Στο επίκεντρο της εξωτερικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται πλέον η μετατροπή της ενέργειας σε «γεωπολιτικό όπλο», με απώτερο στόχο την πλήρη κυριαρχία των ΗΠΑ έναντι της Κίνας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει σοβαρά την ανάληψη του ελέγχου του πετρελαϊκού τομέα του Ιράν, θεωρώντας ότι η διαχείριση των ενεργειακών ροών της Τεχεράνης θα του προσφέρει την απόλυτη διαπραγματευτική ισχύ στις συνομιλίες του με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ.
Η Στρατηγική της «ενεργειακής ομηρίας» της Κίνας
Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου, δέχεται ήδη ισχυρά πλήγματα από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, το οποίο έχει εκτινάξει τις τιμές διεθνώς. Η Ουάσιγκτον φαίνεται να ποντάρει στη μείωση της κινεζικής επιρροής, εφαρμόζοντας μια στρατηγική που δοκιμάστηκε επιτυχημένα στη Βενεζουέλα.
Εκεί, η ανατροπή του Μαδούρο και οι συμφωνίες για την εκμετάλλευση των αποθεμάτων της χώρας μείωσαν την πρόσβαση του Πεκίνου σε φθηνό πετρέλαιο, ενισχύοντας παράλληλα την αμερικανική παρουσία στο δυτικό ημισφαίριο — μια προσέγγιση που πλέον αποκαλείται «Δόγμα Donroe».
Τα σενάρια για το Ιράν: Από τα διόδια στην κατάσχεση φορτίων
Παρά τους κινδύνους για μια παρατεταμένη εμπλοκή στη Μέση Ανατολή, ο Τραμπ εξετάζει ακραίες λύσεις για να κάμψει την αντίσταση της Τεχεράνης:
Στρατιωτικά πλήγματα: Απειλές για καταστροφή γεφυρών και εργοστασίων αν δεν ανοίξουν τα Στενά.
Οικονομικός έλεγχος: Πρόταση για επιβολή «αμερικανικών διοδίων» στα πλοία που διέρχονται από την περιοχή.
Επιχειρήσεις κατάληψης: Σενάρια για τον έλεγχο του νησιού Χαργκ, του βασικού πετρελαϊκού κόμβου του Ιράν.
Ωστόσο, αναλυτές προτείνουν μια πιο «εκλεπτυσμένη» εκδοχή του σεναρίου της Βενεζουέλας: την επιθετική κατάσχεση ιρανικών φορτίων πετρελαίου στην Αραβική Θάλασσα, εκτός της εμβέλειας των ιρανικών όπλων, και την πώλησή τους στην παγκόσμια αγορά από δυτικές εταιρείες.
Η αντοχή του Πεκίνου και το Διεθνές Δίκαιο
Αν και ο Τραμπ επιδιώκει να χρησιμοποιήσει το πετρέλαιο ως μέσο για να καλύψει το κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων, το εγχείρημα αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια. Η Κίνα έχει προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο ενεργειακού αποκλεισμού, ενισχύοντας τα αποθέματά της και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Παράλληλα, η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται κουρασμένη από τον πόλεμο και τις υψηλές τιμές των καυσίμων, ενώ η αμφισβήτηση του διεθνούς δικαίου από τέτοιες κινήσεις προκαλεί τριγμούς στις σχέσεις με τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η Ουάσιγκτον μπορεί να αντέξει το τεράστιο κόστος σε χρήμα και προσωπικό που απαιτεί ο μακροπρόθεσμος έλεγχος της ιρανικής ενέργειας, ή αν η Κίνα θα αποδειχθεί πιο ανθεκτική στον «οικονομικό πόνο» από όσο υπολογίζει ο Λευκός Οίκος.