Η κλιμάκωση της έντασης στα Στενά του Ορμούζ αναγκάζει τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη της Μέσης Ανατολής να αναζητήσουν επειγόντως εναλλακτικές διόδους.
Με στόχο να απεγκλωβιστούν από τη στρατηγική αλλά άκρως εύθραυστη αυτή θαλάσσια οδό, οι χώρες του Κόλπου επιταχύνουν τις επενδύσεις τους σε νέους αγωγούς, λιμενικές υποδομές και παράκαμψη των παραδοσιακών διαδρομών.
Στο πλαίσιο αυτό, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σχεδιάζουν τη δημιουργία ενός νέου λιμανιού και σταθμού εμπορευματοκιβωτίων στη Φουτζάιρα, η οποία βρίσκεται στην ανατολική ακτή της χώρας και εκτός των επίμαχων Στενών. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην αποσυμφόρηση και τη σταδιακή υποκατάσταση του Τζέμπελ Άλι, του μεγαλύτερου εμπορικού κόμβου της περιοχής. Σύμφωνα με τον Αχμέντ μπιν Σουλαγέμ, διευθύνοντα σύμβουλο του Dubai Multi Commodities Centre, πρόκειται για μια αναγκαία, άμεση αλλά και μακροπρόθεσμη στρατηγική επιλογή, καθώς οι ναυτιλιακές εταιρείες θα αποφεύγουν τα Στενά του Ορμούζ μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η ασφάλεια στην περιοχή.
Το «όπλο» της Σαουδικής Αραβίας και οι νέες απειλές
Η Σαουδική Αραβία έχει ήδη ενεργοποιήσει το δικό της εναλλακτικό σχέδιο, χρησιμοποιώντας τον αγωγό East-West (Petroline). Μέσω αυτού, διοχετεύει καθημερινά περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ οι πρόσφατες εργασίες αναβάθμισης έχουν αυξήσει τη συνολική του χωρητικότητα στα 7 εκατομμύρια βαρέλια. Ο πρόεδρος της Rapidan Energy Group, Μπομπ ΜακΝάλι, χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη δυνατότητα ως μια εξαιρετικά επιτυχημένη κίνηση, προσθέτοντας ότι και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, υπό την προστασία των αμερικανικών δυνάμεων, σταθεροποιούν εκ νέου τις εξαγωγές τους.
Ωστόσο, η λύση αυτή δεν στερείται κινδύνων. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η μετατόπιση του εμπορίου από τον Ορμούζ δεν εξαλείφει τις γεωπολιτικές απειλές. Τα πλοία που αποπλέουν από το Γιανμπού εισέρχονται στην Ερυθρά Θάλασσα και πρέπει να διασχίσουν το στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ, μια περιοχή όπου η απειλή των επιθέσεων από τους αντάρτες Χούθι παραμένει ενεργή.
Χώρες σε ομηρία και ο χρονικός ορίζοντας της μετάβασης
Την ίδια στιγμή, μια σειρά από κράτη της περιοχής δεν έχουν την πολυτέλεια των εναλλακτικών λύσεων. Το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Ιράν παραμένουν σχεδόν απόλυτα εξαρτημένα από τα Στενά του Ορμούζ για τη διοχέτευση του πετρελαίου και του φυσικού τους αερίου στις διεθνείς αγορές.
Όπως επισημαίνει το Peterson Institute, η κατασκευή και η λειτουργία των απαραίτητων υποδομών που θα μπορούσαν να προσφέρουν ουσιαστική διέξοδο σε αυτές τις χώρες θα απαιτήσει τουλάχιστον 18 έως 24 μήνες εντατικών εργασιών, αφήνοντας την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία εκτεθειμένη σε τυχόν ξαφνική ανάφλεξη στην περιοχή.