Μια ιστορική απόφαση που αλλάζει ριζικά το τοπίο για χιλιάδες δανειολήπτες εξέδωσε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου (απόφαση 6/2026). Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι ο υπολογισμός των τόκων για τα δάνεια που έχουν ενταχθεί στις προστατευτικές διατάξεις του νόμου Κατσέλη (Ν. 3869/2010) για τη διάσωση της κύριας κατοικίας, πρέπει να γίνεται αποκλειστικά επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού εναπομείναντος κεφαλαίου.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντική οικονομική ελάφρυνση για τους δανειολήπτες, καθώς μειώνει αισθητά το τελικό κόστος της ρύθμισης. Παράλληλα, νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι το σκεπτικό της απόφασης δημιουργεί ένα ισχυρό δικαστικό προηγούμενο, το οποίο ανοίγει την πόρτα για παρόμοιες διεκδικήσεις και από άλλες κατηγορίες οφειλετών, όπως οι ευάλωτοι δανειολήπτες ή όσοι έχουν υπαχθεί στον εξωδικαστικό συμβιβασμό.
Αν και η απόφαση δεν θεσπίζει αυτόματη και οριζόντια αναδρομική ισχύ για το σύνολο των περιπτώσεων, δίνει το δικαίωμα σε ιδιώτες και συλλογικούς φορείς να προσφύγουν δικαστικά. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να διεκδικήσουν την επιστροφή των επιπλέον τόκων που κατέβαλαν αχρεωστήτως στο παρελθόν με βάση το παλιό σύστημα υπολογισμού.
Στον αντίποδα, η δικαστική αυτή εξέλιξη προκαλεί έντονο προβληματισμό στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) –με τις τρεις μεγαλύτερες να ελέγχουν πάνω από το 75% των κόκκινων δανείων στην Ελλάδα– έχουν ήδη ξεκινήσει την επανεκτίμηση των οικονομικών τους δεδομένων. Αν και το τελικό κόστος εκτιμάται ότι θα είναι αισθητά χαμηλότερο από το 1,1 δισ. ευρώ που είχε προσδιορίσει ως μέγιστο κίνδυνο η KPMG, η απόφαση απειλεί να επιβαρύνει τις κρατικές εγγύσεις του προγράμματος «Ηρακλής» και να επηρεάσει αρνητικά την κερδοφορία των servicers.
Για τον λόγο αυτό, αναμένεται άμεση αντίδραση και ανάληψη νομοθετικών ή άλλων πρωτοβουλιών από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προκειμένου να θωρακιστούν οι κρατικές εγγυήσεις. Πάντως, τα πιστωτικά ιδρύματα αντιμετωπίζουν την κατάσταση με σχετική ψυχραιμία όσον αφορά το άμεσο κόστος των αναδρομικών διεκδικήσεων, καθώς οι σχετικές δικαστικές μάχες αναμένεται να είναι μακροχρόνιες.
Στο καθαρά νομικό κομμάτι, η Ολομέλεια κλήθηκε να ερμηνεύσει το άρθρο 9 παράγραφος 2 του νόμου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, ζυγίζοντας δύο αντίθετες προσεγγίσεις: εκείνη που προσομοίαζε τη ρύθμιση με κλασικό στεγαστικό δάνειο (υπολογισμός στο κεφάλαιο) και εκείνη που προέκρινε την ελάφρυνση του οφειλέτη (υπολογισμός στη δόση). Οι δικαστές τόνισαν την ανάγκη διατήρησης της ισορροπίας ανάμεσα στην προστασία του πολίτη και τα δικαιώματα των πιστωτών, καταλήγοντας τελικά στην ερμηνεία υπέρ του υπολογισμού ανά δόση.
Η συγκεκριμένη πιλοτική υπόθεση παραπέμφθηκε πλέον στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων για την οριστική της εκδίκαση, σηματοδοτώντας όμως την έναρξη ενός νέου κεφαλαίου για περίπου 195.000 δανειολήπτες που βρίσκονται υπό το καθεστώς του νόμου Κατσέλη.