Σε κλίμα έντονου γεωπολιτικού ενδιαφέροντος και εν μέσω παγκόσμιων ανακατατάξεων ξεκινούν σήμερα οι εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Το κορυφαίο διπλωματικό γεγονός της διοργάνωσης αποτελεί αναμφίβολα η παρουσία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η οποία σηματοδοτεί την πρώτη επίσκεψη εν ενεργεία ηγέτη των ΗΠΑ στο τουρκικό έδαφος έπειτα από 17 χρόνια.
Η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερη χρονική συγκυρία, καθώς η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δέχεται επικρίσεις για τη σκλήρυνση της στάσης της στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό.
Για την ασφάλεια των ξένων ηγετών, η τουρκική πρωτεύουσα έχει μετατραπεί σε αστακό, με τη συμμετοχή περισσότερων από 56.000 αστυνομικών, ενώ τον συντονισμό των μέτρων για την αμερικανική αποστολή έχουν αναλάβει εκατοντάδες πράκτορες των Μυστικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ.
Το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας στρέφεται στην κατ' ιδίαν συνάντηση που θα έχουν Τραμπ και Ερντογάν στο Προεδρικό Μέγαρο. Μετά την επίσημη υποδοχή βάσει πρωτοκόλλου και την ιδιωτική συζήτηση, θα ακολουθήσουν διευρυμένες συνομιλίες των δύο αντιπροσωπειών, ενώ προγραμματίζεται και κοινή συνέντευξη Τύπου.
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκονται τα εξοπλιστικά προγράμματα και η στρατηγική αμυντική συνεργασία. Η Άγκυρα πιέζει για την αποδέσμευση των αμερικανικών κινητήρων F110 προκειμένου να προχωρήσει η παραγωγή του εγχώριου μαχητικού αεροσκάφους KAAN, καθώς η ανάπτυξη τουρκικού κινητήρα βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο.
Παράλληλα, η Τουρκία επιχειρεί να επανέλθει στο πρόγραμμα των F-35, από το οποίο εκδιώχθηκε λόγω της αγοράς του ρωσικού συστήματος S-400. Στο πλαίσιο αυτό, θα συζητηθούν οι αμερικανικές κυρώσεις CAATSA, οι εξελίξεις στη Συρία και η ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται θετική στο να ανάψει το «πράσινο φως» για μια πρώτη παρτίδα περίπου 40 κινητήρων F110. Αντίθετα, η επιστροφή της Τουρκίας στην κοινότητα των F-35 παραμένει μια εξαιρετικά σύνθετη εξίσωση.
Οι κυρώσεις για τους S-400 παραμένουν σε ισχύ και η άρση τους απαιτεί πολύπλοκες νομικές και πολιτικές διαδικασίες στις ΗΠΑ, καθώς και μια ριζική αλλαγή της στάσης της Άγκυρας απέναντι στη Μόσχα. Ακόμη κι αν ο Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί να επισπεύσει τη συμφωνία, εκτιμάται ότι θα βρεθεί αντιμέτωπος με ισχυρές αντιστάσεις στο Κογκρέσο, όπου ήδη εκφράζονται σοβαρές αντιρρήσεις για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
Οι εξελίξεις στην Άγκυρα παρακολουθούνται με ιδιαίτερη προσοχή από την Αθήνα, καθώς τυχόν ανατροπή στις αμερικανοτουρκικές ισορροπίες επηρεάζει άμεσα την Ανατολική Μεσόγειο.
Από το βήμα της Βουλής, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας ξεκαθάρισε το τοπίο, τονίζοντας ότι οι περιορισμοί της αμερικανικής νομοθεσίας για τα εξοπλιστικά της Τουρκίας παραμένουν σε πλήρη ισχύ και για την τροποποίησή τους απαιτείται νέα έγκριση του Κογκρέσου, κάτι που στην παρούσα φάση δεν υφίσταται.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη διεθνή ισχύ και το ισχυρό διπλωματικό δίκτυο της Ελλάδας για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων. Σε κάθε περίπτωση, αναλυτές επισημαίνουν ότι εάν υπάρξουν ανακοινώσεις αμερικανικών διευκολύνσεων προς την Άγκυρα, η Αθήνα θα πρέπει να παρέμβει άμεσα προς την Ουάσιγκτον για να διασφαλίσει τις δικές της στρατηγικές ισορροπίες.