Η συνέχιση της πολεμικής συνθήκης με το Ιράν και ο στραγγαλισμός της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ πυροδοτούν μια πρωτοφανή κρίση στις διεθνείς αερομεταφορές, απειλώντας να τινάξουν στον αέρα τον καλοκαιρινό σχεδιασμό εκατομμυρίων ταξιδιωτών.
Η παράλυση των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο, που τροφοδοτεί πάνω από το 10% της παγκόσμιας παραγωγής κηροζίνης, έχει οδηγήσει τις τιμές του καυσίμου jet fuel σε ιστορικά υψηλά, ξεπερνώντας στην Ευρώπη το φράγμα των 200 δολαρίων ανά βαρέλι.
Αυτή η εκρηκτική άνοδος του λειτουργικού κόστους, σε συνδυασμό με τη μειωμένη διαθεσιμότητα, αναγκάζει τις αεροπορικές εταιρείες να προχωρήσουν σε μαζικές ακυρώσεις πτήσεων, καθήλωση ενεργοβόρων αεροσκαφών και δραστική ανατίμηση των ναύλων.
Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχονται η Ασία και η Ευρώπη, με την πρώτη να καταγράφει ήδη κατακόρυφη πτώση στην παραγωγή καυσίμων και τη δεύτερη να βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο εξάντλησης των αποθεμάτων της ακόμη και εντός του Ιουνίου.
Παρά τις προσπάθειες της Γηραιάς Ηπείρου να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές σε Αμερική και Αφρική, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί για πιθανές ελλείψεις στα αεροδρόμια αν δεν καλυφθεί άμεσα το κενό της Μέσης Ανατολής. Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες, αν και εμφανίζονται πιο θωρακισμένες ως εξαγωγέας, λειτουργούν τα διυλιστήριά τους σε οριακά επίπεδα, με τη δυτική ακτή να παραμένει εκτεθειμένη στις εισαγωγές.
Η οικονομική πίεση στις αεροπορικές εταιρείες είναι ασφυκτική, καθώς τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν πλέον έως και το 30% των εξόδων τους. Ενώ οι ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς διαθέτουν δικλείδες ασφαλείας μέσω προαγοράς καυσίμων, οι αμερικανικοί κολοσσοί παραμένουν εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της αγοράς, με την American Airlines να αναμένει πρόσθετες επιβαρύνσεις δισεκατομμυρίων.
Το κόστος αυτό μετακυλίεται άμεσα στους καταναλωτές, με τα διεθνή εισιτήρια να καταγράφουν αυξήσεις της τάξης του 16% και τα εσωτερικά δρομολόγια στις ΗΠΑ να ακριβαίνουν κατά 24%.
Η αγορά ήδη προσαρμόζεται στη νέα πραγματικότητα, με τη Lufthansa να περικόπτει 20.000 δρομολόγια και την Cathay Pacific να επιβάλλει υπέρογκες προσαυξήσεις καυσίμων.
Στο νομικό πεδίο, οι επιβάτες βρίσκονται σε γκρίζα ζώνη όσον αφορά τις αποζημιώσεις, καθώς ο πόλεμος θεωρείται «έκτακτη περίσταση» που απαλλάσσει τις εταιρείες από ευθύνη, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι ακυρώσεις που οφείλονται αποκλειστικά στο υψηλό κόστος και όχι σε φυσική έλλειψη καυσίμων μπορούν να στοιχειοθετήσουν αξιώσεις αποζημίωσης έως και 600 ευρώ.