Ένα ιδιαίτερα δύσκολο πολιτικό καλοκαίρι φαίνεται πως έχει μπροστά του ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, καθώς μια σειρά από υποθέσεις διαφθοράς που αφορούν πρόσωπα του στενού οικογενειακού και πολιτικού του περιβάλλοντος οδηγούνται ενώπιον της Δικαιοσύνης τις επόμενες εβδομάδες.
Ο Σάντσεθ, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία τα τελευταία οκτώ χρόνια, επιμένει ότι τα μέλη της οικογένειάς του δεν έχουν διαπράξει καμία παράνομη πράξη, ενώ παράλληλα υπερασπίζεται και τον πρώην πρωθυπουργό Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο, επικαλούμενος το τεκμήριο αθωότητας.
Ωστόσο, με δύο στενούς συνεργάτες του να αντιμετωπίζουν επίσης κατηγορίες για διαφθορά και τον πρώην γενικό εισαγγελέα της Ισπανίας να έχει αποκλειστεί από το αξίωμά του για δύο χρόνια λόγω διαρροής εμπιστευτικών πληροφοριών, ο Ισπανός πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με πολλαπλά πολιτικά μέτωπα ενόψει των γενικών εκλογών του επόμενου έτους.
Η υπόθεση του αδελφού του πρωθυπουργού
Ο νεότερος αδελφός του Πέδρο Σάντσεθ, Νταβίντ Σάντσεθ, δικάζεται σήμερα στην περιφέρεια της Εξτρεμαδούρας, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για αθέμιτη άσκηση επιρροής και κατάχρηση δημόσιας εξουσίας. Μαζί του κατηγορούνται ακόμη δέκα άτομα.
Η υπόθεση ξεκίνησε ύστερα από καταγγελία της οργάνωσης «Καθαρά Χέρια» (“Manos Limpias”), ενός αυτοαποκαλούμενου συνδικάτου ακροδεξιάς απόχρωσης, το οποίο έχει μακρά ιστορία δικαστικών προσφυγών εναντίον πολιτικών και προσώπων που θεωρεί απειλή για τα συμφέροντα της Ισπανίας.
Σύμφωνα με την καταγγελία, ο Νταβίντ Σάντσεθ εξασφάλισε θέση ειδικού συμβούλου από τις σοσιαλιστικές δημοτικές αρχές της Μπανταχόθ τον Ιούλιο του 2017, όταν ο αδελφός του ήταν επικεφαλής του PSOE, αλλά δεν είχε ακόμη αναλάβει την πρωθυπουργία.
Ο ίδιος αρνείται όλες τις κατηγορίες και, εφόσον καταδικαστεί, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως τριών ετών.
Στο μικροσκόπιο και η Μπεγκόνια Γκόμεθ
Δικαστική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και για τη σύζυγο του πρωθυπουργού, Μπεγκόνια Γκόμεθ, μετά από καταγγελία της ίδιας οργάνωσης.
Τον προηγούμενο μήνα, έπειτα από διετή έρευνα, δικαστής στη Μαδρίτη της απήγγειλε κατηγορίες για υπεξαίρεση, αθέμιτη άσκηση επιρροής, διαφθορά σε επιχειρηματικές συναλλαγές και κατάχρηση δημόσιων πόρων.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, φέρεται να αξιοποίησε την ιδιότητά της ως συζύγου του πρωθυπουργού για να εξασφαλίσει θέση στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης, καθώς και για να προωθήσει ιδιωτικά συμφέροντα μέσω δημόσιων πόρων και προσωπικών διασυνδέσεων.
Η Γκόμεθ αρνείται κάθε παράνομη ενέργεια και αναμένεται να εμφανιστεί ενώπιον του δικαστηρίου στις 9 Ιουνίου για προκαταρκτική ακρόαση.
Υπό έρευνα και ο Θαπατέρο
Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκεται και ο πρώην πρωθυπουργός Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο, ο οποίος διερευνάται για φερόμενη άσκηση επιρροής και άλλα αδικήματα, στο πλαίσιο υπόθεσης κρατικής διάσωσης αεροπορικής εταιρείας που συνδέεται με τη Βενεζουέλα κατά την περίοδο της πανδημίας.
Οι εισαγγελικές Αρχές εξετάζουν κατά πόσο τα δημόσια κεφάλαια που διατέθηκαν αξιοποιήθηκαν καταχρηστικά, ενώ η ισπανική υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς ερευνά ενδεχόμενο ξέπλυμα χρήματος μέσω Γαλλίας, Ελβετίας και Ισπανίας.
