Σοβαρά ζητήματα για την τήρηση των κανόνων ασφαλείας και τη διαδικασία αδειοδότησης των εγκαταστάσεων εγείρει το πόρισμα της Πυροσβεστικής για τη φονική έκρηξη στο εργοστάσιο «Βιολάντα», που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η τραγωδία δεν ήταν τυχαίο δυστύχημα, αλλά αποτέλεσμα μακροχρόνιων και επικίνδυνων παραλείψεων.
Με βάση αναπαράσταση σε βίντεο και τα στοιχεία της αυτοψίας, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού επιβεβαίωσε το αρχικό σενάριο: πολύμηνη διαρροή προπανίου από υπόγειες σωληνώσεις, η οποία δεν εντοπίστηκε εγκαίρως, παρά τις καταγγελίες εργαζομένων για έντονη οσμή υγραερίου στον χώρο.
Σύμφωνα με τον διοικητή του ΕΣΚΕΔΙΚ, Υποστράτηγο Αναστάσιο Μιχαλόπουλο, το αέριο διέφυγε στο έδαφος, μετακινήθηκε σε απόσταση περίπου 25 μέτρων και παγιδεύτηκε σε υπόγειο χώρο του κτιρίου. Εκεί, σπινθήρας από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό προκάλεσε την έκρηξη.
Οι δύο εξωτερικές δεξαμενές προπανίου, συνολικής χωρητικότητας 14.000 λίτρων, τροφοδοτούσαν τους φούρνους μέσω υπόγειου δικτύου σωληνώσεων που περνούσε κάτω από ασφαλτοστρωμένο χώρο. Σε τομές που έγιναν στο έδαφος εντοπίστηκε εκτεταμένη διαρροή σε βάθος περίπου 60 εκατοστών, με εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι το πρόβλημα υπήρχε για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Για την υπόθεση συνελήφθησαν ο ιδιοκτήτης της μονάδας, ο μηχανικός και ο υπεύθυνος ασφαλείας, σε βάρος των οποίων ασκήθηκαν κατηγορίες για ανθρωποκτονία από αμέλεια, βαριές σωματικές βλάβες κατά συρροή, εμπρησμό και έκρηξη. Παρά ταύτα, αφέθηκαν ελεύθεροι χωρίς περιοριστικούς όρους, γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις.
Παράλληλα, προκύπτουν κρίσιμα ερωτήματα: αν οι υπόγειες σωληνώσεις ήταν σύμφωνες με τη νομοθεσία, πότε έγινε ο τελευταίος τεχνικός έλεγχος, γιατί δεν ενεργοποιήθηκαν ή δεν υπήρχαν συστήματα ανίχνευσης διαρροής, καθώς και γιατί αγνοήθηκαν οι επανειλημμένες επισημάνσεις των εργαζομένων.
Σύμφωνα με εκπροσώπους του Εργατικού Κέντρου Τρικάλων, έναν χρόνο πριν είχαν διατυπωθεί παρατηρήσεις για ζητήματα θερμικής καταπόνησης, εξόδους διαφυγής και λειτουργία συστημάτων ανίχνευσης υγραερίου, χωρίς να είναι σαφές αν ακολούθησε επανέλεγχος. Εργατολόγοι επισημαίνουν ότι σε εργατικά δυστυχήματα η ευθύνη του εργοδότη είναι αντικειμενική, ιδίως όταν προκύπτει παραβίαση κανόνων υγείας και ασφάλειας.
Η νομοθεσία, που ισχύει από το 2010, προβλέπει τακτικούς και αυστηρούς ελέγχους στα συστήματα αερίου. Εξειδικευμένες εταιρείες ασφαλείας επισημαίνουν ότι οι σωληνώσεις πρέπει να επιθεωρούνται κάθε μήνα, οι μελέτες πυρασφάλειας να επικαιροποιούνται ανά τριετία και οι αισθητήρες διαρροής να ελέγχονται τουλάχιστον κάθε έξι μήνες — διαδικασίες που πλέον τίθενται στο μικροσκόπιο των Αρχών.
Τα πρόσωπα της τραγωδίας από την έκρηξη του εργοστασίου
Η Αγάπη, η Αναστασία, η Βασιλική, η Έλενα και η Σταυρούλα «έφυγαν» από τη ζωή ξαφνικά με έναν τραγικό τρόπο. Πίσω τους άφησαν 11 παιδιά, 4 από αυτά ανήλικα, 1 εγγόνι, γονείς, συζύγους, φίλους και συγγενείς, ανθρώπους που προσπαθούν να συνειδητοποιήσουν την απώλεια.
Ψάχνουν τη δύναμη να στηρίξουν τα παιδιά, παιδιά που έχουν ανάγκη από στήριξη για να διαχειριστούν τον πόνο.
Η Πυροσβεστική παρέδωσε το πόρισμά της. Η μυρωδιά προπανίου και θείου που αγνόησαν οι υπεύθυνοι, ήταν η αιτία της έκρηξης.
«Εγώ θέλω να δικαιωθεί η αδελφή μου και δεν θέλω τίποτα άλλο. Ο καθένας μπορεί να υποστηρίζει ό,τι θέλει για να καλύψει τη μεριά του. Εγώ υποστηρίζω αυτά που έγιναν και θέλω να δικαιωθεί η αδελφή μου. Δεν θέλω τίποτα άλλο», αναφέρει αδερφή θύματος.
Η Βασιλική Σκαμπαρδώνη έκλεισε το κομμωτήριό της το 2020 εν μέσω κορωνοϊού. Λίγους μήνες μετρούσε στο εργοστάσιο, νυχτερινή βάρδια, για να είναι το πρωί με τα παιδιά της.
«Δούλευε μεροκάματο και έψαχνε κάτι σταθερό για να μεγαλώσει τα παιδιά της», λέει η θεία της. Η δικαίωση των πέντε εργαζομένων είναι πλέον ο στόχος ζωής για όσους έμειναν πίσω.