Τέσσερις ημέρες μετά την ανείπωτη τραγωδία στη μπισκοτοβιομηχανία «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, που κόστισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες, το κουβάρι των ευθυνών αρχίζει να ξετυλίγεται, ενώ πληθαίνουν τα ερωτήματα για το κατά πόσο τηρούνταν οι στοιχειώδεις κανόνες ασφάλειας. Νέα στοιχεία, καταγγελίες εργαζομένων και συνδικαλιστικών εκπροσώπων, αλλά και οπτικό υλικό από κάμερα ασφαλείας, σκιαγραφούν ένα σκηνικό σοβαρών παραλείψεων πριν από το φονικό δυστύχημα.
Βίντεο-ντοκουμέντο που δόθηκε στη δημοσιότητα και προέρχεται από κάμερα σε απόσταση περίπου επτά χιλιομέτρων από το εργοστάσιο, καταγράφει δύο διαδοχικές εκρήξεις, επιβεβαιώνοντας τη σφοδρότητα του φαινομένου και ενισχύοντας το σενάριο ότι προηγήθηκε εκτεταμένη συσσώρευση εύφλεκτου αερίου.
Με εισαγγελική παραγγελία, τη διερεύνηση της υπόθεσης έχει αναλάβει η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) του Πυροσβεστικού Σώματος, η οποία καλείται να φωτίσει πλήρως τόσο τα τεχνικά αίτια της έκρηξης όσο και το πλέγμα πιθανών ευθυνών της επιχείρησης και των συναρμόδιων υπηρεσιών. Η έρευνα κινείται σε δύο βασικούς άξονες: αφενός στο τεχνικό σκέλος, που αφορά τη διάτρηση σωληνώσεων προπανίου και τη μακράς διάρκειας διαρροή, και αφετέρου στον έλεγχο των αδειοδοτήσεων και των όρων λειτουργίας του εργοστασίου.
Στο πλαίσιο της τεχνικής διερεύνησης, προβλέπεται εκσκαφή και απομάκρυνση των σωληνώσεων από τις υπέργειες δεξαμενές προπανίου έως τον χώρο παραγωγής, ώστε να εξεταστούν εργαστηριακά. Παράλληλα, θα ληφθούν δείγματα εδάφους και υλικών, τα οποία θα αποσταλούν στο Γενικό Χημείο του Κράτους, με στόχο να προσδιοριστεί η ποσότητα του αερίου που διέρρευσε και «πότισε» το υπέδαφος. Σύμφωνα με πληροφορίες, βασικό σενάριο αποτελεί η πρόκληση βλάβης στις σωληνώσεις κατά τη διάρκεια ασφαλτόστρωσης στην περιοχή, με τη διέλευση βαρέων οχημάτων να επιβαρύνει το δίκτυο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο ζήτημα των αδειών και των μελετών πυρασφάλειας. Το τμήμα του εργοστασίου όπου σημειώθηκε η έκρηξη είχε κατασκευαστεί ως επέκταση των αρχικών εγκαταστάσεων και λειτουργούσε από το 2007. Ωστόσο, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, στα αρχικά σχέδια δεν προβλεπόταν υπόγειος χώρος, ενώ σε μεταγενέστερες μελέτες φέρονται να υπάρχουν ασάφειες και αποκλίσεις ως προς τις δεξαμενές προπανίου και τη διάταξή τους. Ήδη, οι αξιωματικοί της ΔΑΕΕ έχουν κατασχέσει φακέλους από τη Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας Θεσσαλίας, προκειμένου να διαπιστωθεί αν τηρήθηκαν όλες οι νόμιμες διαδικασίες.
Την ίδια στιγμή, θύελλα καταγγελιών προκαλούν οι μαρτυρίες εργαζομένων και συνδικαλιστικών εκπροσώπων. Ο πρόεδρος του Συνδικάτου Γάλακτος, Τροφίμων και Ποτών Τρικάλων κάνει λόγο για ένα εργασιακό περιβάλλον με σοβαρές ελλείψεις στα μέτρα υγιεινής και ασφάλειας, αποκαλύπτοντας ότι οι εργαζόμενοι είχαν προειδοποιήσει επανειλημμένα για έντονη οσμή υγραερίου. Όπως καταγγέλλεται, οι ανησυχίες αυτές αποδίδονταν σε προβλήματα αποχέτευσης, με τη διαβεβαίωση ότι «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας».
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι συνθήκες εργασίας χαρακτηρίζονταν από υπερβολική ζέστη, υψηλή υγρασία και προβληματικές εξόδους διαφυγής, ενώ καταγγέλλεται και παρεμπόδιση της συνδικαλιστικής δράσης, ακόμη και με την κλήση της αστυνομίας όταν εκπρόσωποι του σωματείου επιχειρούσαν να έρθουν σε επαφή με τους εργαζόμενους.
Στο κάδρο μπαίνουν και οι ευθύνες της πολιτείας, με αιχμές για υποστελέχωση των ελεγκτικών μηχανισμών. Όπως επισημαίνεται, ο περιορισμένος αριθμός επιθεωρητών εργασίας καθιστά αδύνατο τον συστηματικό έλεγχο χιλιάδων επιχειρήσεων, δημιουργώντας συνθήκες που ευνοούν τη συσσώρευση κινδύνων στους χώρους εργασίας.
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής ευρήματα της Πυροσβεστικής, η πολύμηνη διαρροή προπανίου οδήγησε στη συγκέντρωση του αερίου σε υπόγειο χώρο που φέρεται να μην είχε δηλωθεί επίσημα και χρησιμοποιούνταν ως αποθήκη. Εκεί σχηματίστηκε μια άτυπη «δεξαμενή» αερίου, η οποία ανεφλέγη από σπινθήρα, πιθανότατα προερχόμενο από αντλία νερού, προκαλώντας τη φονική έκρηξη.
Η έρευνα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με τις αρχές να επιχειρούν να απαντήσουν σε κρίσιμα ερωτήματα: ποιοι γνώριζαν για τη διαρροή, αν αγνοήθηκαν προειδοποιητικά σημάδια, αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι και, τελικά, αν η τραγωδία θα μπορούσε να είχε αποτραπεί. Οι απαντήσεις αυτές αναμένεται να καθορίσουν και την απόδοση ποινικών και διοικητικών ευθυνών σε μια υπόθεση που έχει συγκλονίσει την τοπική κοινωνία και άνοιξε ξανά τη συζήτηση για την ασφάλεια στους χώρους εργασίας.