Το Στενό του Ορμούζ, η κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία από όπου διακινείται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, έχει μετατραπεί σε «θέατρο πολέμου» που παραπέμπει στον «Πόλεμο των Δεξαμενοπλοίων» της δεκαετίας του 1980.
Με το Ιράν να κηρύσσει επίσημα το κλείσιμο του Στενού και τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία να κλιμακώνονται –φτάνοντας συνολικά τις 14 από τα τέλη Φεβρουαρίου– η διεθνής ναυσιπλοΐα βρίσκεται σε κατάσταση πολιορκίας.
Η στρατηγική της «δηλητηριασμένης κούπας»
Η Τεχεράνη ακολουθεί ένα γνωστό σενάριο: αν το Ιράν δεν μπορεί να εξάγει το πετρέλαιό του, τότε δεν θα επιτρέψει σε κανέναν άλλον να το πράξει. Στο στόχαστρο των ιρανικών «άγνωστων βλημάτων» βρέθηκαν αυτή την εβδομάδα τρία ακόμη πλοία (Mayuree Naree, ONE Majesty, Star Gwyneth), υπογραμμίζοντας την αποτυχία των μέχρι τώρα επιχειρήσεων να αποκαταστήσουν την ασφάλεια.
Αν και οι δυνάμεις της CENTCOM εξουδετέρωσαν δεκάδες ιρανικά ναρκοθετικά σκάφη, το πραγματικό πρόβλημα παραμένει ο ασύμμετρος στόλος του IRGC: εκατοντάδες ταχύπλοα σκάφη που μπορούν να ποντίζουν νάρκες πολύ γρηγορότερα απ' ό,τι μπορούν να εντοπιστούν και να καταστραφούν.
Η πρόκληση για τον Ντόναλντ Τραμπ
Ο Αμερικανός Πρόεδρος βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική στιγμή, παρόμοια με εκείνη που αντιμετώπισε ο Ρόναλντ Ρήγκαν το 1987. Τότε, η επιχείρηση Earnest Will –η συνοδεία πλοίων με αμερικανικά πολεμικά σκάφη– είχε αναγκάσει το Ιράν σε υποχώρηση, οδηγώντας τον Αγιατολάχ Χομεϊνί να παραδεχθεί ότι αναγκάστηκε να πιει «δηλητηριασμένη κούπα».
Το στοίχημα της οριστικής ανατροπής
Η σημερινή σύγκρουση, ωστόσο, διαφέρει λόγω της κλιμακούμενης φύσης των ιρανικών απειλών. Για να εξασφαλίσει ο Τραμπ μια νίκη ανάλογη –ή και μεγαλύτερη– από εκείνη του Ρήγκαν, οι αναλυτές προτείνουν μια πιο επιθετική στρατηγική:
Ολική εξουδετέρωση: Επέκταση των επιχειρήσεων πέρα από τα ναρκοθετικά σκάφη, στοχεύοντας τις παράκτιες πυροβολαρχίες, ταχύπλοα επίθεσης και τις λιμενικές υποδομές του Ιράν.
Επιχειρήσεις συνοδείας: Επαναφορά των κομβόι υπό αμερικανική προστασία για να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη των εφοπλιστών.
Καθαρό μήνυμα: Το Στενό του Ορμούζ δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης («bargaining chip»), αλλά ζωτικό ενδιαφέρον για την παγκόσμια οικονομία.
Η εξουδετέρωση της ηγεσίας του Ιράν και η καταστροφή του συμβατικού του στόλου αποτελούν ήδη σημαντικά επιτεύγματα, αλλά η νίκη στον οικονομικό αυτό πόλεμο θα κριθεί στα 21 μίλια πλάτους του Στενού. Το αν ο Τραμπ θα επιλέξει να δώσει το «τελειωτικό χτύπημα» στη δυνατότητα του IRGC να κρατά όμηρο την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία, θα αποτελέσει το πραγματικό τεστ της αποφασιστικότητάς του.