Επιφυλακτική στάση τηρεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέναντι σε προτάσεις για παράταση της αποπληρωμής του κοινού ευρωπαϊκού χρέους, υπογραμμίζοντας ότι το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί «εργαλείο μιας χρήσης» και ότι οποιαδήποτε αλλαγή στο ισχύον πλαίσιο απαιτεί νέα πολιτική συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών.
Απαντώντας σε σχετικές τοποθετήσεις του προέδρου της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, εκπρόσωπος της Κομισιόν επισήμανε ότι το πρόγραμμα NextGenerationEU σχεδιάστηκε εξαρχής ως προσωρινό μέτρο. Όπως τόνισε, η προτεραιότητα της Επιτροπής σε αυτή τη φάση είναι η εξυπηρέτηση του ήδη εκδοθέντος χρέους και όχι η αναθεώρηση των βασικών παραμέτρων του μηχανισμού.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι έχει ήδη καταθέσει προτάσεις για νέους «ίδιους πόρους», δηλαδή πρόσθετες πηγές εσόδων για τον επόμενο επταετή κοινοτικό προϋπολογισμό (2028–2034), με στόχο τη βιώσιμη αποπληρωμή του χρέους που προέκυψε από το NextGenerationEU. Το ζήτημα επανέφερε και η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά την άτυπη σύνοδο στην Κύπρο, επισημαίνοντας την ανάγκη προόδου.
Ως προς τη διαδικασία, η Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι οι ισχύοντες κανόνες προβλέπουν την άντληση των σχετικών κεφαλαίων έως το τέλος του 2026. Οποιαδήποτε επέκταση ή τροποποίηση, είτε αφορά παράταση της αποπληρωμής είτε νέα έκδοση κοινού χρέους, δεν αποτελεί τεχνική απόφαση της Επιτροπής, αλλά απαιτεί πολιτική συμφωνία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως συνέβη και με τη δημιουργία του Ταμείου το 2020.
Από την πλευρά του, ο Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε «παράλογη» την προοπτική ταχείας αποπληρωμής του χρέους μέσω του επόμενου κοινοτικού προϋπολογισμού, προτείνοντας είτε την επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής είτε την έκδοση νέων κοινών ομολόγων. Παράλληλα, επανέφερε την ιδέα ενός μόνιμου μηχανισμού κοινού δανεισμού για τη χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος προειδοποίησε ότι η πρόωρη αποπληρωμή θα περιόριζε τον δημοσιονομικό χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών.
Το ζήτημα συζητήθηκε και στην άτυπη σύνοδο των ηγετών της ΕΕ στην Κύπρο, όπου εξετάστηκε η πιθανότητα αναχρηματοδότησης του χρέους, ενόψει της έναρξης των αποπληρωμών από το 2028, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ανέρχονται σε περίπου 25 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Ωστόσο, έντονες αντιδράσεις καταγράφηκαν από τις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες, με τον Γερμανό καγκελάριο, Φρίντριχ Μερτς, να εκφράζει την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε αύξηση του κοινού ευρωπαϊκού χρέους.
Παρά τις διαφωνίες, ο Εμανουέλ Μακρόν εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι η σχετική συζήτηση θα προχωρήσει, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται επαρκή χρηματοδοτικά εργαλεία για να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της σε διεθνές επίπεδο.