και μέλη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων.
Τι έχει προηγηθεί στη δίκη
Η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε στις 23 Μαρτίου και διακόπηκε στις 28 Ιουλίου, έχοντας προηγουμένως απασχοληθεί με σειρά διαδικαστικών ζητημάτων και αιτημάτων.
Ένα από τα πρώτα θέματα που προκάλεσαν αντιδράσεις ήταν το μέγεθος της δικαστικής αίθουσας. Μετά τις διαμαρτυρίες συγγενών θυμάτων και δικηγόρων, πραγματοποιήθηκαν επεμβάσεις στον χώρο και το συνολικό εμβαδόν αυξήθηκε από 283,75 σε 452,01 τετραγωνικά μέτρα, με περισσότερες θέσεις για δικηγόρους και κοινό.
Στο ζήτημα της υποστήριξης της κατηγορίας, το δικαστήριο έκανε δεκτές τις παραστάσεις συγγενών θυμάτων, επιζώντων και τραυματιών, καθώς και του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο έγινε δεκτό μόνο ως προς το κακούργημα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών. Αντίθετα, απορρίφθηκαν οι παραστάσεις Δικηγορικών Συλλόγων και του σωματείου «Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης».
Κατά τους προηγούμενους μήνες υποβλήθηκαν επίσης αιτήματα για οπτικοακουστική μετάδοση της δίκης, κλήση νέων μαρτύρων, αναβάθμιση κατηγοριών και άσκηση νέων διώξεων. Ορισμένα απορρίφθηκαν, ενώ για άλλα το δικαστήριο επιφυλάχθηκε έως την εξέλιξη της αποδεικτικής διαδικασίας.
Τον Ιούλιο απορρίφθηκαν επίσης αιτήματα αναβολής που είχαν υποβάλει συνήγοροι στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ, τα οποία είναι κατηγορούμενα και στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τη Σύμβαση 717. Απορρίφθηκαν ακόμη ενστάσεις ακυρότητας του κλητηρίου θεσπίσματος, καθώς και ενστάσεις περί εκκρεμοδικίας και δεδικασμένου.
Οι βασικές κατηγορίες
Η εισαγγελέας άρχισε στις 28 Ιουλίου την απαγγελία των κατηγοριών, ξεκινώντας από τον σταθμάρχη της βραδινής βάρδιας.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο σταθμάρχης δεν προχώρησε σε αυτόματη χάραξη της πορείας της αμαξοστοιχίας, δεν ρύθμισε σωστά χειροκίνητα την κυκλοφορία και δεν έλεγξε τον τοπικό πίνακα χειρισμού ώστε να διαπιστώσει ότι η επιβατική αμαξοστοιχία κινούνταν στη γραμμή ανόδου και όχι στη γραμμή καθόδου.
Μαζί του κατηγορούνται οι δύο σταθμάρχες της απογευματινής βάρδιας, οι οποίοι, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, αποχώρησαν πριν από την ολοκλήρωση της βάρδιάς τους, καθώς και ο τότε προϊστάμενος Επιθεώρησης του ΟΣΕ, στον οποίο αποδίδεται ότι τοποθέτησε τον σταθμάρχη στη συγκεκριμένη βάρδια, παρά την απειρία του.
Για παράβαση καθήκοντος κατηγορούνται επίσης δύο μέλη της επιτροπής μετατάξεων του ΟΣΕ και ο τότε πρόεδρος του Οργανισμού, σχετικά με τη μετάταξη του σταθμάρχη το 2022.
Σε δέκα στελέχη του ΟΣΕ αποδίδονται, μεταξύ άλλων, παραλείψεις που σχετίζονται με τη μη αποκατάσταση βλαβών στη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση στο τμήμα μεταξύ Λάρισας και Νέων Πόρων, τη μη επιβολή περιορισμών ταχύτητας και τη μη τοποθέτηση δύο σταθμαρχών στη βραδινή βάρδια της Λάρισας.
Η Σύμβαση 717 και τα στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ
Για 16 στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ οι κατηγορίες αφορούν παραλείψεις που συνδέονται με τη μη ολοκλήρωση της Σύμβασης 717 για την ανάταξη και αναβάθμιση του συστήματος σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης στον σιδηροδρομικό άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας, η οποία είχε λάβει συνολικά επτά παρατάσεις και μία συμπληρωματική σύμβαση.
Κατηγορούμενοι είναι ακόμη η πρώην πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και δύο στελέχη του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, στα οποία αποδίδονται, μεταξύ άλλων, παραλείψεις ως προς την εποπτεία του ΟΣΕ και την επιβολή διοικητικών κυρώσεων.
Από τη Hellenic Train κατηγορούνται ο τότε διευθύνων σύμβουλος και ο τεχνικός διευθυντής για τη μη λειτουργία του συστήματος ραδιοεπικοινωνίας GSM-R. Οι δύο αντιμετωπίζουν πλημμεληματικές κατηγορίες για ανθρωποκτονία και σωματικές βλάβες από αμέλεια.
Συνολικά 33 κατηγορούμενοι, πέραν των πλημμελημάτων για ανθρωποκτονία και σωματικές βλάβες από αμέλεια, αντιμετωπίζουν και την κακουργηματική κατηγορία της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο.
Η κατηγορία συνδέεται, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, με πράξεις και παραλείψεις που μπορούσαν να προκαλέσουν κοινό κίνδυνο για πράγματα και ανθρώπους και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, βαριές σωματικές βλάβες και σημαντικές ζημιές σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας. Για το συγκεκριμένο αδίκημα προβλέπεται ποινή έως και ισόβιας κάθειρξης.