Το μάθημα της «Γραμμής Άτσεσον»: Η στρατηγική σιωπή των ΗΠΑ και ο κίνδυνος νέας κρίσης στην Κορεατική Χερσόνησο

 
κορεατικη χερσονησος

Ενημερώθηκε: 29/01/26 - 19:28

Τον Ιανουάριο του 1950, ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ντιν Άτσεσον περιέγραψε τα αμερικανικά αμυντικά όρια στον Ειρηνικό, αφήνοντας εμφανώς εκτός τη Νότια Κορέα. Είτε επρόκειτο για ψυχρή στρατιωτική εκτίμηση είτε για διπλωματική διατύπωση, το μήνυμα ερμηνεύτηκε από την Πιονγιάνγκ ως παράθυρο ευκαιρίας.

Ο Κιμ Ιλ-σουνγκ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ουάσινγκτον ενδεχομένως θα ανεχόταν μια στρατιωτική κίνηση στην Κορεατική Χερσόνησο. Λίγους μήνες αργότερα, οι βορειοκορεατικές δυνάμεις διέσχισαν τον 38ο παράλληλο, πυροδοτώντας έναν πόλεμο με εκατομμύρια θύματα και αλλάζοντας οριστικά τη στρατηγική των ΗΠΑ στην Ανατολική Ασία.

Σήμερα, περισσότερες από επτά δεκαετίες μετά, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατρέχουν τον κίνδυνο να επαναλάβουν ένα παρόμοιο –και ενδεχομένως πιο επικίνδυνο– σφάλμα. Αν και η πρόσφατη Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας δίνει έμφαση στον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων με την Κίνα και τη Ρωσία, η Κορεατική Χερσόνησος απουσιάζει σχεδόν πλήρως ως ξεχωριστή στρατηγική προτεραιότητα. Σε ένα περιβάλλον όπου η Βόρεια Κορέα επεκτείνει το πυρηνικό της οπλοστάσιο και η πιθανότητα κρίσης στην Ταϊβάν αυξάνεται, αυτή η αποσιώπηση ενέχει σοβαρούς κινδύνους παρερμηνείας.

Η στρατηγική σιωπή, ιδίως σε περιόδους αυξανόμενης διεθνούς έντασης, μπορεί να αποδειχθεί εξίσου καθοριστική με μια ανοιχτή στρατιωτική αποχώρηση. Το ιστορικό προηγούμενο δείχνει ότι η αποτροπή αποτυγχάνει όχι απαραίτητα λόγω έλλειψης ισχύος, αλλά όταν οι αντίπαλοι αμφισβητούν τη βούληση και τη δέσμευση. Τότε, η Πιονγιάνγκ διάβασε την αμερικανική στάση ως ένδειξη αβεβαιότητας· σήμερα, θα μπορούσε να οδηγηθεί σε ανάλογο συμπέρασμα.

Η διαφορά είναι ότι πλέον η Βόρεια Κορέα διαθέτει προηγμένες πυρηνικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένων τακτικών πυρηνικών όπλων σχεδιασμένων για χρήση στο πεδίο μάχης της χερσονήσου. Παράλληλα, η στρατηγική προσοχή της Ουάσινγκτον είναι εμφανώς στραμμένη στα Στενά της Ταϊβάν. Ο συνδυασμός αυτός ενδέχεται να καλλιεργήσει στην Πιονγιάνγκ την εντύπωση ότι οι ΗΠΑ θα διστάσουν να εμπλακούν αποφασιστικά σε μια κορεατική κρίση, ιδιαίτερα αν αυτή συμπέσει με μια μεγάλη σύγκρουση με την Κίνα.

Ο κίνδυνος εντείνεται από σενάρια ταυτόχρονης κρίσης, όπου μια κινεζική κίνηση κατά της Ταϊβάν θα συνοδεύεται από επιθετικές ενέργειες της Βόρειας Κορέας κατά της Νότιας. Μια τέτοια εξέλιξη θα δοκίμαζε στα όριά τους τους αμερικανικούς πόρους, την πολιτική προσοχή και τη διαχείριση της κλιμάκωσης. Από τη σκοπιά της Πιονγιάνγκ, αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ευκαιρία για περιορισμένη αλλά υπολογισμένη χρήση ισχύος, ακόμη και πυρηνικής, με την προσδοκία ότι οι ΗΠΑ θα επιλέξουν αυτοσυγκράτηση για να αποφύγουν γενικευμένη σύγκρουση.

Η λογική αυτή εντάσσεται στη μακρόχρονη στρατηγική της Βόρειας Κορέας να «αποσυνδέσει» τη συμμαχία ΗΠΑ–Νότιας Κορέας, καλλιεργώντας αμφιβολίες στη Σεούλ για την αξιοπιστία των αμερικανικών εγγυήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, τα πυρηνικά όπλα δεν λειτουργούν μόνο ως αποτρεπτικό μέσο, αλλά και ως εργαλείο εξαναγκασμού.

Η αποτροπή, ωστόσο, δεν ενισχύεται με διακηρύξεις στα χαρτιά, αλλά με πράξεις. Η αξιοπιστία μιας συμμαχίας χτίζεται μέσα από συνεχή κοινή εκπαίδευση, θεσμοθετημένους μηχανισμούς πυρηνικής διαβούλευσης, υπεροχή σε συμβατικά όπλα και σαφή –έστω και χωρίς λεπτομερή «κόκκινα όρια»– μηνύματα ότι η χρήση πυρηνικών θα αλλάξει ριζικά τη φύση οποιασδήποτε σύγκρουσης. Παράλληλα, ο αμερικανικός σχεδιασμός οφείλει να προεξοφλεί ταυτόχρονες κρίσεις, χωρίς να αφήνει την εντύπωση ότι η μία εξαρτάται από την άλλη.

Το πραγματικό δίδαγμα της «Γραμμής Άτσεσον» δεν είναι ότι τα λόγια και μόνο οδηγούν στον πόλεμο, αλλά ότι οι αντίπαλοι εκμεταλλεύονται τα αντιληπτά κενά. Το 1950 το κενό ήταν γεωγραφικό· σήμερα είναι ζήτημα στρατηγικής προσοχής. Σε μια εποχή αυξανόμενης πυρηνικής πολυπλοκότητας, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι η συνειδητή επιθετικότητα, αλλά το μοιραίο λάθος εκτίμησης. Η αποτροπή απαιτεί σταθερά και πειστικά σήματα δέσμευσης, που αποδεικνύονται στην πράξη και όχι απλώς διακηρύσσονται.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