Με αιχμές για κρίση θεσμών και διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου παρεμβαίνει ο Ευάγγελος Βενιζέλος στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος, μετά το σημερινό διάγγελμα του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης.
Σε σχόλιό του, ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπογραμμίζει ότι ο σεβασμός του Συντάγματος πρέπει να προηγείται κάθε διαδικασίας αναθεώρησής του, επισημαίνοντας πως «το πρόβλημα της χώρας δεν είναι συνταγματικό, αλλά η βαθιά κρίση αξιοπιστίας των θεσμών και η διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου της Μεταπολίτευσης», η οποία – όπως τονίζει – δεν έχει αποκατασταθεί μετά την οικονομική κρίση και τη λεγόμενη επιστροφή στην κανονικότητα.
Πρώτος άξονας: Κρίση θεσμών και κοινωνικού συμβολαίου
Στο πρώτο σημείο της παρέμβασής του, ο κ. Βενιζέλος σημειώνει ότι η αρχή του σεβασμού του Συντάγματος οφείλει να διαπερνά όλες τις αντιδράσεις και τις τοποθετήσεις γύρω από τη συνταγματική αναθεώρηση. Όπως αναφέρει, χωρίς ένα πειστικό και ευρείας αποδοχής νέο αφήγημα εθνικής συνοχής και κοινωνικής συμπερίληψης, η αναθεώρηση του Συντάγματος κινδυνεύει να καταστεί «τεχνικό και κοινωνικά αδιάφορο ζήτημα».
Δεύτερος άξονας: Αναθεωρητική συναίνεση και πολιτικά αδιέξοδα
Ως δεύτερο σημείο, επισημαίνει ότι το ίδιο το Σύνταγμα απαιτεί για την αναθεώρησή του τη διαμόρφωση ειλικρινούς και ουσιαστικής αναθεωρητικής συναίνεσης, καθώς και αυξημένη πλειοψηφία τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών (180/300), η οποία προϋποθέτει εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων.
Υπό αυτό το πρίσμα, εκτιμά ότι η παρούσα Βουλή, η οποία δεν μπορεί να συγκροτήσει τις απαιτούμενες ειδικές πλειοψηφίες ούτε για την επιλογή μελών ανεξάρτητων Αρχών, δύσκολα μπορεί να επιτύχει τις αναγκαίες αναθεωρητικές συναινέσεις. Αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στη συνεχιζόμενη δίκη για τις υποκλοπές στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, καθώς και στον τρόπο λειτουργίας της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Θέτει, επίσης, το ερώτημα αν η επόμενη Βουλή θα μπορέσει πρώτα να αναδείξει κυβέρνηση και να καταστήσει τη χώρα έστω τυπικά διακυβερνήσιμη, πριν επιληφθεί της διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος.
Τρίτος άξονας: Τα όρια των έννομων τάξεων
Στο τρίτο σημείο της παρέμβασής του, ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπογραμμίζει ότι η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος δεν μπορεί πλέον να αγνοεί την πολλαπλότητα των έννομων τάξεων – εθνικής, διεθνούς και ενωσιακής – ούτε την ύπαρξη μηχανισμών διεθνούς δικαστικού ελέγχου, οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν ακόμη και το ίδιο το εθνικό Σύνταγμα και τις αναθεωρήσεις του.
«Μόνο όταν υπάρξει σαφής συνεννόηση σε αυτά τα ζητήματα», καταλήγει, «μπορεί να προχωρήσει με σοβαρότητα μια πραγματικά εθνική και συναινετική συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος».