Η πιθανή άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA και η θετική στάση που έχει εκφράσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 δεν αρκούν, σύμφωνα με ανάλυση του Türkiye Today, για να ανοίξει ο δρόμος προς την ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Όπως επισημαίνεται, το σημαντικότερο εμπόδιο πλέον είναι η αντίθεση του Ισραήλ και η αμερικανική υποχρέωση διατήρησης του Ποιοτικού Στρατιωτικού Πλεονεκτήματος του Τελ Αβίβ (Qualitative Military Edge - QME).
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι, μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για το ενδεχόμενο πώλησης των μαχητικών πέμπτης γενιάς στην Άγκυρα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέφρασε την αντίθεσή του, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα διατάρασσε την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, απέδωσε στην Τουρκία «επιθετικές φιλοδοξίες», υπογραμμίζοντας τις ανησυχίες του Ισραήλ για τις περιφερειακές εξελίξεις.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η ρήτρα QME δεν αποτελεί απλώς μια πάγια πολιτική της Ουάσιγκτον, αλλά νομική υποχρέωση που δεσμεύει κάθε αμερικανική κυβέρνηση να διασφαλίζει ότι η στρατιωτική υπεροχή του Ισραήλ δεν θα υπονομεύεται από εξαγωγές προηγμένων οπλικών συστημάτων σε άλλα κράτη της Μέσης Ανατολής.
Το Türkiye Today σημειώνει ότι, παρά τις σημαντικές γεωπολιτικές αλλαγές που ακολούθησαν τις Συμφωνίες του Αβραάμ και την εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με αρκετές αραβικές χώρες, η ισραηλινή στάση παραμένει αμετάβλητη. Όπως αναφέρει, το Τελ Αβίβ εξακολουθεί να αντιτίθεται στην πώληση F-35 όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά και σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ.
Η ανάλυση κάνει ιδιαίτερη αναφορά και στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η χώρα είναι η επόμενη στην περιοχή που αναμένεται να ενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35 μετά το Ισραήλ. Υπενθυμίζεται ότι οι πρώτες παραδόσεις των αεροσκαφών στην Πολεμική Αεροπορία έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν το δεύτερο εξάμηνο του 2028.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι ακόμη και αν επιλυθεί το ζήτημα των ρωσικών S-400 και αρθούν οι κυρώσεις CAATSA, η τελική έγκριση για την πώληση των F-35 θα περάσει από το αμερικανικό Κογκρέσο. Οι Αμερικανοί νομοθέτες θα κληθούν να αξιολογήσουν κατά πόσο μια τέτοια συμφωνία συνάδει με τη διατήρηση του ποιοτικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος του Ισραήλ.
Κατά το τουρκικό μέσο, για να προχωρήσει η συμφωνία η Ουάσιγκτον θα πρέπει να πείσει την ισραηλινή ηγεσία ότι η επιστροφή της Τουρκίας στη δυτική αμυντική αρχιτεκτονική ενισχύει τη συνοχή του ΝΑΤΟ και δεν συνιστά απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ, κάτι που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα δύσκολο υπό τις σημερινές συνθήκες.
Το δημοσίευμα υπενθυμίζει επίσης ότι η αρχή του Ποιοτικού Στρατιωτικού Πλεονεκτήματος κατοχυρώθηκε νομοθετικά στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2008, αν και εφαρμοζόταν ως πάγια πολιτική ήδη από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Βάσει της σχετικής νομοθεσίας, η αμερικανική κυβέρνηση οφείλει να ενημερώνει το Κογκρέσο ότι κάθε εξαγωγή προηγμένων οπλικών συστημάτων στη Μέση Ανατολή δεν επηρεάζει τη στρατιωτική υπεροχή του Ισραήλ.
Για τον λόγο αυτό, καταλήγει η ανάλυση, οι ΗΠΑ είτε απορρίπτουν συμφωνίες που θεωρούν ότι θίγουν το QME, είτε περιορίζουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες των εξαγόμενων οπλικών συστημάτων, είτε αντισταθμίζουν την ισορροπία παρέχοντας στο Ισραήλ ακόμη πιο προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες.