Μια πρωτοφανής υπόθεση απάτης στους κόλπους της CIA έχει θέσει σε συναγερμό τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, με τους βετεράνους του Σώματος να εκφράζουν έντονη ανησυχία για την πιθανή αποκάλυψη άκρως απόρρητων επιχειρήσεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Ντέιβιντ Ρας, ανώτερο στέλεχος της Διεύθυνσης Επιστήμης και Τεχνολογίας με βαθμό αντίστοιχο στρατηγού, ο οποίος συνελήφθη τον Μάιο κατηγορούμενος για υπεξαίρεση δημόσιου χρήματος. Ο Ρας, που διαχειριζόταν ένα νόμιμο και εξαιρετικά ευαίσθητο πρόγραμμα συλλογής πληροφοριών με χρήση μετρητών, φέρεται να εκμεταλλεύτηκε το πέπλο άκρως απόρρητης αδιαφάνειας που καλύπτει τα λεγόμενα «μαύρα προγράμματα» για να πλουτίσει παράνομα.
Το κουβάρι της υπόθεσης άρχισε να ξετυλίγεται όταν η ίδια η CIA κατήγγειλε τον Ρας στο FBI για πλαστογράφηση δελτίων παρουσίας, καθώς εισέπραττε αμοιβές ως έφεδρος του Πολεμικού Ναυτικού, παρά το γεγονός ότι είχε αποστρατευτεί εδώ και μια δεκαετία.
Η έρευνα, ωστόσο, αποκάλυψε μια πολύ βαθύτερη πλεκτάνη: ο κατηγορούμενος είχε δημιουργήσει ένα εντελώς εικονικό πρόγραμμα ειδικής πρόσβασης, με πρόσχημα τη διασφάλιση της λειτουργίας της κυβέρνησης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Πείθοντας δύο συναδέλφους του —στους οποίους απαγορευόταν λόγω πρωτοκόλλων ασφαλείας να διασταυρώσουν τις πληροφορίες με ανωτέρους— ότι το πρόγραμμα ήταν συνδιοργάνωση με το Πεντάγωνο, διοχέτευσε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτικό προμηθευτή για την αγορά ράβδων χρυσού.
Κατά την έφοδο του FBI στο σπίτι του στη Βιρτζίνια, εντοπίστηκαν θαμμένα περισσότερα από 270 κιλά χρυσού (αξίας 40 εκατομμυρίων δολαρίων), πάνω από 2 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά και δεκάδες πολυτελή ρολόγια Rolex.
Η έρευνα έφερε στο φως και μια παταγώδη αποτυχία των μηχανισμών ελέγχου της CIA, καθώς ο Ρας εξαπατούσε την υπηρεσία επί δεκαετίες με ένα εντελώς κατασκευασμένο βιογραφικό.
Αν και παρουσιαζόταν ως επίλεκτος δοκιμαστής πιλότος με μεταπτυχιακά στην επιστήμη υπολογιστών και την ηλεκτρολογία, το FBI διαπίστωσε ότι δεν διέθετε καν πτητικά προσόντα, ενώ τα πανεπιστήμια που δήλωνε δεν είχαν καμία καταγραφή του ονόματός του.
Πλέον, η ηγεσία της CIA ανησυχεί για τη λεγόμενη «γκρίζα απειλή» (graymail), την τακτική δηλαδή όπου η υπεράσπιση του κατηγορουμένου πιέζει για συμβιβασμό απειλώντας να αποκαλύψει ευαίσθητα κρατικά μυστικά κατά τη διάρκεια της δίκης.
Ιστορική αναδρομή: Η διάρρηξη του 1974 και το σοβιετικό υποβρύχιο
Η υπόθεση αυτή ξυπνά μνήμες από ένα αντίστοιχο ιστορικό θρίλερ του 1974. Τότε, τέσσερις κοινοί διαρρήκτες παραβίασαν το χρηματοκιβώτιο του εκκεντρικού δισεκατομμυριούχου αεροναυπηγού Χάουαρντ Χιουζ με σκοπό τον εκβιασμό.
Άθελά τους όμως, τα έγγραφα που απέσπασαν αποκάλυψαν τη μυστική συνεργασία του Χιουζ με τη CIA για την επιχείρηση «Project Azorian» —ένα φιλόδοξο σχέδιο δισεκατομμυρίων για την ανάσυρση ενός βυθισμένου σοβιετικού πυρηνικού υποβρυχίου στον Ειρηνικό Ωκεανό μέσω του ειδικού σκάφους Hughes Glomar Explorer.
Η διαρροή της είδησης στον Τύπο οκτώ μήνες αργότερα ανάγκασε τον Λευκό Οίκο να ακυρώσει τη συνέχεια της επιχείρησης υπό τον φόβο σοβιετικής εμπλοκής. Ήταν μάλιστα οι επίμονες ερωτήσεις των δημοσιογράφων για εκείνο το σκάνδαλο που ανάγκασαν τη CIA να εφεύρει την παγκοσμίως διάσημη νομική φόρμουλα «Γκλόμαρ» (Glomar Response), την επίσημη δηλαδή απάντηση: «δεν μπορούμε ούτε να επιβεβαιώσουμε ούτε να διαψεύσουμε».