Σύμφωνα με τον ανακριτή, ο Θαπατέρο φέρεται να επέβλεπε «ιεραρχική δομή άσκησης επιρροής» με στόχο την αποκόμιση οικονομικών οφελών μέσω παρεμβάσεων υπέρ τρίτων σε δημόσιους φορείς.
Ο πρώην πρωθυπουργός απορρίπτει τις κατηγορίες και έχει δηλώσει πρόθυμος να συνεργαστεί με τις Αρχές. Η κατάθεσή του στο ανώτατο ποινικό δικαστήριο της Ισπανίας έχει προγραμματιστεί για τις 17 και 18 Ιουνίου.
Οι υποθέσεις στελεχών του PSOE
Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, ο Σάντσεθ ζήτησε την παραίτηση του οργανωτικού γραμματέα του PSOE και στενού του συνεργάτη, Σάντος Θερδάν, μετά την ανακοίνωση δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου ότι προέκυψαν «αδιάσειστα στοιχεία» για εμπλοκή του σε υπόθεση μιζών σχετικών με δημόσιες συμβάσεις κατασκευών.
Ο Θερδάν αρνείται κάθε εμπλοκή.
Η υπόθεση συνδέεται και με άλλη δικαστική έρευνα, στην οποία εμπλέκονται ο πρώην υπουργός Μεταφορών Χοσέ Λουίς Άμπαλος, ο πρώην συνεργάτης του Κόλντο Γκαρθία και ο επιχειρηματίας Βίκτορ ντε Αλντάμα.
Οι τρεις κατηγορούνται ότι έλαβαν μίζες για δημόσιες συμβάσεις προμήθειας υγειονομικού υλικού κατά την περίοδο της πανδημίας Covid-19.
Οι Άμπαλος και Γκαρθία απορρίπτουν τις κατηγορίες και αντιμετωπίζουν ποινές φυλάκισης 24 και 19 ετών αντίστοιχα, ενώ ο Αλντάμα έχει παραδεχθεί τη συμμετοχή του στο φερόμενο κύκλωμα και κινδυνεύει με ποινή φυλάκισης επτά ετών.
Την Τετάρτη, αστυνομικοί της υπηρεσίας καταπολέμησης της διαφθοράς πραγματοποίησαν έρευνα στα κεντρικά γραφεία του PSOE στη Μαδρίτη, αναζητώντας έγγραφα σχετικά με φερόμενη προσπάθεια επηρεασμού δικαστικών διαδικασιών.
Η πολιτική πίεση προς τον Σάντσεθ
Όταν αποκαλύφθηκε τον Απρίλιο του 2024 ότι η σύζυγός του τέθηκε υπό δικαστική έρευνα, ο Πέδρο Σάντσεθ ανέστειλε για πέντε ημέρες τις δημόσιες δραστηριότητές του, δηλώνοντας ότι εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησής του από την πολιτική.
Τελικά αποφάσισε να παραμείνει στην πρωθυπουργία, καταγγέλλοντας «εκστρατεία παρενόχλησης και εκφοβισμού» εναντίον της οικογένειάς του από πολιτικούς και μιντιακούς αντιπάλους.
Παράλληλα, αμφισβήτησε και την ουδετερότητα μέρους της ισπανικής Δικαιοσύνης, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «υπάρχουν δικαστές που κάνουν πολιτική και πολιτικοί που προσπαθούν να αποδώσουν δικαιοσύνη».
Πιέσεις για πρόωρες εκλογές
Μετά τις πρόσφατες έρευνες στα γραφεία του PSOE, το κυβερνών κόμμα ανακοίνωσε ότι θα συνεργαστεί πλήρως με τη Δικαιοσύνη και θα επιδείξει «απόλυτο σεβασμό στις δικαστικές διαδικασίες».
Παρά τις αυξανόμενες πιέσεις, ο Πέδρο Σάντσεθ απορρίπτει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, υποστηρίζοντας ότι η Ισπανία χρειάζεται πολιτική σταθερότητα.
Η αντιπολίτευση, ωστόσο, θεωρεί ότι ο Ισπανός πρωθυπουργός βρίσκεται πλέον σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Ο πρόεδρος του Λαϊκού Κόμματος (PP), Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, δήλωσε ότι «η μόνη λύση είναι να δοθεί τώρα ο λόγος στον ισπανικό λαό», ενώ ο ηγέτης του Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, έκανε λόγο για «μαφία που κυβερνά την Ισπανία» και ζήτησε να λογοδοτήσουν όλοι οι εμπλεκόμενοι.