Αυξημένη αισιοδοξία επικρατεί στην Ουάσινγκτον σχετικά με την προοπτική επίτευξης συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν εισέλθει στην τελική τους φάση.
Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές έχουν ήδη καταλήξει σε «τελικό, συμφωνημένο κείμενο ειρηνευτικής συμφωνίας». Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, υποστήριξε ότι οι πολύμηνες επαφές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης οδήγησαν στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου κειμένου, ενώ το Πακιστάν εργάζεται πλέον για την οριστικοποίηση των επόμενων διαδικαστικών βημάτων.
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η πιθανότητα υπογραφής συμφωνίας μέσα στις επόμενες ημέρες κυμαίνεται μεταξύ 80% και 85%, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι συνομιλίες δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
«Αισθάνομαι πολύ καλά για την πορεία των διαπραγματεύσεων, αλλά δεν έχουμε διασχίσει ακόμη τη γραμμή τερματισμού», φέρεται να δήλωσε ο ίδιος.
Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο σημαντικής ελάφρυνσης των κυρώσεων προς το Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα τηρήσει πλήρως τις δεσμεύσεις που θα περιλαμβάνονται στη συμφωνία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η αναφορά Αμερικανού αξιωματούχου ότι το υπό διαπραγμάτευση πλαίσιο «περιλαμβάνει τον Λίβανο», γεγονός που ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι οι συνομιλίες δεν περιορίζονται αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά επεκτείνονται σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και γεωπολιτικής σταθερότητας στη Μέση Ανατολή.
Ο ίδιος εξέφρασε την άποψη ότι το τελικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό τόσο από το Ισραήλ όσο και από τις χώρες του Κόλπου.
Αναφερόμενος στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό του Ιράν, ο Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι υπάρχει ευρεία στήριξη υπέρ της συμφωνίας, εκτιμώντας πως οι επιφυλάξεις που παραμένουν είναι περιορισμένες. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η συναίνεση εκτείνεται από τους Φρουρούς της Επανάστασης έως τις πολιτικές και κυβερνητικές δομές της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Παρά τα θετικά μηνύματα που εκπέμπονται από διάφορες πλευρές, παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με το τελικό περιεχόμενο της συμφωνίας, τις διαδικασίες επικύρωσής της και το ακριβές χρονοδιάγραμμα για την επίσημη υπογραφή της.
Οι 14 όροι του προσχεδίου της συμφωνίας
- Μόνιμη και άμεση παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Δέσμευση της Αμερικής για μη ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν και σεβασμό της κυριαρχίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
- Πλήρης άρση του ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών.
- Οι ΗΠΑ να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή γύρω από το Ιράν
- Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών με ιρανικές διευθετήσεις.
- Αναστολή των κυρώσεων στην πώληση πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων και πλήρης πρόσβαση του Ιράν στους χρηματοοικονομικούς του πόρους.
- Οι ΗΠΑ και οι συμμάχοι τους να παρουσιάσουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν αξίας τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
- 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για την επίτευξη τελικής συμφωνίας με βάση τα πυρηνικά ζητήματα και την πλήρη άρση των πρωτογενών, δευτερογενών, αμερικανικών κυρώσεων και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Συμβουλίου των Διοικητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
- Επαναδιατύπωση της δέσμευσης του Ιράν στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT) να μην παράγει πυρηνικά όπλα.
- Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί να μην αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή και δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις.
- Αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου των τελικών διαπραγματεύσεων. Το μισό από αυτό το ποσό πρέπει να τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις.
- Εγκαθίδρυση μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας.
- Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
- Οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν πριν από την αποδέσμευση του μισού των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, την αναστολή των πετρελαϊκών κυρώσεων κατά του Ιράν και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Η τελική συμφωνία θα γίνει αποκλειστικά για τη μοίρα των εμπλουτισμένων υλικών και του εμπλουτισμού, την άρση των κυρώσεων και το πρόγραμμα οικονομικής ανοικοδόμησης του Ιράν. Οι συζητήσεις για το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και την υποστήριξη προς ομάδες αντίστασης έχουν αφαιρεθεί οριστικά από την ημερήσια διάταξη.