Τους προηγούμενους μήνες, όσο ο αμερικανικός στρατός προετοίμαζε την επιχείρησή του κατά της Βενεζουέλας, στην Κούβα κυριαρχούσε ένα βασανιστικό ερώτημα: αν η Καράκας ήταν ο πρώτος στόχος, ποιος θα ακολουθούσε. Μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, οι ανησυχίες αυτές φαίνεται να ενισχύονται, καθώς η Αβάνα εκτιμά ότι βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η σύλληψη του Μαδούρο συνιστά ένα ισχυρό πλήγμα για το κουβανικό καθεστώς, το οποίο επί χρόνια στηριζόταν στην οικονομική και ενεργειακή στήριξη της πετρελαιοπαραγωγού Βενεζουέλας. Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει τις ισορροπίες μιας συμμαχίας που αποτέλεσε σωσίβιο για την Κούβα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
Σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από την αμερικανική πρεσβεία στην Αβάνα, ο πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ διακήρυξε ότι η συμμαχία με τη Βενεζουέλα δεν πρόκειται να διαλυθεί χωρίς αντίσταση, δηλώνοντας πως οι Κουβανοί είναι έτοιμοι να θυσιαστούν για τη Βενεζουέλα και την ίδια τους τη χώρα.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, πολλοί πολίτες εμφανίζονται σοκαρισμένοι από την ευκολία με την οποία οι αμερικανικές δυνάμεις κατάφεραν να συλλάβουν τον Βενεζουέλανο ηγέτη. Οι επιπτώσεις της επιχείρησης φαίνεται ήδη να αγγίζουν την Κούβα, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για απώλειες Κουβανών που, όπως είπε, «προστάτευαν τον Μαδούρο».
Η κουβανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι 32 πολίτες της έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, συμμετέχοντας σε στρατιωτικές αποστολές κατόπιν αιτήματος της Βενεζουέλας, και κήρυξε διήμερο εθνικό πένθος. Οι εξελίξεις αυτές επιβεβαιώνουν, σύμφωνα με το CNN, τις εκτιμήσεις ότι στελέχη της κουβανικής ασφάλειας αποτελούσαν βασικό μέρος του στενού κύκλου προστασίας του Μαδούρο.
Η σύλληψη του Βενεζουέλανου προέδρου θέτει πλέον σε σοβαρό κίνδυνο μια σχέση δεκαετιών, μέσα από την οποία η Αβάνα λάμβανε πετρέλαιο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, προσφέροντας σε αντάλλαγμα ιατρικό προσωπικό και συμβούλους. Η πολιτική και συναισθηματική διάσταση αυτής της συμμαχίας είχε αποτυπωθεί και στη ρητορική του Ούγκο Τσάβες, ο οποίος μιλούσε για μία κοινή πατρίδα, τη «la gran patria».
Σήμερα, όμως, η στρατηγική αυτή σχέση δοκιμάζεται όσο ποτέ. Η κυβέρνηση Τραμπ, επικαλούμενη ένα ανανεωμένο Δόγμα Μονρόε, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να ανεχθεί κυβερνήσεις στο δυτικό ημισφαίριο που συγκρούονται με τα αμερικανικά συμφέροντα. Αναλυτές εκτιμούν ότι η ταχεία ανατροπή του Μαδούρο ενισχύει τις φωνές στην Ουάσιγκτον που τάσσονται υπέρ παρόμοιων παρεμβάσεων, με την Κούβα να εμφανίζεται ως ο επόμενος πιθανός στόχος.
Οι πιέσεις αυτές έρχονται σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τους Κουβανούς, οι οποίοι βιώνουν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, επιδεινούμενη ενεργειακή κρίση και σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα. Σε αυτό το κλίμα, για ορισμένους κύκλους στην αμερικανική κυβέρνηση, η προοπτική εξουδετέρωσης ενός καθεστώτος μόλις 90 μίλια από τις αμερικανικές ακτές μοιάζει ιδιαίτερα δελεαστική.
Παραμένει ανοιχτό αν οι αμερικανικές απειλές θα περιοριστούν σε πολιτική και οικονομική πίεση ή αν θα λάβουν πιο δραστική μορφή. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά Κουβανός αξιωματούχος στο CNN, «η πιθανότητα εισβολής δεν έπαψε ποτέ να αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς μας».